پوست اندازی در نهاد ریاست جمهوری

مجله مهر: با ماموریتی که مشاور رئیس جمهور برای بررسی ساختار برخی معاونت های تحت نظر ریاست جمهوری گرفته است به نظر می رسد تا دو ماه دیگر نهاد ریاست جمهور دچار پوست اندازی شود.

دولت روحانی هنوز مستقر نشده و مراسم تحلیف و تنفیذ هنوز برگزار نشده بود که خبرهایی درباره انتقال سازمان انرژی اتمی کشور به زیر مجموعه وزارت نیرو و خارج کردن این سازمان از مجموعه معاونت های ریاست جمهوری شنیده می شد.

این اتفاق نیفتاد و علی اکبر صالحی وزیر امور خارجه سابق و رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی دوباره ریاست این سازمان را برعهده گرفت، اما تصمیم دولت برای ایجاد تغییرات اساسی در پاستور به حوزه های دیگر سرایت کرد تا شاید در دوماه آینده شاهد پوست اندازی در مجموعه معاونت های ریاست جمهوری و تغییر ساختار این نهاد باشیم .

موازی کاری

ماجرای موازی کاری ها در دستگاه سیاست خارجی یکی از پرمناقشه ترین اتفاقات دوران احمدی نژاد است که با نهی رهبر معظم انقلاب همراه شد. محمود احمدی نژاد در مقطعی برخی از نزدیکان خود از جمله اسفندیار رحیم مشایی و حمیدرضا بقایی را به عنوان نمایندگان ویژه دولت در امور خاورمیانه و آسیا منصوب کرد. این میان آخوندزاده نماینده ویژه رئیس جمهور در امور خزر شد و ظهره وند سفیر جنجالی منصوب احمدی نژاد در ایتالیا هم نماینده ویژه رئیس جمهور در امور افغانستان.

کار چنان بیخ پیدا کرد که رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای هیات دولت با ایشان در شهریور سال ۸۹ پرهیز از كارهای موازی در عرصه‌های مختلف از جمله سیاست خارجی و نیز اعتماد به وزیران را مورد تاکید قرار دادند. حکم نمایندگی ویژه این ۴ نفر به حکم مشاورت تبدیل شد اما چندی بعد معاونتی در پاستور شکل گرفت که بخشی از اختیارات دستگاه دیپلماسی در خیابان کوشک مصری را به نهاد ریاست جمهوری در پاستور منتقل می کرد. معاونت بین الملل ریاست جمهوری که به علی سعیدلو رئیس سابق سازمان تربیت بدنی سپرده شده بود عملا تفسیر به موازی کاری در دستگاه خارجی می شد.

علی سعیدلو عازم سفرهای خارجی شد و نقش ویژه ای در دعوت سران کشورهای خارجی برای اجلاس عدم تعهد در تهران بازی کرد. اجلاس عدم تعهد که برگزار شد و دبیرخانه این اجلاس شکل گرفت اسفندیار رحیم مشایی به ریاست این دبیرخانه منصوب شد و سفرهای خارجی اسفندیار و ماموریت های خارجی او و رایزنی های دیپلماتیک مخفیانه و علنی او به یکی از سوژه های روز تبدیل شد. این همه در شرایطی اتفاق می افتاد که منوچهر متکی وزیر خارجه دولت نهم و دهم که به همین موازی کارهای اعتراض می‌کرد در جریان سفرش به سنگال و در حین ماموریت برکنار شد.

این میان تک تازی های شورای عالی ایرانیان خارج از کشور هم بود که در مقطعی مثل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به حیات خلوت نزدیک ترین یاران احمدی نژاد تبدیل شده بود. همایش پرسروصدایی که با حضور برخی چهره های خارجی این شورا برگزار کرد به قیمت کارت زرد مجلس به وزیر خارجه وقت تمام شد.

من مامورم

حالا اکبر ترکان مشاور رییس جمهور از سوی حسن روحانی به سرپرستی نهادهایی منصوب شده است که پیش تر تحت زمامت اسنفدیار رحیم مشایی پرحاشیه ترین چهره دولت دهم بود. شورای عالی ایرانیان خارج از کشور و دبیرخانه جنبش عدم تعهد از آن جمله است.

معاونت بین الملل ریاست جمهوری هم تحت سرپرستی ترکان قرار گرفت و سازمان فضایی کشور هم. این همه باعث شد تا از ترکان به عنوان غلامحسین الهام یا مشایی دولت یازدهم یاد کنند و پسوند ابوالمشاغل را هم به او بچسبانند.

اما خبری که ترکان داد حکایت از یک ماموریت داشت. ماموریتی که تغییر در ساختار نهاد ریاست جمهوری و مجموعه های تحت نظر رئیس جمهور را داشت. او گفتک ه شورای عالی ایرانیان خارج از کشور، جنبش عدم تعهد، معاونت بین‌الملل ریاست جمهوری، سازمان فضایی کشور و دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد دستگاه‌هایی هستند که من از سوی آقای روحانی برای بررسی ساختار آنها مأمور شدم.

به عنوان مثال معاونت بین‌الملل نهاد ریاست جمهوری مأموریت‌هایی دارد و حالا من مأمور هستم که این نکته را بررسی کنم تا آیا وجود این معاونت لازم است و یا نه و آیا می‌توان مأموریت این معاونت را به جای دیگری منتقل کرد یا نه.

مشاور رئیس‌جمهور گفته است شورای عالی ایرانیان خارج از کشور نیز بخشی از وظایف آن مربوط به وزارت امور خارجه است و حالا باید بررسی کرد که آیا این شورا باید به وزارت امور خارجه بازگردد و یا به شکل دیگری به فعالیت خود ادامه دهد.

هرچه در دولت احمدی نژاد به ساختار دستگاه دیپلماسی کم توجهی شد و اختیارات وزیر خارجه کمتر شد تا دیپلماسی هیجانی رئیس جمهور جای بیشتری برای خودنمایی داشته باشد در دولت روحانی توجه به دستگاه دیپلماسی و وزارت خارجه بیشتر شده است.

روحانی بخشی از مشکلات داخلی را ناشی از مدیریت نامطلوب در عرصه سیاست خارجی می داند. ترکان از فرصت دوماهه رئیس جمهور به وی برای بررسی ساختار این دستگاه ها خبر داده و ممکن است دو ماه دیگر تغییرات اساسی در نهاد ریاست جمهوری شکل بگیرد و به تبع آن در دستگاه سیاست خارجی و وزارت خارجه.