چگونه زنان به مقابله با سرطان بروند

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: بر اساس آمار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شایع ترین سرطان ها در بین زنان خوزستان و ایران به ترتیب پستان، پوست، روده بزرگ و معده گزارش شده است.

دکتر سمیرا رزاقی در این رابطه اظهار کرد: سالانه 128 نفر در هر 100 هزار نفر از زنان در کشور به انواع سرطان مبتلا می شوند در حالی که میزان ابتلا در جهان، 165 در 100 هزار نفر است.

**ابتلای سالانه ۱۱۹ در ۱۰۰ هزار نفر از زنان خوزستان به انواع سرطان

وی افزود: بر اساس آمار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، میزان شیوع و بروز سرطان در زنان خوزستان مانند کل ایران است و آمار خوزستان نزدیک به آمار کشوری است یعنی سالانه 119 در 100 هزار نفر از زنان خوزستان به انواع سرطان مبتلا می شوند.

رزاقی سرطان پستان را نخستین سرطان شایع در بین زنان ذکر کرد و گفت: خود مراقبتی در پیشگیری و تشخیص زود هنگام این نوع سرطان اهمیت زیادی دارد؛ در ایران زنان از سن 20 سالگی باید ماهانه سینه خود را از نظر برخی علایم هشدار دهنده معاینه کنند و 30 سالگی نیز تمام زنان باید سالی یک بار توسط پزشک متخصص مورد معاینه قرار گیرند.

این متخصص رادیوتراپی و آنکولوژی افزود: غیر قرینه بودن، وجود توده، زخم و ترشح خونی یا آبی از جمله موارد هشدار دهنده ای است که در معاینه زنان توسط خود آنها اهمیت دارد.

وی ادامه داد: زنانی که مادر یا خواهر آنها پیش از 50 سالگی مبتلا به سرطان سینه شده اند ، ژن تغییر یافته جهش یافته سرطان سینه دارند، و زنانی که پیش از 30 سالگی به دلیل بیماری های خاص، پرتودرمانی قفسه سینه انجام را انجام داده اند دارای ریسک بالا در سرطان سینه هستند.

رزاقی اضافه کرد: تمام زنان بالای ۵۰ سال با قاعدگی کمتر از ۱۲ سال، یائسگی دیررس بالای ۵۵ سال، نداشتن شیردهی و زایمان، انجام نخستین زایمان پس از ۳۰ سالگی و استفاده از داروهای جلوگیری از بارداری خوراکی به صورت مداوم بیشتر از پنج سال، دارای ریسک متوسط هستند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز سرطان پوست را به عنوان دیگر سرطان شایع در بین زنان ذکر کرد و گفت: شایع ترین دلیل ابتلا به این نوع سرطان مواجهه با نور آفتاب است و زنان بیشتر در نقاطی از پوست مانند صورت و پشت دست و پشت پا در معرض آفتاب قرار می گیرند.

وی افزود: آلودگی هوا، تماس با برخی مواد مانند صنایع چرم سازی، لاستیک سازی و پتروشیمی نیز می تواند در بروز سرطان موثر باشد که افراد شاغل در این حرفه باید از دستکش ایمن استفاده کنند.

رزاقی ادامه داد: تا حد امکان در معرض آفتاب قرار نگرفتن، استفاده از ضد آفتاب ( سه تا چهار ساعت یک بارتمدید شود)، دستکش و کلاه سایه دار بلند از جمله راه های پیشگیری از این نوع سرطان است.

این متخصص رادیوتراپی و آنکولوژی بیان کرد: بهتر است زنان در خوزستان در ساعت های با شدت زیاد تابش آفتاب یعنی از ساعت ۱۱ تا ۱۶ بعدازظهر از منزل خارج نشوند.

** نامنظم شدن خال های مادرزادی از علایم هشداردهنده سرطان پوست

وی تاکید کرد: ضایعات و زخم های پوستی که پس از گذشت یک ماه بهبود پیدا نکند، ایجاد خال های جدید و بزرگ شدن آنها، نامتقارن و نامنظم شدن کناره های خال های مادرزادی و یا تغییر رنگ و یا اندازه آنها نیاز به مراجعه به پزشک دارد.

رزاقی به سرطان روده بزرگ اشاره کرد و گفت: نوع تغذیه از جمله مصرف غذاهای سرخ کردنی، فست فودی، غذاهای با مواد نگهدارنده و فیبر کم، چاقی و نداشتن فعالیت فیزیکی مناسب در بروز سرطان روده بزرگ نقش دارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز اضافه کرد: برای پیشگیری از این نوع سرطان باید غذاهای حاوی فیبر، سبزی و میوه مصرف شود و پنج وعده در روز میوه و سبزی مورداستفاده قرار گیرد.

وی تاکید کرد: از غذاهای آماده حاوی مواد نگهدارنده استفاده نشود، فست فودها کمتر استفاده شود؛ سوسیس و کالباس به طور قطع سرطان زا است و درصد کمی از سرطان های روده در حد پنج تا 10 درصد ممکن است ارثی باشند.

** غربالگری سرطان روده بزرگ از سن ۵۰ سالگی

رزاقی ادامه داد: زنان باید از سن 50 سالگی برای سرطان روده بزرگ غربالگری شوند که این نوع غربالگری به صورت تست های مخصوصی با نام اس آی تی انجام می شود که در اهواز در 2 مرکز بهداشت انجام می شود.

این متخصص رادیوتراپی و آنکولوژی گفت: تست خون مخفی در مدفوع باید از سن ۵۰ سالگی هر سال یا ۲ سال یکبار انجام شود و اگر در خانواده سابقه این بیماری وجود دارد باید پیش از این سن انجام شود.

وی سرطان معده را به عنوان دیگر سرطان شایع در بین زنان عنوان کرد و افزود: این نوع سرطان روش غربالگری خاصی ندارد و فقط با علایم قابل تشخیص است.

رزاقی بیان کرد: رژیم غذایی در این نوع سرطان مانند رژیم سرطان روده بزرگ است علاوه بر آن مصرف غذاهای ذغالی و کبابی که سوخته شده باشد با ابتلا به این نوع سرطان ارتباط مستقیم دارند و غذا و چای داغ نیز به هیچ وجه نباید استفاده شود.

** ترشی های چند ساله مصرف نکنید

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز ادامه داد: مصرف مواد غذایی با نیترات زیاد از جمله ماهی نمک سود یا ترشی هایی که طولانی مدت نگهداری می شوند به هیچ وجه توصیه نمی شود.

وی گفت: میکروب اچ پیلوری شانس برخی از انواع سرطان را کم و شانس برخی را زیاد می کند پس توصیه می شود فردی که علایم گوارشی مانند سوء هاضمه، درد معده و نفخ زیاد دارد به پزشک مراجعه کند چون ممکن است نیاز به اندوسکوپی داشته باشد و باید تست تنفسی مخصوص اچ پیلوری انجام شود تا در صورت داشتن عفونت معده درمان شود.

** زخم معده شانس ابتلا به سرطان معده را افزایش می دهد

رزاقی اظهار کرد: زخم معده در طولانی مدت در صورت درمان نشدن، شانس ابتلا به سرطان معده را افزایش می دهد.

این متخصص رادیوتراپی و آنکولوژی افزود: بنابراین اگر فرد علایم هشدار دهنده مانند خونریزی گوارشی از جمله استفراغ خونی و یا مدفوع تیره و یا خونی داشته باشد، یا بدون داشتن رژیم خاص به صورت ناگهانی دچار کاهش شدید وزن شود و یا غذا در گلویش گیر کند باید حتما به پزشک متخصص مراجعه کند.

** سرطان های پستان، روده و دهانه رحم با تشخیص به موقع قابل درمان هستند

وی بیان کرد: همچنین در صورت بروز علایم سوء هاضمه جدید مانند دردهای معده جدید که پس از گذشت یک ماه با درمان های متخلف بهبود نیافته باشد باید آندوسکوپی انجام شود.

رزاقی خاطرنشان کرد: سرطان های پستان، روده و دهانه رحم که تست غربالگری دارند در صورت تشخیص به موقع، به طور قطع قابل درمان هستند اما اگر دیر تشخیص داده شود و علایم شدید باشد درمان آن سخت می شود.