حواشی مقاله‌ی سعید حجاریان در مورد خبرگان

خلاصه‌ای از مقاله‌ی روز گذشته سعید حجاریان در روزنامه وقایع اتفاقیه:

شورای نگهبان برای تعیین خبرویت کاندیداهای مجلس خبرگان مکانیسمی تعبیه کرده و امتحاناتی برگزار می‌کند که در آن از داوطلبان سوالات فقهی به صورت کتبی یا بعضا ‌شفاهی پرسیده می‌شود و آنگاه برای ممتحنین احراز می‌شود که در افراد ملکه اجتهاد وجود دارد یا خیر.

از زمان برقراری آزمون اجتهاد، شبهات زیادی در میان خواص و عوام به‌وجود آمد. فی‌المثل زمانی گفته‌ شد سوالات کتبی لو رفته است و بعضی آقایان از قبل به سوالات دسترسی داشته‌اند. یا مثلا در دوره مشخص شد که ابوالزوجه نفر اول آزمون، طراح سوال بوده است....

واقعیت این است از زمانی که این آزمون‌ها باب شده است عده‌ای که واقعا مجتهد هستند از ترس آبرو در آزمون شرکت نمی‌کنند؛ چراکه معتقدند شورای نگهبان عده‌ای را که به لحاظ سیاسی با آنها زاویه دارد با برچسب بیسوادی رد صلاحیت می‌کند و آنگاه افرادی که از فضلا هستند میان شاگردان‌شان شرمنده می‌شوند. مثلا در انتخابات دوره دوم مجلس خبرگان آیت‌الله[سیدمحمد] ابطحی کاشانی که قطعا سابقه و سوادش از اعضای شورای نگهبان بیشتر بود را به جرم دفاع از آیت‌الله [حسینعلی] منتظری رد صلاحیت کردند. یا بالعکس دیده‌ایم که افرادی را برای شرکت در انتخابات مجلس خبرگان تایید صلاحیت می‌کنند که بالفعل قدرت استنباط احکام را ندارد؛ یعنی به‌قدری مسن شده‌اند که هر دوره تعدادی از آنها دار فانی را وداع می‌کنند و طبیعی است افرادی این چنین قدرت استنباط فقهی خود را بالفعل از دست داده‌اند.

از آغاز تشکیل مجلس خبرگان رهبری تا به امروز، بالاخص در برهه انتخابات پرسش‌هایی در باب تخصص، تنوع، جنسیت و دین اعضای این مجلس مطرح شده و می‌شود. ذیلا به برخی از آنها اشاره می‌شود:

الف) چرا مجلس خبرگان در ادوار مختلف از وجود افراد حقوقدان، سیاستمدار، مدیران برجسته، افسران ارتش و دیگر متخصصان خالی مانده است.

ب) اگر به طور قطع نگوییم که حکم رهبری بر کل مسلمین جهان نافذ است لااقل باید بپذیریم که در میان شیعیان جهان هژمونی دارد. به همین سبب همواره شیعیان کشورهایی چون لبنان، عراق، پاکستان، هند، افغانستان و... مدعی بود‌ه‌اند که چرا ما نباید در مجلس خبرگان عضویت داشته و در تعیین رهبر مشارکت کنیم؟

ج) عدم حضور زنان یا به عبارتی منع حضور آنان از دیگر مباحث مرتبط در باب گستردگی اعضای مجلس خبرگان است.

در ادامه واکنش روزنامه اصولگرای صبح نو به این مقاله را می خوانید:

حجاریان در بخشی از مقاله با زیر سؤال بردن نهاد خبرگان رهبری، فلسفه وجودی این مجلس را در واقع نسخه برداری از حکم فقهی انتخاب مرجع تقلید توسط سائل - با استناد به رجوع به اهل خبره، در صورت نداشتن قدرت تشخیص - تفسیر و تصریح کرد: «به دلیل آنکه در زمان تدوین قانون اساسی، اساساً بحث‌های مربوط به حقوق طبیعی بالمره از ذهن مبارک آقایان به دور بوده است، آنان نتوانسته‌اند رابطه قراردادی میان دولت و ملت را تنظیم کنند و به همین جهت، مردم به خبرگان حواله داده شده‌اند که وظیفه‌شان کشف شرایط رهبری در فردی خاص است. این رفع تکلیف سرآغاز مشکلات شد.»

عضو سابق حزب منحله مشارکت در حالی قصد دارد با نیت خوانی کاذب، ردصلاحیت سیدحسن خمینی و نمونه‌های دیگر در آزمون شورای نگهبان را «سیاسی» و «باندی» جلوه بدهد که حضور نیافتن نوه حضرت امام (ره) در آزمون شورای نگهبان، اساساً نه «ترس از آبرو» بلکه نوعی «تفرعن منشی» در بالادیدن جایگاه علمی و فقهی بود.

حجاریان، تلاش کرده تا دوگانگی در تصمیم گیری در شورای نگهبان را به مخاطب القا کند، اما شبهه عبائیه چیست؟

حجاریان با ذکر «شبهه عَبائیه» ضمن القای وجود ناهمگونی و عدم تجانس میان فقهای شورای نگهبان به خواننده و شنونده خود، هدف مکتوم و مکنون دیگری را هم دنبال می‌کند؛ این هدف بازمی گردد به لوث کردن کارکرد مجلس خبرگان رهبری! حجاریان به طور غیرمستقیم تلاش دارد با محدود و محصورساختن شأنیت فقهی اعضای پارلمان خبرگان به تشخیص «نجاست یک عبا»! در صلاحیت علمی ایشان در انجام وظیفه اصلی خود یعنی تعیین رهبری نظام اسلامی تشکیک وارد آورد.