فراموشی نوستالژي‌هاي فرهنگی در رسانه ملی

سال‌هاي دهه ۶۰ براي كساني كه در نگهباني به سر مي‌بردند يا به دليل حملات هوايي دشمن اجازه نداشتند از نور چراغ‌ها و تلويزيون استفاده كنند، تنها وسيله سرگرمي در شب‌هاي بلند پاييز و زمستان براي آنها صداي راديو بود كه...

جوان آنلاین- حسن روانشيد: سال‌هاي دهه ۶۰ براي كساني كه در نگهباني به سر مي‌بردند يا به دليل حملات هوايي دشمن اجازه نداشتند از نور چراغ‌ها و تلويزيون استفاده كنند، تنها وسيله سرگرمي در شب‌هاي بلند پاييز و زمستان براي آنها صداي راديو بود كه همچون گذشته بيش از نيم‌قرني‌اش برنامه دوستداشتني و آرامش‌بخش قصه شب را پخش مي‌كرد.

فراموشی نوستالژي‌هاي فرهنگی در رسانه ملی

اين نوستالژي يكي از باارزش‌ترين برنامه‌هاي شبكه راديويي كشور بود كه ساليان دراز در ساعت ۲۲ شب به مدت ۳۰ دقيقه پخش مي‌شد و حاوي داستان‌هايي بود كه از روز شنبه تا چهارشنبه به‌صورت دنباله‌دار و در پنج قسمت ارائه مي‌شد و اگر طولاني‌تر بود، اين شب‌ها در هفته بعد هم ادامه مي‌يافت كه البته تاكنون پنج نسل از جامعه كشور را با خود داشته است.

«قصه شب» نه ‌تنها براي راديو ايران بلكه در تمام شبكه‌هاي راديويي جهان جذابيت خاص خود را داشت كه از قديمي‌ترين توليدها به شمار مي‌رفت كه شرح قدمت آن در ويكي‌پديا به ثبت رسيده است اما امروز اين برنامه خوب و دلپذير و مورد علاقه عامه به يكباره تعطيل و بيش از ۷۰درصد شنوندگان راديو ايران را در آن زمان مشخص از دست مي‌دهد تا به جاي آن رپورتاژ آگهي ۴۵دقيقه‌اي بين ساعات ۲۲ تا ۲۳ شب به‌منظور تبليغ براي مؤسسه‌اي آموزشي بپردازد كه مي‌خواهد ديپلمه‌هاي نگران از كنكور را به‌سوي خود جلب كند!

نمي‌دانيم و نمي‌خواهيم بدانيم اين زمان پيك كه از اوقات مورد علاقه شنوندگان به‌طور اعم اين شبكه بوده است، به چه مبلغ و بهايي به حراج گذاشته ‌شده تا خيل جمعيت متقاضي آن را از يك شبكه ملي حذف و اگر به‌سوي ماهواره‌ها نكشاند جذب راديوهاي معاند كند! اما ناخواسته آگاهيم راهي كه شبكه‌هاي اينچنيني طي مي‌كنند تا مخاطب را به بعضي برنامه‌هاي بي‌محتواي خود راغب سازند به آنجا مي‌كشد كه سيستم‌هاي جست‌وجوگر آنها را به‌سوي ماهواره‌ها سوق دهد و تا آخرين لحظات شب از افكار آنها استفاده كند!

راهي كه راديو ايران و بلكه ديگر شبكه‌هاي رسانه ملي آغاز كرده‌اند تا با حذف برنامه‌هاي محتوايي، پربيننده، قديمي و شايد دوستداشتني و تكرار مكررات ديگر ساخته‌ها مخاطب را خسته و نااميد كرده تا براي اوقات فراغت خود و ارتباط گرفتن با رسانه‌هاي ديداري و شنيداري به بيگانگان متشبث شوند!

حذف برنامه‌هاي شبكه‌هاي رسانه ملي تنها به «قصه شب» راديو ايران ختم نمي‌شود كه اين اتفاق چند ماهي است براي يكي از پرشنونده‌ترين آنها يعني «صبح جمعه» اين راديو نيز افتاده است تا علاوه بر تغيير محتوا، مجريان و گويندگان آن، نظام برنامه را نيز تعويض تا بي‌روح و خسته‌كننده و پيامد قصه شب را داشته باشد!

آنچه «صبح جمعه» به روي آنتن راديو ايران مي‌برد مناسب يك روز تعطيل و شاد نيست، بنابراين نه به درد اولياي خانواده مي‌خورد كه طالب رفع كدورت و خستگي يك هفته از كارند و نه نسل جديد را مجاب به پذيرش آن مي‌كند!

بنابراين راه سوم را انتخاب و انگيزه زود بيدار شدن براي شنيدن برنامه جذاب و قديمي صبح جمعه را كنار نهاده و براي ناهار از رختخواب بيرون مي‌آيند!

آنچه از محتواي برنامه‌هاي شبكه‌هاي رسانه ملي ملموس است، اينست كه به نظر مي‌رسد به سرنوشت وزارت آموزش‌وپرورش دچار شده و ناچار است غيرانتفاعي عمل كند تا هزينه‌هاي جاري تأمين گردد و چشم‌به‌راه وعده‌هاي سازمان برنامه‌وبودجه نباشد بنابراين هر شبكه به نحوي درصدد است تا وقت‌ها بر اساس ارزشش به ديگران و به خصوص به دستگاه‌هاي دولتي يا خصولتي‌ها واگذار و براي حقوق و مزاياي كاركنان خود، تأمين محتواي و اجرا را نيز به عهده بگيرند!

شايد با اين هدف به نظر آيد كه مي‌توان بار دولت را سبك‌تر كرد اما از دو جهت اين‌گونه نيست زيرا رسانه همچنان نيازمند تعويض و ترميم زيرساخت‌هاي خود بوده و از اين ‌جهت نيازمند كمك بي‌شائبه بودجه عمومي مي‌باشد و از سوي ديگر با تغيير وضعيت در ارائه محتواهاي فاقد ارزش مخاطبان خود را به‌شدت از دست خواهد داد كه خواه‌ناخواه به‌سوي رسانه‌هاي بيگانه مي‌روند و مي‌تواند هزينه‌هاي كلان ديگري را بر دوش دولت و نظام داشته باشد.

همانگونه كه وزارت آموزش‌وپرورش با ورود زودهنگام به فروش تحصيلات از طريق مدارس غيرانتفاعي با چالش‌هاي متعدد روبه‌رو شد كه هر كدام از آنها هزينه‌هاي فراوان فرهنگي براي جامعه و دولت‌ها داشته و دارد كه ازجمله مي‌توان به پايين آمدن سن اعتياد و افزايش تعداد آن در مدارس و ورود خزنده و با چراغ خاموش طرح ۲۰۳۰ يونسكو اشاره كرد!