روزنامه اصولگرا به تجلیل از هاشمی پرداخت

در حالی که اکثر رسانه های اصولگرا سالگرد درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی را به سکوت برگزار کردند، روزنامه جوان به شرح شکتجه های او پرداخت.

روزهايي كه بر ما مي‌گذرد، تداعي‌گر نخستين سالروز ارتحال عالم مجاهد و چهره نامدار انقلاب و نظام اسلامي، مرحوم آيت‌الله حاج شيخ اكبر هاشمي رفسنجاني است. بي‌ترديد خوانش تاريخ انقلاب بدون مرور كارنامه هاشمي ناتمام است و بازخواني نقش سياسي وي تا سال‌ها در كانون توجه تاريخ‌پ‍ژوهان انقلاب خواهد بود. مقالي كه در پي مي‌آيد، مروري است بر نسبت وي با رويداد اعدام انقلابي حسنعلي منصور كه از نكات درخور تحقيق در زندگي اوست. اميد آنكه مقبول افتد.

«صبح كه از منزل آمدم بيرون، درحالي كه طومارها و نوارها همراه من بود، متوجه شدم كه مأمور شهرباني براي دستگيري من كمين كرده است. مي‌دانست كه من عازم سفر هستم و بليت تهيه شده است. در لحظه دستگيري، آنچه پيش از هرچيزي برايم نگران‌كننده بود، تعداد قابل توجهي طومار و نوار بود كه مي‌خواستم به تهران ببرم و بايد براي آن چاره‌اي مي‌انديشيدم كه كار چندان ساده‌ و آساني هم نبود. راهي به نظرم رسيد و در پي آن به مأمور گفتم: «بگذاريد به وسيله اين بقالي (كه سركوچه بود)‌، خبري به منزل بدهم كه منتظر من نباشند.» او هم مخالفت نكرد. همين طور كه به آن سمت مي‌رفتم، در حال عبور از روي جوي پر آب صفاييه، طومارهايي را كه در دست داشتم، از زير عبا به آب انداختم و حركت تند آب، آنها را به‌سرعت برد، بي‌آنكه آن مأمور متوجه شود. يكي از آشنايان متوجه شده بود و كمي پايين‌تر، آنها را از آب گرفته و داده بود به منزل ما. تعدادي هم نوار در جيب‌هاي من بود. براي انتقال من به شهرباني، از تاكسي استفاده شد. ما را كه سوار تاكسي كردند، آهسته نوارها را از جيبم درآوردم و از زير عبا كف ماشين گذاشتم و با حركت پا به زير صندلي راندم. بعدها معلوم شد كه راننده تاكسي هم اين نوارها را پيدا كرده و به يكي از آشنايان ما تحويل داده بود. به هرحال به دست شهرباني نيفتاد.»

«بازجو با صراحت، مسئله ترور منصور را مطرح كرد و سؤالات را به آن سمت برد. من گفتم: هيچ اطلاعي در اين زمينه ندارم! گفت: من با شما رفتاري احترام‌آميز دارم، اما اگر درست به من جواب ندهيد، كسان ديگري مي‌آيند كه چنين رفتاري نخواهند داشت. آنها جور ديگري رفتار مي‌كنند. گفتم: هر كس مي‌خواهد بيايد. اگر حرف صحيحي بخواهد، همين است. از آنجا مرا به جاي زندان عمومي، به سلول انفرادي بردند و ساعتي بعد مرا احضار كردند كه از اينجا داستان شكل ديگري پيدا كرد. محل بازجويي تغيير كرد. حدود مغرب مرا بردند به دفتر ساقي (مسئول زندان). در آنجا از افراد ديگري هم بازجويي مي‌كردند. وقتي نشستيم، اجمالاً يكي دو سؤال مطرح شده بود كه سرهنگ مولوي آمد. او رئيس سازمان امنيت تهران بود. مرا كه تا آن روز با او مواجه نشده بودم، به او معرفي كردند. او هم خودش را معرفي و با تهديد چند اتهام را مطرح كرد. از روي نوشته مي‌خواند: تو سرباز فراري هستي، شش ماه خدمت كردي و فرار كردي. تو فتواي قتل منصور را گرفتي. تو از آقاي ميلاني16هزار تومان پول گرفتي براي خانواده‌هاي زنداني. تو براي ترور اعليحضرت و تيمسار نصيري، برنامه‌ريزي كردي. تو از طرف آقاي خميني، رابط هيئت‌هاي مؤتلفه و قم بودي (و چيزهاي ديگري كه حالا يادم نيست.) بايد همه اينها را شرح بدهي. گفتم: اين حرف‌هايي كه مي‌زنيد، غير از فرار از سربازي، دروغ است؛ آن هم، شش ماه نبود و من دو ماه سرباز بودم. گرفتن من هم خلاف قانون بود، من الزامي نداشتم بمانم! آمد جلو و مرا زير مشت و لگد گرفت و بعد گفت: آنقدر بزنيدش كه همه را قبول كند... و رفت. يك تيم بازجويي بود به مديريت سرهنگ افضلي كه گويا آن موقع رئيس سازمان امنيت بازار بود؛ چون هيئت مؤتلفه هم بيشتر بازاري بودند و او آشنايي بيشتري با مسائل آنها داشت. با مسائل روحانيون هم آشنايي زيادي داشت. زير دست او يك تيم بازجو و شكنجه‌گر بود و شخص مجري شكنجه را امير صدا مي‌زدند. گاهي تلفن‌هاي مهم، مثلاً تلفن نصيري را او جواب مي‌داد. بعيد مي‌دانم همه اوراق بازجويي آن جلسه اول در پرونده باشد. احتمالاً بعضي از آنها را پاره كرده‌اند. سؤالات هم متمركز بود روي ترور: از ترور نخست‌وزير چه اطلاعي داري؟ با بخارايي چه ارتباطي داري؟ با عراقي چه روابطي داري؟ و طبعاً من اظهار بي‌اطلاعي مي‌كردم. سؤالي از اين قبيل مي‌كردند و پس از جواب من شروع مي‌كردند به زدن. گاهي مي‌خواباندند روي تخت و پاها را مي‌بستند به تخت و شلاق مي‌زدند.»

هاشمي درخاطره‌نگاري خود از شكنجه‌هاي اين دستگيري، نكاتي تكان‌دهنده را نقل مي‌كند. اين نكات از يك سو نمايانگر اطلاع نسبي ساواك از نقش او در اعدام منصور و از سوي ديگر نشان‌دهنده عمق قساوت و بي‌رحمي شكنجه‌گران است. او در ادامه مي‌نويسد:

يكي دو روزي فاصله افتاد كه دوباره مرا خواستند. تا حدودي امكان راه رفتن بود، گرچه استخوان پا شكسته بود. قسمت‌هايي را باندپيچي كرده بودند و به‌سختي راه مي‌رفتم. اين دفعه بازجو منوچهري بود، معروف به ازغندي- كه قيافه آرام‌تري داشت و مي‌توانست نقش روشنفكرانه بازي كند. بازجوهاي قبلي، خيلي خشن بودند. حالا دو سه روزي گذشته وكمي وضع من رو به بهبود بود كه دوباره شكنجه را شروع كردند. مقدار زيادي شلاق زدند و اين دفعه خيلي سخت‌ گذشت. گوشت بدنم خورده شده بود وكوفتگي داشت و زخم‌ها التيام نيافته بود. دوباره روي اينها، از سر تا كف پا، بدون هيچ ملاحظه‌اي شلاق مي‌زدند. من هم مي‌گفتم: همين است، مطلب ديگري ندارم، حتي اگر بكشيدم! اين مرحله بازجويي هم به همين جا ختم شد و دوباره مرا بردند به سلول.»

«امروز زندان قزل‌قلعه از بين رفته و تبديل به ميدان ميوه و تره‌بار شده است. اين زندان حياطي داشت كه جنوب و شمالش چند اتاق عمومي داشت و شرق و غربش دو سالن با اتاق‌هاي كوچكي كه زندان‌هاي انفرادي بود. در دو طرف اين سالن‌ها، يك رديف سلول قرار داشتند. اتاقك‌هاي هر دو سالن كه به طرف حياط بود، پنجره كوچكي به حياط داشتند و ما مي‌توانستيم از طريق اين پنجره‌ها با زنداني‌هايي كه در بخش عمومي بودند و وضعشان و اطلاعاتشان بهتر از ما بود تماس برقرار كنيم. با تماشاي منظره ورزش و بازي‌هاي‌ آنها خودمان را مشغول مي‌كرديم. طرف ديگر سالن‌ها، پنجره به سوي محوطه هواخوري داشت. پشت سالن‌ها، زمين بازي بود كه از آن براي هواخوري زندانياني كه دوره انفرادي را مي‌گذراندند، استفاده مي‌شد. اين زمين آسفالت نشده بود و حالت بيابان داشت. با زندان قصر و اوين خيلي تفاوت داشت. زندان قصر درخت و باغچه و امكانات بيشتري داشت و مجموعاً جاي بهتري بود.»