بازی آلمان، انگلیس و فرانسه برای حفظ برجام

پایگاه خبری الف: در حالی که ترامپ تا اردیبهشت ۹۷ برای اصلاح برجام به کشورهای اروپایی و کنگره زمان داده است، به نظر می رسد سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان بازی جدیدی را برای کسب رضایت ترامپ و در عین حال حفظ توافق هسته ای آغاز کرده اند.

ترامپ جمعه شب هفته گذشته (۲۲ دی‌ماه) طبق تعهدات آمریکا در برجام تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران را تمدید کرد، اما از قانونگذاران کنگره و کشورهای اروپایی خواست معایب برجام را برطرف کنند. او تهدید کرد در غیر این‌صورت ایالات متحده از این توافق خارج خواهد شد.

در این راستا با وجود مخالفت‌های مقامات کشورمان با هرگونه تغییر در برجام، طرحی توسط پیتر روسکام و لیز چنی در مجلس نمایندگان آمریکا ارائه شده که مفاد برجام را برای ایران سخت‌تر می‌کند.

این لایحه تحت عنوان «قانون تحریم‌ها و سیاست آزادی ایران» بیان می‌کند که هرگونه توافقی باید شامل چه چیزهایی باشد. لیز چنی در این باره گفت: یک توافق با ایران باید حداقل اجازه بازرسی در هر زمان و از هر مکان از جمله سایت‌های نظامی در ایران را شامل شود. همچنین باید یک ممنوعیت در مورد غنی‌سازی اورانیوم در حد نظامی و یک منع توسعه برنامه موشکی در آن اعمال شود.

بازی اروپایی ها برای حفظ برجام

همزمان با توجه به سخنان ترامپ، اروپایی ها که توان مقابله با آمریکایی ها و دونالد ترامپ را ندارند به بازی جدیدی برای حفظ برجام و همزمان راضی کردن ترامپ دست زده اند. بر این اساس در آخرین شماره هفته‌نامه اشپیگل که روز شنبه (۳۰ دی) منتشر شده است به نقل از محافل دیپلماتیک در بروکسل فاش شد که آلمان، فرانسه و بریتانیا در پی وضع تحریم‌های جدید علیه ایران هستند. اشپیگل می‌افزاید آلمان تلاش می‌کند با ترغیب شرکای اروپایی به اعمال تحریم‌های جدید از یک سو برنامه موشکی ایران را هدف گیرند و نشان دهند در قبال سیاست‌های ایران بی‌تفاوت نیستند و از سوی دیگر به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بگویند که انتقاد‌های او را نسبت به برجام جدی می‌گیرند.

اشپیگل می‌نویسد:« اروپائیان ... به این ایده رسیده‌اند که هدف تحریم‌های جدید باید برنامه موشکی ایران باشد». اشپیگل همچنین یادآوری کرده که تحریم‌های تسلیحاتی و همچنین تحریم‌های مربوط به نقض حقوق بشر کماکان به قوت خود باقی هستند.

اروپا برای راضی کردن ترامپ، در زمینه موشکی و منطقه‌ای به ایران فشار می‌آورد

خبرگزاری رویترز نیز روز یکشنبه به نقل از منابع دیپلماتیک آمریکایی و اروپایی نوشت که اروپا برای راضی کردن رئیس‌جمهور آمریکا به حفظ برجام به دنبال فشار به ایران در زمینه برنامه موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای است.

این خبرگزاری با اشاره به اینکه اروپایی‌ها و روسیه مخالف مذاکره مجدد توافق هسته‌ای هستند، نوشته «تماس‌های اولیه» میان اروپایی‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها احتمالا «بسته‌ای از اقدامات را به ایالات متحده ارائه می‌کنند که ضمن کاهش نگرانی‌های ترامپ درباره ایران، توافق هسته‌ای را بازگشایی نکند.»

رویترز نوشته است: «این راهبرد می‌تواند شامل تهدید ایران به تحریم‌های هدفمند اقتصادی در صورت خودداری این کشور از محدود کردن ذخایر تسلیحات بالستیک‌اش باشد». بنا بر این گزارش، بخش دیگر راهبرد احتمالی اروپا فشار به ایران برای کاهش حمایت از هم‌پیمانان منطقه‌ای‌اش از جمله حزب‌الله است. عدم حمایت ادعایی از انقلابیون یمنی و موافقت با مذاکرات صلح سوریه، از دیگر درخواست‌های احتمالی اروپا از ایران به روایت رویترز است.

رویترز نوشته است که این بسته می‌تواند با تلاش‌های کنگره برای تغییر یکجانبه مفاد توافق هسته‌ای از جمله از بین بردن سقف زمانی محدودیت‌های برجام بر برنامه هسته‌ای ایران، همزمان شود. یک دیپلمات ارشد اروپایی می‌گوید: «اگر [بسته اروپایی] به نحوی مناسب ارائه شود، می‌تواند برای آنکه ترامپ اعلام کند به یک پیروزی دیپلماتیک دست یافته و طرح کنگره را امضا کند، کافی باشد.»

به نوشته رویترز، هرچند به نظر می‌رسد انگلستان، آلمان و فرانسه در این راهبرد متحد هستند، موگرینی فعلا از بررسی تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه برنامه موشکی ایران خودداری کرده تا از تضعیف برجام جلوگیری کند.

سفر تیلرسون به اروپا

همزمان وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است تیلرسون برای رایزنی درباره ایران و برخی موضوعات دیگر رهسپار اروپا شده است. طبق بیانیه وزارت خارجه آمریکا قرار است «رکس تیلرسون» از ۲۱ تا ۲۷ ژانویه ( اول تا هفتم بهمن) به لندن، پاریس، ورشو و داووس سفر کند. یک مقام وزارت خارجه آمریکا روز جمعه گفت ایران، محور اصلی رایزنی‌های رکس تیلرسون، وزیر خارجه این کشور در اروپا خواهد بود.

گفتنی است تهدیدات ترامپ علیه برجام در حالی است که برخی معتقدند احتمال اینکه توافق هسته ای از بین برود وجود دارد. در این باره سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه هفته قبل در سخنانی در شورای امنیت سازمان ملل درباره فروپاشی برجام هشدار داد و متذکر شد که این امر، پیامی خطرناک برای جهان خواهد بود که به تلاش‌ها برای حل و فصل بحران کره‌شمالی آسیب خواهد زد.

همچنین ریچارد نفیو، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا گفته توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵، احتمالاً بعد از ماه مه ۲۰۱۸ دوام نخواهد آورد. نفیو با اشاره به موعد بعدی که ترامپ باید تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران را تعلیق کند گفت: «من بسیار نگرانم که این توافق بعد از مه ۲۰۱۸ دوام نخواهد آورد.»

گفتنی است دونالد ترامپ در ۲۲ دی ماه عنوان کرده بود که در اصلاح برجام باید چهار شرط دائمی بودن محدودیت‌های هسته ای ایران، تضمین عدم حرکت ایران به سمت سلاح هسته‌ای، دسترسی فوری بازرسان آژانس اتمی به همه سایت‌های ایران و عدم تفکیک بین برنامه موشکی و هسته‌ای ایران به گونه‌ای که فعالیت‌های موشکی ایران، مستوجب تحریم های شدیدتر باشد، تحقق یابد.