وضعیت دانشجویانی که از تحصیل محروم شدند

روزنامه شهروند نوشت: اصطلاحی که برای نخستین‌بار در دوران دولت محمود احمدي‌نژاد سر از وزارت علوم و سازمان سنجش آموزش کشور درآورد، همچنان بر سر زبان‌هاست و گفته می‌شود با گذشت ٣ماه از آغاز ‌سال تحصیلی همچنان دانشجویانی با عنوان «ستاره‌دار» از ادامه تحصیل محرومند.

دیروز و در ادامه اظهارنظرها نسبت به محرومیت تعدادی از دانشجویان ایرانی از تحصیل در دانشگاه به دلیل فعالیت‌های سیاسی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با رد وجود چنین پرونده‌هایی، از تلاش این مجموعه برای حل مشکل دانشجویان سخن گفت.

«منصور غلامی» که با «خانه ملت» سخن می‌گفت، درباره اقدامات انجام‌شده در وزارت علوم برای حل مشکل دانشجویان ستاره‌دار، توضیح داد: «عنوان ستاره‌دار به آن معنا که به افکار عمومی القا شده، در میان دانشجویان و متقاضیان مقاطع بالای دانشگاهی وجود ندارد؛ چراکه مشکل اکثر این دانشجویان نقص پرونده است و مسأله تعداد بسیاری از این دانشجویان با تلاش سازمان سنجش و دیگر مسئولان حل‌وفصل شده است.»

غلامی در سخنان دیروز خود گفت که در میان دانشجویان محروم از تحصیل، اشخاصی با مشکل سیاسی یا گرایش و اقدامات سیاسی وجود ندارد، چراکه مسائل سیاسی در گزینش دانشجو مطرح نمی‌شود: «تعداد معدودی از این دست افراد باقی مانده‌اند که کار آنها هم درحال انجام است و به ‌زودی اعلام خواهیم کرد که هیچ پرونده‌ای از داوطلبان ورود برای دوره‌های بالاتر تحصیلات تکمیلی معطل نمانده است.» اگرچه وزیر علوم از دانشجویان بازمانده از تحصیل خواست که «درخواست خود را به غیر از دانشگاه مربوطه به وزارت علوم هم ارایه دهند تا مورد بررسی قرار گیرد» اما این پرسش همچنان به قوت خود باقی است که دلیل محرومیت از تحصیل این دانشجویان چه بوده و چرا در دولتی که بارها مقامات آن به انتقاد از ستاره‌دارکردن دانشجویان پرداختند، دست به چنین اقدامی می‌زنند.

امسال چند نفر از تحصیل محروم شدند؟

اگرچه وزیر کنونی علوم، تلاش دارد که محرومیت از تحصیل دانشجویان را به نقص پرونده نسبت دهد اما سخنان دانشجویان و نمایندگان مجلس که این موضوع را در ماه‌های گذشته پیگیری کردند، حکایت دیگری دارد. حدود دوهفته پیش «محمود صادقی»، عضو کمیسیون آموزش از ستاره‌دارشدن نزدیک به ۱۵۰ دانشجو سخن گفت که در روزهای بعد این آمار را به صورت دقیق‌تر اعلام کرد. او یک هفته پیش و در گفت‌و‌گو با ایلنا، از اخذ تعهد از ۵۴۹ دانشجو و همچنین محرومیت ۲۷ دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری سخن گفت.

صادقی در توضیح این موضوع گفته بود: «دانشجوی ستاره‌دار اصولا به کسانی اطلاق می‌شود که با وجود قبولی در آزمون کنکور، با مشکل ثبت‌نام در دانشگاه مربوطه مواجه هستند. با پیگیری‌هایی که صورت گرفته است، از میان دانشجویان ستاره‌دارِ امسال، تاکنون ۱۵۱نفر در مقطع دکتری و ۳۹۸نفر نیز در مقطع ارشد، با تعهد موفق به ثبت‌نام و ادامه تحصیل شده‌اند. علاوه‌ بر این، ۱۲نفر در مقطع دکتری و ۱۵نفر هم در مقطع ارشد مردود و اجازه ادامه تحصیل ندارند که وزارت علوم همچنان درحال رایزنی با وزارت اطلاعات و سایر مراجع ذیربط است تا مشکل این افراد هم حل شود. این موضوع در روزهای بعد هم با سخنان متفاوتی بیان شد که همه این محرومیت را تأیید می‌کردند.

توضیحات یک دانشجو درباره دلایل محرومیت از تحصیل خود

سخنان اعضای کمیسیون آموزش مجلس، تعدادی از نمایندگان تهران در مجلس شورای اسلامی و همچنین توضیحات دیروز وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از تلاش برای حل این مسأله حکایت دارد اما دلیل این محرومیت چیست و مسئولان در پاسخ به پیگیری‌های دانشجویان چه می‌گویند؟ یکی از ۱۵ دانشجویی که توانست کنکور کارشناسی ارشد امسال را با موفقیت پشت‌سر بگذراند و حتی در یکی از دانشگاه‌های تهران هم ثبت‌نام اولیه خود را انجام داده، در توضیح روند پرونده محرومیت از تحصیل خود به «شهروند» می‌گوید: «من در دوران کارشناسی، عضو انجمن ترقي‌خواه بودم و بیشتر فعالیت نشریاتی داشتم.

در تمام این مدت، حتی یک نامه و حکم از کمیته انضباطی هم نداشتم تا این‌که تابستان امسال و یک‌ماه قبل از اعلام نتایج با من تماس گرفتند و گفتند که برای رفع نقایص پرونده به دانشگاه پیام نور مراجعه کنم. آن‌جا متوجه شدم که اصلا بحث نقص پرونده نیست.» این دانشجو که در ماه‌های گذشته تلاش کرده تا این موضوع را به صورت قانونی دنبال کند و از طریق چندین عضو کمیسیون آموزش و مدیران سازمان سنجش هم پیگیر حق تحصیل خود بوده، ادامه می‌دهد: «یک‌ماه بعد هنگام اعلام نتایج، برای من نقص پرونده زدند. یک هفته بعد از اعلام نقص پرونده هم، پیامکی از یکی از دانشگاه‌های تهران برای من ارسال شد که برای ثبت‌نام به این دانشگاه مراجعه کنم.

کارهای اولیه ثبت‌نام را انجام دادم تا این‌که یک هفته بعد، از دانشگاه تربیت‌مدرس با من تماس گرفتند و گفتند که سازمان سنجش صلاحیت شما را تأیید نکرده و باید بروید فرم صلاحیت را پر کنید. سازمان سنجش رفتم و آن‌جا گفتند این فرم برای دانشجویان دکتری است و ما درحال رایزنی برای حل مشکل شما هستیم.» این دانشجو که خواهان پیگیری این موضوع و حل همیشگی آن، بدون نام‌بردن از افراد محروم‌شده است، درباره سابقه فعالیت‌های خود در دانشگاه هم می‌گوید: «من در دوره کارشناسی در انجمن ترقي‌خواه بودم. فعالیت خاصی در دانشگاه نداشتم و بیشتر مربوط به نشریات بود. بسیاری از دوستان فعال‌تر از من الان به‌ راحتی درحال ادامه تحصیل هستند. من در تمام دوران کارشناسی، هیچ حذف ترم یا تعلیق یا احضار به کمیته انضباطی نداشتم. تمام فعالیت‌های من در چارچوب قانون بود و همان‌طور که آقای روحانی گفته بود، ۱۱نفر را بیارید، ١١‌نفر را پای صندوق بردم، فعالیت من درجهت ترغیب افراد به رأی‌دادن بوده است. »

سخنگوی کمیسیون آموزش: مشکل حل شده است

موضوعی که تا یک‌ماه پیش از سوی تمام مسئولان تکذیب می‌شد، حالا یک گام رو به ‌جلو داشته و تعدادی از مسئولان از تلاش خود برای حل مشکل تحصیل دانشجویان سخن می‌گویند. سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی اما آخرین جلسه اعضای این کمیسیون با وزیر علوم را مربوط به سه هفته پیش می‌داند که در آن جلسه غلامی وعده رفع کامل این مشکل را داده بود. «میرحمایت میرزاده» در توضیح این موضوع به «شهروند»‌ می‌گوید: «آخرین جلسه اعضا با وزیر علوم به حدود سه هفته پیش برمی‌گردد که تعدادی از اعضا این موضوع را بیان کردند و غلامی قول داد که اگر چنین مسأله‌ای وجود داشته باشد، حتما آن را حل خواهد کرد.»

میرزاده اما تأکید دارد که هیچ سندی دال بر محرومیت تعدادی از دانشجویان از تحصیل وجود ندارد و اگر هم چنین مشکلی وجود داشته، اکنون حل شده است. علاوه ‌براین «پروانه سلحشوری»، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی که در روزهای گذشته پیگیر این موضوع بوده هم، از ادامه پیگیری‌ها به «شهروند» می‌گوید: «از ۱۶ آذر امسال که این موضوع مطرح شد، پیگیر شدیم و همچنان پیگیر آن خواهیم بود.» پیش از این «حسن روحانی»، رئیس‌جمهوری در مراسم روز دانشجو در دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان و در پاسخ به انتقاد یک دانشجو از ستاره‌دارشدن دانشجویان، ستاره را مربوط به آسمان و نه دانشگاه دانسته بود: «نباید فضا به شکلی باشد که دانشجو وقتی می‌خواهد حرف و سخنی به میان آورد، مراقب باشد که آیا کسی اسم او را یادداشت می‌کند یا نه. ستاره جایش در آسمان است، نه در دانشگاه.

دانشجو آمده در دانشگاه آزادانه سخن بگوید و نظراتش را مطرح کند و نسبت به آنچه احساس می‌کند، صحیح نیست آزادانه انتقاد کند.» به نظر می‌آید رسانه‌ای‌شدن موضوع و همچنین پیگیری دانشجویان و نمایندگان مجلس، منجر به حل مشکلات این دانشجویان در روزهای آینده شود، همچنان‌که دونفر از افراد بازمانده از تحصیل از تماس سازمان سنجش و اعلام تلفنی حل موضوع سخن می‌گویند.