افزایش نقدها به نهاد صنفی سینماگران

تابناک: سکوت مستمر هیات مدیره و مدیرعامل خانه سینما درباره حواشی سینما که در جریان انتخاب فیلم‌های سینمایی برای جشنواره فیلم فجر افزایش یافته، حتی نقدهای رسانه‌های همسو را نیز در پی داشته و برخی رسانه‌ها با اشاره به شمار مسئولیت‌های اداره کنندگان خانه سینما، درگیر کردن آنها در مناصب دولتی را علت سکوت مداوم این مجموعه در مقابل چالش‌های صنفی سینماگران می‌خوانند؛ نقدهایی که همچنان با سکوت پاسخ داده شده است.

خانه سینما دوران پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است؛ مجموعه‌ای که سیدمهدی بهشتی به راه انداخت و همچنان سایه او و معاونان و نزدیکانش بر آن سنگینی می‌کند، در ابتدا با حمایت دولتی قدرتمند شروع کرد ولی افتاد مشکل‌ها. در دوران دولت‌های نهم و دهم که طیف حاکم بر مدیریت خانه سینما با مدیریتِ معاون سابق بهشتی در بنیاد فارابی با طیف حاکم بر مدیریت سینما با محوریت هیات اسلامی هنرمندان زاویه جدی داشتند، خانه سینما نقش صنفی پررنگ تری یافت.

محمدمهدی عسگرپور مدیرعامل و فرهاد توحیدی رئیس هیات مدیره در کنار هیات مدیره‌ای نگاه به شدت انتقادی داشتند که باعث شد در دوره‌ای جشن خانه سینما با حواشی همراه شود و در نهایت مسئولان دولتی به سمت تعطیلی خانه سینما بروند و اگر دولتی از طیف سیاسی نزدیک به حکام خانه سینما روی کار نیامده بود، احتمالاً این اتفاق رخ می‌داد. در آن دوران بسیاری از رسانه‌های اصلاح طلب نیز حاضر به حمایت از آن خانه سینما نشدند و شماری از رسانه‌ها از جمله تابناک از حفظ موجودیت خانه سینما به عنوان یک نهاد صنفی دفاع کردند و در نهایت با ایستادگی سینماگران و بسیج افکارعمومی این نهاد پابرجا باقی ماند.

با از سرگیری فعالیت خانه سینما در دولت یازدهم و بازگشایی این نهاد، چنین تصور می‌شد که روابط حسنه‌ای برقرار است اما میان مدیران وقت خانه سینما و رئیس وقت سازمان سینمایی مکاتبات غیرعلنی نسبتاً شدیدی تبادل می‌شد؛ مکاتباتی که علنی نشد و در نهایت مدیریت خانه سینما تغییر کرد. با ورود رضا میرکریمی به مدیریت خانه سینما روابط تا حدودی حسنه شد اما میرکریمی که حتی همراهی چون توحیدی نداشت، پس از دوره‌ نه چندان طولانی ترجیح داد از این مسئولیت کناره گیری کند و بدین ترتیب منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما شد.

شاهسواری سابقه تهیه کنندگی مستند انتخاباتی حسن روحانی در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری را داشت و با حضور در خانه سینما، روابط میان این مجموعه با سازمان سینمایی به کلی تغییر کرد. نهادی که در دوران دولت‌های نهم و دهم در نقش یک مجموعه صنفی مطالبه گر و منتقد ظاهر شده بود، در دولت‌های یازدهم و دوازدهم به یک نهاد خنثی تبدیل شد و در مقابل چالش‌ها سکوت در پیش گرفته شده است. بحران اکران و در ادامه وضعیت سی و ششمین جشنواره فیلم فجر دو بزنگاهی بود که انتظار می‌رفت موضع گیری هیات مدیره خانه سینما را شاهد باشیم اما سکوت سرشار از ناگفته‌هاست!

این وضعیت باعث شده تا مسئولان هیات مدیره خانه سینما توسط شماری از رسانه‌ها که بعضاً همسو با این مجموعه هستند، متهم شوند که به واسطه پست‌هایشان در سازمان سینمایی و نهادهای زیرمجموعه‌اش، سکوت در پیش گرفته‌اند و وظایف صنفی‌شان را پیگیری نمی‌کنند.

عضویت در شورای صدور پروانه ساخت، عضویت در هیأت مدیره صندوق اعتباری هنر، عضویت در هیأت امنای مدرسه ملی سینما، عضویت در هیأت امنای موسسه رسانه های تصویری، عضویت در هیأت امنای بنیاد سینمایی فارابی، عضویت در هیأت امنای مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و عضویت در هیأت امنای موزه سینما برخی از مسئولیت‌هایی است که برخی رسانه‌ها برای مدیرعامل کنونی خانه سینما برشمرده‌اند و همایون اسعدیان مدعی شده شاهسواری پستی ندارد و در حال نمایندگی خانه سینما در این شوراهاست اما سوابق نشان می‌دهد مدیرعامل‌های پیشین خانه سینما چنین نمایندگی نمی‌کردند!

ماجرا آنقدر بغرنج شده که امروز روزنامه شرق نیز بر گوشه دیگری از این روابط تمرکز کرد و در یادداشتی آورد: اگر بخواهیم به ضرس‌قاطع بر پیکره خانه سینما بعد از بازگشایی آن نگاهی بیندازیم، نه‌تنها در بزنگاه‌های تاریخی به داد سینمای ایران نرسیدند، ‌بلکه حتی از شفاف‌سازی استنکاف می‌کردند؛ به‌طورمثال ابراهیم مختاری، رئیس وقت هیئت‌مدیره خانه سینما، با وجود سابقه درخشان فعالیت‌های صنفی، هیچ‌وقت حاضر به گفت‌وگوی شفاف نشد. درست است که محل درآمد خانه همان بودجه دودرصدی ارشاد است، اما دیگر نمی‌توان در برابر هر حرکت نادرستی سکوت کرد.»

نویسنده این روزنامه همسو با خانه سینما افزوده است: «بنابراین با همه خوش‌بینی‌ها نمی‌توان این مسئله را به این قضیه ربط نداد که نایب‌رئیس خانه سینما، ‌جناب آقای مرتضی رزاق‌کریمی، درحال‌حاضر ‌قائم‌مقام مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی هستند و قطعا موضع‌گیری در برابر برخی از سیاست‌های دولتی برایشان هزینه‌زا خواهد بود یا آقای منوچهر شاهسواری، ‌مدیرعامل فعلی خانه سینما، ‌به دلیل تهیه‌کننده‌بودن هیچ‌وقت نمی‌تواند موضع قاطعی در برابر سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بگیرد. اگر بتوانیم تمامی این نکات را در نظر بگیریم، ‌باز این سؤال مطرح است که دو فیلم‌ساز جوان باید بسوزند و بسازند تا آقایانی که در رأس کار هستند برای حفظ صندلی مبارک ریاست! دم برنیاورند. دوستان در خانه سینما، منتظر واکنش شما هستیم.»