سیلی محکم ۱+۵ به ترامپ در ۱۲۰ روزه آینده

در سخنان دیشب، ترامپ به قول خود برای آخرین بار تعلیق تحریم های هسته ای ایران را در سایه برجام تایید کرد؛ اساسا ارزیابی شما از سخنان دیشب ترامپ در خصوص برجام در سایه تایید برجام چیست؛ آیا باید مساله تایید برجام از جانب آمریکا و شخص ترامپ برای آخرین بار را یک بلوف سیاسی دانست و یا این که در ۹۰ روز بعد تاییدی از جانب کاخ سفید صورت نخواهد گرفت؟

۹۰ روز پیش ترامپ پس از عدم تایید برجام توپ را برای تعیین سرنوشت توافق هسته ای در زمین کنگره انداخت، اما کنگره علاوه بر این که در فرصت ۶۰ روزه خود اقدامی را علیه برجام انجام نداد، بلکه تعیین سرنوشت توافق هسته ای و هر گونه تصمیم در این رابطه را به خود ترامپ محول کرد. در این راستا در سخنان دیشب ترامپ در عین تایید و تمدید تعلیق تحریم های هسته ای پس از ناامیدی از کنگره این بار توپ را در زمین اتحادیه اروپا و سایر طرف های مذاکره کننده انداخت و در یک فرصت و یا بهتر بگوئیم ضرب العجل ۱۲۰ روزه ای خواستار حل مشکلات غنی سازی و سایر موارد اختلافی با ایران شد، در غیر این صورت برجام از جانب آمریکا دیگر تایید نخواهد شد. آیا در این ۱۲۰ روز باید شاهد تکرار سناریوی رفتار و واکنش ۹۰ روز پیش کنگره در خصوص سایر طرف های ۱+۵ باشیم؟

یقینا ترامپ با تعیین این ضرب العجل تنها به یک نتیجه خواهد رسید و آن هم سیلی محکم سایر اعضای ۱+۵ پس از پایان ضرب العجل ۱۲۰ روزه خواهد بود. چرا که در خصوص کنگره ما شاهد نوعی مخالفت با مواضع ترامپ بودیم، آن هم کنگره ای که در یک سو در دورن ساختار حاکمیتی آمریکا است و از سوی دیگر هم بیشتر اعضای آن را جمهوری خواهان تشکیل می دهد؛ بنابراین یقینا سایر اعضای ۱+۵ به خصوص روسیه و چین، مخالفتی به مراتب پررنگ تر را در خصوص مواضع ترامپ خواهند داشت. البته باید گفت که توپی که دیشب ترامپ در زمین سایر اعضای ۱+۵ انداخت، کلا با توپی که ۹۰ روز پیش در زمین کنگره انداخت، متفاوت است. چرا که این توپ یقینا گل به خود آمریکا است و باعث انزوای شدیدتر آمریکا در ۱۲۰ روز آینده خواهد شد. در طول یک سال گذشته به خصوص در ماه های اخیر جامعه جهانی به خوبی راه مقابله با آمریکا را یافته است. در این زمان بارها آمریکا در سازمان ملل و حتی در شورای امنیت توسط اعضای دائم و حتی غیر دائم با مخالفت رو به رو شده است.

نکته مهم دیگر در سخنان دیشب ترامپ گره زدن مسائل برجام به توان دفاعی و موشکی، مسائل حقوق بشری و نیز تحولات منطقه خاورمیانه و القای این نکته که عامل بی ثباتی در منطقه تهران بود. در این راستا در آخرین تلاش کاخ سفید سعی داشت تا در بحبوحه اعتراضات اخیر مردمی ایران نهایت استفاده را برای فشار بر ایران داشته باشد، به موازات این نکته هم علیرغم مخالفت اروپا با آمریکا و شخص ترامپ در خصوص برجام فصل مشترک آنان به مسائل غیر برجامی باز می گردد. در سایه این مسائل آیا در این مسیر ترامپ در این ۱۲۰ روز توان گشودن فتح باب جدید برای ترکیب کردن برجام و مسائل پرونده هسته ای ایران به مسائل غیر برجامی را برای تحت الشعاع قرار دادن توافق هسته ای دارد؟

یعنی تعریف مشترک و رسیدن به یک درک دو جانبه میان اروپا و ایران بر سر مساله چالش برانگیز این روزهای حقوق بشر به واسطه اعتراضات اخیر مردمی در کشور بین دو طرف وجود دارد؟

اما در خصوص مسائل موشکی چطور، چرا که ترامپ آن را به غنی سازی ایران در برجام گره زد، مضافا "ژان ایو لودریان"، وزیر امور خارجه فرانسه هم در مذاکرات پنج شنبه هفته گذشته در بروکسل هم به آن اشاره داشت؟

در خصوص مسائل موشکی و صنعت دفاعی ایران حاضر به هیچ گونه مذاکره و گفت و گویی نیست؛ اگر هم مذاکره ای در این خصوص انجام گیرد، نمی تواند حوزه دفاعی کشور را شامل شود. به عبارت دیگر مقوله برد موشک های ایران برای حفظ حریم دریایی، زمینی و هوایی برای دفع هر گونه تهدید و خطری از جانب هر کشوری قابل مذاکره نیست. لذا مادمی که ایران از جانب تل آویو، ریاض، واشنگتن و غیره تهدید می شود، یقینا برد موشک های خود را برای افزایش امنیت خود بالا خواهد برد؛ کما این که هر کشور دیگری برای حفظ ثبات و گسترش امنیت خود همین کار را خواهد کرد. لذا اگر آمریکا و اروپا در این خصوص تمایل دارند مذاکره ای انجام گیرد، باید تعهدات لازم به تهران را برای عدم تهدید منافع و امنیت بدهند. البته این مساله به واسطه دو دیدگاه کاملا متفاوت در دو طرف نمی تواند در آینده کوتاه مدت و حتی میان مدت هم مردو بحث قرار گیرد و کماکان مساله موشکی ایرام محل تنش باقی خواهد ماند؛ اما گره زدن آن به غنی سازی هم امکان ندارد، چرا که برجام تنها به پرونده هسته ای ایران مربوط است، نه صنعت دفاعی کشور.