پلاسکو سوخت؛ «معتمد» را دریابید

یاسمن صادق شیرازی در روزنامه ایران نوشت: یک سال از آتش سوزی ساختمان پلاسکو گذشت. صبح روز پنجشنبه ۳۰دی ماه سال ۹۵ بود که حادثه ریزش و آتش سوزی پلاسکو اتفاق افتاد. به دنبال این حادثه بحث راجع به‌ ایمن‌سازی پاساژ‌های قدیمی و ناایمن شهر تهران مثل پاساژ معتمد هم داغ شد. به‌طوری‌که بارها در طول سال اخطاریه‌هایی از سوی آتش نشانی و شهرداری برای پاساژ‌های مختلف فرستاده شد.

یک هفته پیش بود که «محمود قدیری» معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران از ایمن‌سازی ۱۳ پاساژ ناایمن به ایسنا خبر داد و گفت:«ما با شهردار ناحیه بازار منطقه ۱۲ تا کنون سه جلسه در راستای انجام اقداماتی برای ایمن‌سازی برخی پاساژها برگزار کرده‌ایم و قرار است با مسئولان ۱۳پاساژی که به صورت داوطلبانه برای ایمن‌سازی اقدام کرده‌اند هماهنگی‌های لازم صورت گیرد و آنها بر اساس دستورالعمل مناسب و قابل اجرایی که به آنها می‌دهیم ایمن‌سازی‌ها را انجام دهند. امیدوارم این جلسه‌های فنی و اجرایی نتیجه خوبی داشته باشد و ایمن‌سازی این پاساژها آغاز شود.»

ماجرای نشست و بحث درباره نا‌ایمنی «پاساژ معتمد» به یک سال قبل برمی‌گردد. زمانی که پلاسکو ریخت و همه برای جست وجوی پیکرهای آتش نشان‌های زیرآوار بسیج شده بودند، چند نفر از کسبه پاساژ نسبت به‌ایمنی آن اعتراض کردند. با اینکه یک سال از این ماجرا می‌گذرد اما هنوز راه حل مؤثری برای ایمن‌سازی پاساژ معتمد ارائه نشده است. به گفته اعضای هیأت مدیره تاکنون از سوی شهرداری و آتش نشانی چندین اخطاریه فرستاده شده است و آنها در حال برطرف کردن مشکلات هستند. اعضای هیأت مدیره بر اساس این اخطاریه‌ها حدود دو هفته است که سقف ساختمان را تعویض کرده‌اند و قرار است بزودی مشکلات دیگر نیز برطرف شود.

پاساژ معتمد در خیابان « جمهوری» و نرسیده به چهار راه استانبول، جایی که هنوز زمین خالی ساختمان پلاسکو خودنمایی می‌کند بنا شده است. تعدادی از کسبه می‌گویند ساختمان پاساژ به دنبال نوسازی مغازه‌های کناری نشست کرده و برخی از این موضوع اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند. صاحب یکی از مغازه‌های طبقه دوم می‌گوید: «مغازه‌ام پس از نوسازی مغازه کناری نشست کرده و برای بازسازی آن باید هزینه زیادی صرف کنم. در حال پیگیری موضوع از طریق دادگاه هستم.»

زمانی که از او درباره امنیت ساختمان می‌پرسی سرش را به علامت افسوس تکان می‌دهد و می‌گوید: «اگر احساس امنیت نکنم هم باز باید خرج زن و بچه‌ام را دربیاورم. یک روز چندین نفر از ستاد بحران به اینجا آمدند و ناایمن بودن پاساژ را تأیید کردند. اعضای هیأت مدیره نامه‌های زیادی را به کسبه فرستادند و با آنها صحبت کردند اما خودتان می‌دانید راضی کردن مغازه دار‌ها سخت است.»

آقای «حسینی» مغازه دار طبقه اول معتقد است اینجا ارزش بازسازی ندارد: «شهرداری چند بار از اینجا بازدید و اعلام کرده که اینجا باید تخریب شود چراکه ارزش بازسازی ندارد. این یعنی خودشان می‌دانند وضعیت ایمنی ساختمان چقدر ناامن است. به نظر من اینجا را باید خراب کنند و دوباره بسازند. البته اوضاع همه همینطور است. این خیابان پر است از ساختمان‌های قدیمی.»

پاساژ معتمد فاصله زیادی با زمین خالی پلاسکو ندارد. مغازه‌دارها کافی است 100 قدم پائین‌تر از خیابان بروند تا تماشا کنند که آتش چه بر سر ساختمان به آن بزرگی آورد. با این حال کمتر کسی را در پاساژ می‌توان پیدا کرد که کپسول آتش‌نشانی داشته باشد یا مغازه‌اش را بیمه کرده باشد. یکی از مغازه دارها می‌گوید: «کپسول آتش نشانی ندارم و درآمدم به اندازه‌ای نیست که بخواهم بیمه شوم. فکر می‌کنم هزینه دادن برای تعمیرات اضافی است. اگر کسی هم می‌خواهد اینجا را نوسازی کند مغازه‌های دیگر هستند. مغازه من در کنج پاساژ است و سقف ساختمان به ما ربطی ندارد. به همین خاطر هزینه‌اش را نمی‌دهم.»

البته این پاساژ از نظر وسعت و تعداد کسبه با «پلاسکو» قابل مقایسه نیست چراکه ساختمان تنها 2 طبقه دارد و 20الی 30 مغازه در آن مشغول فعالیت هستند که تعداد زیادی از آنها اغلب اوقات تعطیل هستند. قدمت ساختمان البته زیاد است و به حدود 70 سال قبل برمی گردد. البته در ورودی قدمت بیشتری دارد. چرا که داخل پاساژ را چندین سال پس از در ورودی ساخته‌اند.

یکی دیگر از مغازه دارها می‌گوید 60 سال است که مستأجر یکی از مغازه‌ها است. او از احتمال خراب شدن و نشست پاساژ اظهار بی‌اطلاعی می‌کند و می‌گوید: «چند سال پیش بانک می‌خواست کل پاساژ را بخرد و اینجا را خراب کند اما با اهالی به توافق لازم نرسیدند. کسبه پول بیشتری می‌خواستند و بانک قبول نکرد آن را بپردازد.»

مغازه کناری پاساژ که ساختمانش را نوسازی کرده معتقد است هنوز کارشناسان نشست پاساژ را تأیید نکرده‌اند: «متأسفانه به خاطر قدیمی بودن لوله کشی ساختمان از طبقه بالا آب چکه می‌کند که این مسأله موجب ناراحتی یکی از مغازه دارها شده است. فرد مدعی، مقصر ترک مغازه خود را تنها بازسازی طبقه پائین می‌داند و می‌خواهد از ما به خاطر این موضوع شکایت کند. البته در حال حاضر چند روز است مشکل لوله کشی برطرف شده است.»

یکی دیگر از مغازه دارهای طبقه پائین می‌گوید بارها هیأت مدیره درباره موضوع ایمن‌سازی با آنها مذاکره کرده‌اند: «خودتان ببینید چند بار نامه به پاساژ از طرف هیأت مدیره چسبانده شده است. چندین بار هم از طرف سازمان‌های مختلف به پاساژ آمدند و از همه جا فیلم گرفتند. ما هم می‌دانیم باید مشکلات را رفع کنیم اما این مسأله زمان می‌برد چون هزینه‌های تعمیرات زیاد است. خیلی از مغازه دارها برایشان سخت است به صورت یکجا هزینه‌ها را پرداخت کنند.»

در حال حل مشکلات پاساژ هستیم

کنار راهروی پاساژ پر است از نامه‌های اعضای هیأت مدیره تا هزینه‌های نوسازی را پرداخت کنند. کمتر مغازه‌ای در پاساژ کپسول آتش نشانی دارد. سیم‌کشی ساختمان هم هنوز قدیمی است و ایمنی لازم را ندارد. البته برخی از مغازه دارها شروع به رنگ و تعمیر مغازه‌هایشان کرده‌اند اما خبری از اقدامات اصولی برای ایمن‌سازی ساختمان در برابر حوادث نیست. در این میان آقای «پاشایی» یکی از اعضای هیأت مدیره پاساژ با اشاره به اینکه اعضای هیأت مدیره در حال برطرف کردن مشکلات ساختمان هستند، می‌گوید: «درست است که ساختمان نیاز به تعمیرات دارد اما رسانه‌ای شدن این اتفاق‌ها به خاطر دعوای دو مغازه دار اینجا است. یکی از آن‌ها مغازه‌اش را تعمیر کرده و دیگری شاکی است. این دو نفر در حال حل کردن موضوع از طریق دادگاه هستند.»

او بیان می‌کند:« از آتش نشانی و شهرداری نامه‌هایی در خصوص تعویض سیم کشی و لوله‌های ساختمان به دست‌مان رسیده است. ما نیز این موضوع را به کسبه اطلاع دادیم تا با جمع‌آوری پول مشکل را حل کنیم. سقف پاساژ را حدود سه هفته است که بازسازی کردیم و مشکل سیم کشی برق نیز بزودی حل می‌شود.»

پاشایی با اشاره به اینکه برخی از مغازه دارها در خصوص ایمن‌سازی پاساژ کمک نمی‌کنند، می‌گوید: «دو مغازه دار برای سقف هنوز پولی پرداخت نکرده‌اند. هیأت مدیره در حال مذاکره با آن‌ها است که هزینه را پرداخت کنند. آتش نشانی به ما اعلام کرده که مغازه‌ها باید مجهز به کپسول شوند و ما این مشکل را نیز بزودی برطرف می‌کنیم.»

او بیان می‌کند: «اگر مغازه دار‌ها هزینه‌ها را پرداخت نکنند ما به صورت جدی با آنها برخورد می‌کنیم چراکه ساختمان مشاع است و باید همه در نوسازی مشارکت کنند. این موضوع ممکن است کمی طول بکشد اما تمام تلاش‌مان را می‌کنیم.»