پرهیز از خشونت، نقطه اجماع جناح‌ ها است

حشمت‌الله فلاحت پیشه؛ عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در روزنامه ایران نوشت: تحولات چند روز اخیر در ایران نشان داد که دشمنان ایران شدیداً مترصد ضربه زدن به انسجام، آرامش و بویژه توسعه جمهوری اسلامی ایران هستند.

به‌گونه‌ای که دیدیم ترامپ، نتانیاهو و دیگرانی که در رأس سیاست‌های دشمنی علیه ایران هستند و خودشان را به‌جای مدافعان ملت ایران جا زدند و همزمان آشوب‌های اخیر را تحریک می‌کردند، چه موضعی گرفتند. ترامپ قبل از این حتی قدر ایرانیان مقیم امریکا را که عموماً افرادی متخصص و دارای دانش هستند ندانست و همان‌ها را هم تروریست معرفی کرد. یا نتانیاهو کشتن ایرانیان در دنیا را یک راهبرد صهیونیسم بین‌الملل معرفی کرده بود.

حالا این افراد در پی اتفاقات روزهای اخیر در لباس مدافع ملت ایران ظاهر شدند و توجه به سابقه آنها باعث می‌شود که عمیقاً به این ژست دروغین، شک کنیم. حتی برخی از کشورهای اروپایی که با امریکا در مواجهه با ایران هم موضع نبودند و نزدیکی‌هایی با کشورمان بعد از توافق برجام نشان داده بودند، به یک باره طی چند روز گذشته یک تغییر موضع بزرگ از خود نشان دادند.

آن درسی که لازم است در این شرایط بگیریم این است که ما در محاصره جمعی از دشمنان قرار داریم و لازمه حفظ مملکت از گزند این همه دشمن تنها این است که ما همبستگی ملی داشته باشیم و همکاری‌های بین خودمان را حفظ کنیم.

در عین حال یک بحث واجب دیگر هم این است که بتوانیم پاسخی مناسب و متناسب به اعتراضات اخیر بدهیم. ما در ۳۰ سال اخیر در هر دهه یک نا آرامی جدی در کشور داشته‌ایم. اما در ناآرامی‌های این سه دهه برای نخستین بار بود که هیچ‌کدام از جناح‌های سیاسی با وجود اختلاف نظرهایی که حتی در قبال همین اعتراضات هم دارند، به‌عنوان مدافع خشونت‌ها در صحنه حاضر نشدند. در همین چند روز دیدیم که اصلاح‌طلب و اصولگرا و اعتدالی همگی بر این نکته تأکید داشتند که باید حواسمان به توطئه دشمنان باشد.

نقطه توافق دیگر جایی بود که تقریباً همه گروه‌ها بر اصل اعتراض آرام و غیر خشونت‌آمیز تأکید می‌کردند و می‌گفتند که این نوع اعتراضات باید در امنیت کامل برای معترضین برگزار شود و هیچ‌کس هم معارض آنها نشود. همین وضعیت نشان می‌دهد که می‌توان همبستگی ملی و سیاسی را در چنین مقاطعی تقویت کرد. لازمه آن هم این است که به سازوکاری برسیم که بتوانیم از اختلافات سه دهه اخیر عبور کنیم و جناح‌های کشور در قالب نهادهای رسمی نظام بتوانند در مسیر منافع ملی حرکت کنند. اما نکته مهم دیگر برای ایجاد و قوام چنین همبستگی، دادن پاسخ مناسب به اعتراضات اخیر است. پاسخ دقیق و صحیح برای اعتراض سیاسی در واقع چیزی جز ایجاد امید در جامعه نیست.

برای این امید ما باید از مرز آمارهای اقتصادی موجود عبور کنیم و به واقعیت زندگی مردم برسیم. باید متوجه باشیم که قسمت زیادی از جوانانی که در این اغتشاشات مشارکت داشتند اساساً هیچ وابستگی و دغدغه سیاسی ندارند یا اولویت آنها در این اعتراضات نبود بلکه عموماً از فرط فشار اقتصادی و فشارهای اجتماعی دیگر روی به این دست حرکت‌ها آوردند. بنابراین نباید به اصل و اساس این اعتراضات با یک عینک سیاسی و امنیتی نگاه کرد و از ریشه‌های اقتصادی و اجتماعی آن غافل شد. در واقع ما باید برای مسائل اقتصادی و اجتماعی راهکارهایی نه موقت، بلکه نهادینه بیندیشیم. به طور مثال همین الان در کمیسیون تلفیق مجلس ۷۵ درصد مردم ایران از دادن مالیات معاف شده‌اند و مالیات دولت متوجه ۱۵ درصد جامعه است که توان پرداخت آن را دارند.

در کنار این دست کارها باید فضای اقتصادی نیز ساماندهی شود. به طور مثال می‌شود به بودجه‌های خارج از شمول برخی از دستگاه‌ها اشاره کرد که باید تعیین تکلیف شوند. تاریخ نشان داده مردم ایران کم توقع و قدرشناس هستند، آنها همواره با کمبودها کنار آمده‌اند اما چیزی که امروز زمینه اعتراضات اخیر شد کم کاری، فساد، رفتار غیرقانونی و احساس تبعیض بود که باید بر طرف بشوند. بدترین صحنه‌ها و خاطرات در تاریخ کشور ما جایی است که ایرانی با ایرانی درگیر می‌شود، چیزی که ما در کشورمان متأسفانه کم ندیدیم.

نیاز امروز درس گرفتن از نتیجه این درگیری‌ها است که حرکت به سمت آشتی ملی را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. شک نکنیم اگر ایران دچار آشوب و نا امنی داخلی شود و زمینه اعتراضات اخیر از بین نرود، تمام طرح‌هایی را که دشمنان ما از مدت‌ها پیش در سر دارند اجرا خواهند کرد و کمترین نتیجه آن چند تکه شدن کشور است.