تلاش برای سه روزه شدن تعطیلات آخر هفته

طرح ساماندهی تعطیلات در ایران وارد فاز تازه‌ای شده است. این موضوع در کمیسیون شورای عالی انقلاب فرهنگی با تمرکز بر مساله گردشگری مورد تاکید قرار گرفته است. از سوی دیگر، وزارت آموزش و پرورش با طرح تعطیلات زمستانی مدارس که از سوی سازمان محیط زیست ارائه شده، موافقت و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز اعلام کرده که نهاد متبوعش برای اجرا کردن این طرح با سازمان‌های مرتبط همکاری‌های لازم را خواهد داشت. علی‌اصغر مونسان تعطیلات زمستانی ۲۰روزه تا یک‌ماهه مدارس را راهی برای توسعه گردشگری مناطق جنوبی کشور دانسته است.

تعطیلات آخرهفته دوروزه سابقه زیادی در کشورهای توسعه‌یافته و پس از زمانی، در کشورهای دیگر دارد و تقریبا در تمام کشورهای دنیا به جز مواردی اندک از جمله ایران اعمال می‌شود. این تعطیلات تنها جنبه اقتصادی ندارد، بلکه به دلیل تعادل ایجاد کردن بین کار و زندگی خانوادگی و نیز افزایش بهره‌وری کارکنان و افزایش سفر در نظر گرفته می‌شود. با این همه به تازگی خبرها حاکی از این است که برخی کشورهای پیشرفته درصدد هستند تا تعطیلات آخر هفته خود را حتی به ۳ روز نیز افزایش دهند. همچنین اقتصاددانانی همچون دیوید راسنیک و مارک وایسبرات از بیشتر شدن تعطیلات حمایت می‌کنند و معتقدند کاهش ساعات کاری معمولا منجر به کاهش مصرف انرژی نیز خواهد شد. آنان می‌گویند اگر آمریکایی‌ها از الگوی ساعات کاری اروپایی پیروی کنند که تنها ۴۰ ساعت کاری است، این کشور شاهد ۲۰ درصد کاهش مصرف انرژی و در نتیجه کاهش انتشار کربن خواهد بود که خود بر گرمایش زمین موثر است.

در این بین، بریتانیایی‌ها به‌طور فزاینده‌ای از مشکل ایجاد تعادل بین کار و زندگی آگاه شده‌اند. شرایط این کشور موجب شده، مردم آن ساعات طولانی به کار بپردازند و این موضوع زندگی خانوادگی آنها را تحت تاثیر قرار داده و حالا سیاستمداران و صاحبان شرکت‌ها نیز از این موضوع آگاه شده‌اند. در همین راستا، مدتی پیش حزب سبز انگلستان اعلام کرد قصد دارد تعطیلی ۳ روز در هفته را جزو اهداف خود در سال ۲۰۲۰ قرار دهند. رهبران این حزب فکر می‌کنند این کار در بهبود سلامت روانی و ارتقای سطح شادی مردم بریتانیا موثر خواهد بود و فکر می‌کنند کار زیاد موجب کاهش بهره‌وری کارکنان می‌شود. از سوی دیگر، این تصمیم در برخی موارد و بخش‌هایی که کمتر انعطاف‌پذیرند، مانند کارهای پاره‌وقت یا موقتی، می‌تواند تا حدودی مشکل ایجاد کند. یک مورد دیگر نیز هزینه‌ای است که برخی از صنایع معتقدند تعطیلات اضافی بر دوش آنها خواهد گذاشت. با این حال، پیشنهادهایی برای حل این مشکلات مطرح شده است؛ از جمله اینکه توزیع ساعات کاری تغییر کند. کسانی که این موضوع را پیشنهاد کرده‌اند معتقدند ساعات کاری از دست رفته می‌تواند به وسیله برخی افراد دیگر که در شرکت کار می‌کنند، انجام شود. مدافعان این تعطیلات معتقدند افزایش بهره‌وری تا حدود زیادی این هزینه‌ها را جبران خواهد کرد.

در اسپانیا نیز در سال گذشته تمرکزی روی بهبود تعادل میان کار و زندگی به وجود آمده که از جمله معیارهای آن کاهش ساعات کاری است. پس از سال ۲۰۰۸ و بروز بحران مالی جهانی، این موضوع وضعیت بدتری نیز پیدا کرده بود. برای مثال، هر دو والدین مجبور بودند تمام‌وقت کار کنند و به همین دلیل در طول هفته نمی‌توانستند از فرزندان خود مراقبت کنند. در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۷، مقامات اسپانیایی اظهار کردند انقلاب دیجیتالی موجب شده شرایطی پیش بیاید که به تمرکز کار در روزهای کمتری در هفته منجر خواهد شد و می‌تواند تعداد روزهای تعطیل را به سه روز برساند. با این همه، این مقامات اظهار کرده‌اند این اتفاق به چند سال زمان نیاز دارد تا بتوان کارها را از راه دور یا به‌طور اتوماتیک انجام داد. به این ترتیب مقامات اسپانیایی در حال برنامه‌ریزی در این خصوص هستند که با گسترش فناوری، راهی ساده ایجاد شود تا کارها را بتوان از منزل انجام داد.