قانون درباره گروگانگيران چه می گويد؟

روزنامه ابتکار: در ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامي آمده است هرکس به قصد مطالبه وجه يا مال يا به قصد انتقام يا به هر منظور ديگر شخصي را بربايد يا مخفي کند يا گروگان بگيرد به حبس از پنج تا پانزده سال محکوم خواهد شد.

در اصل ۲۲ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مقرر مي‏دارد حيثيت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردي که قانون تجويز کند. يکي از حقوق اساسي افراد ازادي است که در قانون اساسي پيش‏بيني شده است.در همين رابطه جرم ادم ربايي آزادي افراد را محدود مي‌کند و از اين رو در قانون مجازات اسلامي جرمي بر آن مترتب شده است.

در ماده ۶۲۱ آمده است: هرکس به قصد مطالبه وجه يا مال يا به قصد انتقام يا به هر منظور ديگر به عنف يا تهديد يا حيله يا به هر نحو ديگر شخصاً يا توسط ديگري شخصي را بربايد يا مخفي کند به حبس از پنج تا پانزده سال محکوم خواهد شد.

در صورتي که سن مجني عليه کمتر از پانزده سال تمام باشد يا ربودن توسط وسايل نقليه انجام پذيرد يا به مجني عليه آسيب جسمي يا حيثيتي وارد شود مرتکب به حداکثر مجازات تعيين شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرايم ديگر به مجازات آن جرم نيز محکوم مي‌گردد.بر اساس تبصره اين ماده مجازات شروع به ربودن سه تا پنج سال حبس است.

جرايم آدم ربايي و گروگانگيري دو مصداق از جرايم عليه اشخاص هستند آزادي تن را مورد تعرض قرار داده و موجبات سلب آزادي تن را فراهم مي‌آورند اين جرايم علاوه بر اينکه آزادي تن اشخاص را سلب مي‌کنند، در اغلب اوقات صدمات بدني (ضرب و جرح و قتل) و صدمات حيثيتي (ريختن آبرو، شرف و هتک ناموس) بر افراد وارد مي‌کنند که غير قابل جبران است و غالباً با نوعي عنف و تهديد و اجبار يا حيله و نيرنگ با انگيزه‌هاي سوء همراه هستند.

الف) عناصر مادي عبارتند از: ۱- موضوع جرم آدم ربايي ساده: انسان زنده که حداقل ۱۵ سال داشته باشد و در غير اين صورت ممکن است مشمول آدم ربايي مشدد و يا دزديدن طفل تازه متولد شده يا مخفي کردن اموات قرار گيرد.۲- رفتار مجرمانه: انتقال جسم مجني عليه از محلي به محل ديگر با زور و تهديد و حيله بطوري که مجني عليه اراده‌اي از خود نداشته باشد.۳- مرتکب و شکل ارتکاب: هر کسي مي‌تواند باشد که به صورت مباشرت يا مداخله و غير مستقيم قابل تحقق است که بحث مباشرت شرکت و معاونت پيش مي‌آيد.۴- عدم رضايت مجني عليه شرط لازم است و بدون آن جرم محقق نمي‌شود.۵- نتيجه مجرمانه: درست است که در ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامي از نتيجه حرفي به ميان نيامده ولي آدم ربايي از جرايم مقيد مي‌باشد و نتيجه هم سلب آزادي از فرد ربوده شده مي‌باشد ( در اين مورد تفاوت نظر وجود دارد من شخصا ادم ربايي را جرم مطلق مي‌دانم )

عناصر معنوي اين نوع جرم نيز شامل موارد زير است: ۱- سوء نيت عام: مرتکب علاوه بر علم به موضوع جرم و وصف آن يعني انسان زنده بايد در انجام عمل عامل هم باشد و علم و آگاهي مرتکب به عدم رضايت بزه ديده شرط نيست اين جرم مطلق است و نيازي به سوء نيت خاص ندارد و مفروض است پس ربودن انسان زنده که در حال خواب يا بيهوشي است مشمول اين حکم مي‌باشد.۲- انگيزه مرتکب: اصل اين است که مقنن انگيزه را به عنوان يکي از اجزاء تشکيل دهنده عنصر رواني جرايم بحساب نياورد و لي داشتن انگيزه شرافتمندانه در جرايم تعزيري و بازدارنده از جهات مخففه محسوب مي‌شود با اين وجود انگيزه يکي از اجزاء عنصر معنوي جرم آدم ربايي به شمار مي‌آيد هر چند مقنن در ماده ۶۲۱قانون مجازات اسلامي واژه قصد را بکار برده است ولي اين واژه دلالت برانگيزه مي‌کند و دلالت بر سوء نيت خاص ندارد و فرد آدم ربا بايد عمد در ربودن فرد داشته باشد و با توجه به اينکه نتيجه جرم آدم ربايي از عمل مرتکب جدا نيست بنابراين سوء نيت خاص در سوء نيت عام مرتکب مستتر است يعني کسي که قصد ربودن کسي را داردو در ضمن قصد سلب آزادي او را نيز دارد.

در موارد زير مجازات آدم ربايي بر اساس ماده مربوطه تشديد مي‌شود.

۱- سن مجني عليه کمتر از ۱۵ سال تمام قمري.۲- ربودن با وسيله نقليه باشد. چون باعث تسهيل در جرم و باعث وحشت و امکان فرار مجني عليه هم کمتر مي‌شود.۳- رساندن آسيب جسمي به مجني عليه ظاهراً شامل آسيب‌هاي روحي و رواني هم مي‌شود. ۴- رساندن آسيب حيثيتي به مجني عليه. در صورتيکه بزه ديده مؤنث يا پسر بچه زيبا باشد مفروض گرفته مي‌شود در غير اين صورت بايد از طرف مجني عليه ثابت شود.