شایع‌ترین علت مرگ کودکان ایرانی

خبرگزاری ایسنا: عضو هیئت برد سلامت در بلایای وزارت بهداشت با بیان اینکه حوادث ترافیکی شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر در کودکان محسوب می‌شود، گفت: میزان مرگ‌ومیر کودکان در کشور از ۱۴۰ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد زنده در اوایل انقلاب، اکنون به کمتر از ۱۶ مورد رسیده است.

دکتر غلامرضا معصومی با بیان اینکه میزان مرگ‌ومیر کودکان در کشور از ۱۴۰ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد زنده در اوایل انقلاب به کمتر از ۱۶ مورد رسیده است، گفت: باید توجه کرد که ۶۰ درصد مرگ کودکان یک تا پنج سال قبل از یک سالگی رخ می‌دهد. از طرفی مهم‌ترین عوامل فوت کودکان بین یک تا پنج سال، بیماری‌های سرشتی و تصادفات است.

وی سوانح را عامل ۳۸ درصد مرگ کودکان در جهان عنوان و اظهار رکرد: شایع‌ترین علت مرگ ناشی از سوانح در کودکان که ۳۰ درصد موارد را به خود اختصاص می‌دهد، حوادث ترافیکی گفته شده است. همچنین حدود یک سوم موارد فوت ناشی از تصادفات در کودکان عابر اتفاق می‌افتد.

معصومی با بیان اینکه تا سال ۲۰۲۰ میلادی سوانح جاده‌ای و رانندگی از بیماری سرطان سبقت گرفته و بعد از بیماری‌های قلبی و افسردگی، به دومین علت اتلاف سال‌های عمر بدل خواهد شد، افزود: سوانح رانندگی و جاده‌ای در جهان دومین عامل اصلی مرگ‌ومیر افراد پنج تا ۲۵ سال محسوب می‌شود. این درحالیست که این سوانح رانندگی و جاده‌ای قابل پیش‌بینی و پیشگیری هستند.

وی به برخی عوامل خطر قبل، حین و بعد از بروز حوادث در کودکان اشاره کرد و گفت: عواملی چون سن، میزان رشد شناختی، جنس، داشتن سرپرست، ریسک پذیر بودن، سرعت، رفتارهای تکانه‌ای، فرمان‌ناپذیر بودن، مصرف الکل، کمبود قوانین ایمنی جاده‌ای، نبودن سیستم پلیسی مناسب، نبود امکان جداسازی مسیر پیاده و خودرو و داشتن ترافیک درهم ریخته از جمله عوامل خطر قبل از بروز حوادث در کودکان محسوب می‌شوند. همچنین عوامل خطر حین بروز حادثه شامل جثه کوچک و توانمندی کم فیزیکی کودک، کمبود امکانات و تجهیزات محافظتی، ترمزهای نامناسب، اضافه بار، نور کم، نبود وسایل نگهداری کودک، صندلی و کمربند، مشکلات زمینه‌ای در کودک هستند و عوامل خطر بعد از حادثه نیز وضعیت عمومی کودک، کمبود تاب‌آوری و مقاومت کودک، عدم دسترسی مناسب به امکانات درمانی و... است.

معصومی با بیان اینکه بسیاری از کشورها با پرداختن به مسائل اصلی در این زمینه به موفقیت‌های چشمگیری در کاهش تعداد تصادفات و کاهش فراوانی و شدت آسیب‌های ناشی از سوانح رانندگی دست یافته‌اند، گفت: مداخله‌­های موثر مواردی بوده‌اند که به مسائلی مانند سرعت غیرمجاز، استفاده از کمربند ایمنی، وسایل ایمنی برای کودکان، کلاه ایمنی، طراحی و ایجاد زیرساخت‌های مناسب در جاده‌ها و... پرداخته‌اند.

وی در تشریح این موارد نیز گفت: باید توجه کرد که سرعت غیرمجاز مهم‌ترین عامل ایجاد آسیب‌های ناشی از رانندگی در اغلب کشورها است. احتمال رانندگی با سرعت زیاد از حد یا غیرمجاز مشخصا در میان مردان جوان بیشتر است. تحقیقات نشان داده ‌است که هر یک کیلومتر در ساعت کاهش در سرعت متوسط وسایل نقلیه، باعث اُفت چهار الی پنج درصدی در تصادفات مرگبار می‌شود.

عضو هیئت برد سلامت در بلایای وزارت بهداشت همچنین اعلام کرد: در عین حال باید بدانیم که استفاده از کمربند ایمنی نسبت به سایر اقدامات ایمنی، تا کنون باعث نجات بیشترین تعداد افراد در هنگام سوانح رانندگی شده است. یافته‌های مختلف نشان می‌دهند که مردان جوان در مقایسه با سایر گروه‌ها کمتر مقید به استفاده از کمربند ایمنی در هنگام رانندگی هستند. این درحالیست که استفاده از کمربند ایمنی باعث کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی در تمامی آسیب‌­ها و کاهش ۴۰ تا ۶۰ درصدی در آسیب­‌های مرگبار می‌شود. همچنین باید توجه کرد که استفاده از وسایل ایمنی برای کودکان، از قبیل صندلی نوزاد، صندلی کودک و صندلی مرتفع، همگی در پیشگیری از تلفات نوزادان و خردسالان هنگام سفر با خودرو بسیار موثرند. استفاده از اینگونه وسایل نرخ مرگ‌ومیر ناشی از تصادفات رانندگی را در میان نوزادان تا ۷۱ درصد و در میان کودکان تا ۵۴ درصد کاهش می‌دهد.

معصومی با بیان اینکه استفاده از کلاه ایمنی نیز موثرترین راه کاهش آسیب­‌های ناحیه سر و کاهش تلفات ناشی از تصادفات موتورسیکلت، دوچرخه موتوری و دوچرخه محسوب می‌شود، افزود: عدم استفاده از کلاه ایمنی در حین موتورسواری در میان مردان جوان متداول‌تر از سایر گروه‌ها است. یافته‌ها حاکی از آن است که استفاده از کلاه ایمنی موتورسیکلت هم شدت و هم احتمال آسیب‌ ناحیه سر را حدود ۷۰ درصد کاهش می‌دهد.

وی با بیان اینکه اقدامات مربوط به بهبود طراحی و زیرساخت‌ جاده‌ها مانند جداسازی انواع متفاوت وسایل نقلیه، تامین معابر ایمن‌تر برای دوچرخه‌سواران و عابران پیاده، ساختن پیاده‌رو و معابر مشخص برای عابران پیاده و کاهش سرعت خودروها از طریق ایجاد سرعت‌گیر، مناطق میخکوبی شده و ساخت میدان می‌تواند در کاهش سوانح موثر باشد، گفت: باید توجه کرد که بسیاری از قربانیان سوانح جاده­‌ای به دلیل کمبود امکانات و خدمات اضطراری نظیر خدمات درمانی، آتش‌نشانی و پلیس، قبل از رسیدن به بیمارستان جان‌شان را از دست می‌دهند. بنابراین بهبود سطح خدمات اضطراری از محل تصادف تا مراکز درمانی و پس از آن، احتمال زنده ماندن و پیشگیری از نقص­ عضو و آسیب‌های دراز مدت برای سانحه‌دیدگان حوادث رانندگی را افزایش می‌دهد.