طرح ترافیک جدید هنوز قطعی نیست

روزنامه ایران: طرح ترافیک جدید تهران پس از ابهامات و سؤالات زیادی که پشت سر گذاشت، سرانجام به ایستگاه «شورای شهر تهران» رسید تا امروز در حضور محمد علی نجفی، شهردار تهران به بحث و بررسی گذاشته شود. این طرح هفته گذشته به صورت یک لایحه تنظیم و به شورای شهر ارسال شد. شورای ترافیک تهران هم در مصوبه‌ای جداگانه مشغول بررسی جزئیات این طرح است. البته این طرح طی روزهای اخیر بارها با توضیحات و انتقادات مسئولان و کارشناسان هم روبه‌رو شد. شهرداری تهران، اما پیش از ارسال لایحه، برخی تغییرات مورد نظر دستگاه‌ها همچون پلیس را در طرح اعمال کرده است، اگرچه راه همچنان برای تغییرات جدید باز است.علی پیرحسین‌لو، مشاور اجتماعی معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران درباره سؤالات و ابهاماتی که این روزها درباره طرح ترافیک جدید مطرح می‌شود، پاسخ داده است، که در زیر می‌خوانید؛

شاید بیشترین گلایه برخی به طرح جدید، این باشد که چرا شهرداری در مدت زمان کوتاهی بدون آنکه نظر کارشناسان و حتی اعضای شورای شهر و پلیس را بگیرد، به یکباره تصمیم می‌گیرد تا طرحی که سال‌هاست از زمان اجرای آن می‌گذرد را تغییر دهد؟ آیا شهرداری تهران پیش از این هیچ مشورتی با سایر نهادهای نظارتی و تصمیم‌گیر در این حوزه نداشته؟

ما در زمینه نحوه اطلاع‌رسانی این طرح با دو سر طیف نظرات مواجه بودیم، برخی تأکید داشتند که همه جزئیات، بحث‌ها و ایده‌های طرح را قبل از نهایی شدن در اختیار همه نهادها و کارشناسان و حتی مردم قرار دهیم و گروهی دیگر براین باور بودند که از اول باید جزئیات طرح را با پلیس، وزارت کشور، شورای ترافیک و شورای شهر در میان بگذاریم و مسأله را حل و فصل کنیم، بعد به مردم اطلاع دهیم. در عمل یک فرایند بینابینی طی شد. ما از همان ابتدا جلسات متعددی را با کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر برگزار و جزئیات طرح را هم در این جلسات مطرح کردیم. با پلیس هم همین طور. به هرحال پلیس، وزارت کشور و استانداری هم عضو شورای ترافیک تهران هستند و در این شورا هم بارها بحث کلیات طرح مطرح شده و این‌طور نبوده که کسی بی‌خبر باشد. یعنی از همان ابتدا و همزمان با اعلام کلیات طرح به افکار عمومی، رایزنی‌ها برای تشریح و تصویب طرح جدید هم انجام شد.

در جزئیات چطور؟

شهرداری تلاش می‌کند نظر طرفین موضوع، از شورای شهر گرفته تا وزارت کشور و پلیس و حتی مجلس را بررسی کند. البته این کار هنوز هم در حال انجام است و بعضی تغییرات در جزئیات اجرایی طرح به همین موضوع برمی‌گردد.

یعنی طرح الان با طرحی که چندی پیش مطرح شده، تفاوت دارد؟

بله، در مرحله کارشناسی، با آنچه ابتدا مطرح بود در بعضی جزئیات تغییر کرده است. مخصوصاً نظر پلیس و وزارت کشور تأمین شده است.

پس لایحه ارائه شده به شورا هم دچار تغییراتی است؟

بله، این تغییرات در لایحه هم اعمال شده است. به هرحال ما موظفیم تا هم الزامات مورد نظر شورای ترافیک تهران و هم دیدگاه اعضای شورای شهر را اعمال کنیم. بدون اجماع نمی‌توان چنین تحولاتی را رقم زد.

پس چرا هنوز برخی دستگاه‌ها همچون پلیس و شورای شهر به این تغییرات انتقاد دارند و حرفهای ضد و نقیضی درباره بعضی جزئیات مثل حذف یا ماندن سهمیه‌ها شنیده می‌شود؟

ببینید، هم زمان و هم فرایند کار اجازه نمی‌داد که نظر یک گروه را تأمین کنیم و بعد برویم سراغ دستگاه دیگر! اما این طرح قطعی نیست. ما همچنان از نظر کارشناسان و رسانه‌ها در نقد این طرح استقبال می‌کنیم. به هرحال این طرح یک انقلاب بزرگ در شیوه اجرای طرح ترافیک محسوب می‌شود و هر نظرگاه جدیدی به همه جانبه‌تر شدن نگاه کمک می‌کند.

بالاخره سهمیه‌ها می‌ماند یا حذف می‌شود؟

دراین حوزه هم پلیس و هم وزارت کشور نظراتی دارند و در عمل موافق حذف کامل سهمیه‌ها نیستند. به اعتقاد آنها اگر زمانی به فرض سقف ورود به محدوده طرح که هم‌اکنون ۱۱۸ هزار خودرو در نظر گرفته شده، پر شود، آن وقت تکلیف برخی افراد که به زعم این نهادها حتماً باید وارد طرح شوند، چه می‌شود. در واقع برای یافتن راه حل این شبهه و برطرف شدن دغدغه، این پیشنهاد مطرح شده که به نوعی در حق دسترسی برخی دارندگان سهمیه‌های قبلی به محدوده طرح ترافیک، اولویت ایجاد شود.

یعنی باز به نوعی سهمیه‌ها پابرجاست؟

در شورای ترافیک تهران چنین پیشنهادی را مطرح کرده‌اند. البته به معنای حق دسترسی و نه تفاوت رقم پرداخت! به هرحال خط قرمز مدیریت جدید شهرداری، ادامه این وضعیت رانتی است. ما به هیچ عنوان اجازه نمی‌دهیم که به وضعیت رانتی گذشته برگردیم. یعنی همه اشخاص و نهادها باید همان مبلغ را به همان شیوه‌ای که به تصویب شورای شهر رسیده، مثل بقیه مردم پرداخت کنند اما اگر اصرار داشته باشند می‌توان در ورود به طرح برایشان اولویت قائل شد.

به اعتقاد بسیاری ناعادلانه بودن اجرای این طرح در واقع دامن ساکنان محدوده طرح را گرفته نه آن 98 هزار نفری که سهمیه دریافت می‌کردند، (اگرچه حذف این سهمیه‌ها هم گام بزرگی است) سؤال اینجاست مردمی که عمدتاً از طبقه متوسط رو به پایین هستند، چه گناهی کرده‌اند که باید برای زندگی در این محدوده، هزینه بپردازند. درحالی که ترافیک و آلودگی هوا در سرتاسر تهران گسترده شده؟

ببینید، ما می‌گوییم طرح جدید در مقایسه با طرح قدیم عادلانه‌تر است، وگرنه می‌دانیم که ایراداتی دارد. ما هم‌اکنون یک جراحی اساسی انجام داده‌ایم تا تبعیض اصلی را برداریم. خب برای ساکنان هم امتیازاتی مثل ورود قبل از ساعت ۸ و نیم قائل شده‌ایم.

اجازه بدهید راحت بگویم برخی معتقدند که شهرداری دنبال درآمد زایی بوده نه رفع تبعیض!

اتفاقا طرح جدید در شکل اجرایی که پیش پای شهرداری گذاشته‌اند، با دو محدودیت اساسی روبه‌روست که حتی درآمد شهرداری را هم به مراتب کمتر می‌کند. اما ناراحت نیستیم چون با رانت بزرگی مبارزه می‌کنیم که هزینه هم دارد! اول اینکه سقف ورود به محدوده گذاشته‌ایم و طبیعتاً خیلی‌ها ترجیح می‌دهند تا در ساعات غیر پیک تردد کنند که هزینه کمتری بپردازند و نتیجتاً درآمد کمتر می‌شود. درآمدی که بیشتر آن هم از جیب خودروهای دولتی است و برای عموم مردم قطعاً ارزان‌تر می‌شود. دوماً اینکه اگر طرح زوج و فرد حذف شود، درآمد شهرداری باز هم کمتر می‌شود. (به پیشنهاد پلیس و شورای ترافیک تهران) اگرچه پیش از این هم شهرداری درآمد آنچنانی از طرح ترافیک نداشت. چیزی در حدود ۳۵۰ میلیارد تومان! درحالی که از تعاملات و لابی‌های متکی بر صدور طرح و اعطای کارت‌های شناور می‌توانست عایدات غیرمستقیم و غیرنقدی بیشتری دریافت کند. شهرداری این حق ویژه را از خود سلب کرده و انتظار داریم دیگر ذینفعان هم از سهم سابق خود به نفع حق عموم مردم صرف نظر کنند.