پشت پرده رکوردشکنی قیمت دلار

رویداد ۲۴ نوشت: حاتمی یزد، کارشناس مسائل بازار، معتقد است که مهم‌ترین عامل نوسانات در بازار سکه و ارز، نبود اسکناس کافی در داخل کشور و تهدیدات امریکا و اروپا است که تأثیرات بسیار منفی را بر بازار اقتصادی ما وارد کرده است.

بازار سکه و ارز تقریباً بعد از یک هفته آرامش، روز گذشته بار دیگر دچار نوسان شد. تا جایی که دلار به مرز ۴هزار و ۸۰۰ تومان هم نزدیک شد.

این نوسانات اما فقط مختص دلار نبود و یورو نیز تا مرز ۶هزار تومان رسید. بازار سکه و طلا نیز ثبات را رها کرده و افزایش قیمت محسوس، البته آرامی را تجربه کرده است. سکه با ۱۳ هزار تومان افزایش قیمت، به یک میلیون و ۵۱۷ هزار تومان رسید.

هرچه به سال نو نزدیک می‌شویم، نرخ ارز، سکه و طلا نیز کم‌وبیش صعودی می‌شود. هرچند که به گفته بسیاری از کارشناسان روند بازار سکه و ارز همچنان صعودی خواهد بود، روحانی اما در هفته گذشته و در گفت‌وگویی تلویزیونی با مردم اعلام کرد نرخ ارز «باید» کاهش پیدا کند.

روحانی در بخشی از این گفت‌وگوی تلویزیونی با اشاره به بحث گران شدن نرخ ارز، گفت:« اشکالات دوران تحریم بخشی رفع و بخشی باقی مانده، مثلاً ارتباطات با بانک‌های منطقه و جهان به حد ایده آل نرسیده است. الآن بانک مرکزی در توزیع ارز در زحمت است، ما به مردم می‌گوییم کلیه نیازمندی‌های ارزی کشور، صادرکنندگان و خدمات را تأمین می‌کنیم. نوسانات ارز بلندمدت نخواهد بود. مقامات بانک مرکزی دارند تلاش می‌کنند. ما کمبود منابع ارزی نداریم وضع منابع ارزی خوب است و در آینده بهتر خواهد بود.»

با توجه به سخنان روحانی و وعده او و بانک مرکزی در خصوص کنترل و کاهش نرخ ارز، نوسانات بازار ارز و سکه اما همچنان ادامه دارد و به نظر می‌رسد طبق گفته کارشناسان، این افزایش تا ۵هزار تومان برای قیمت دلار هم برسد. در این شرایط انتظار می‌رود که دولت و بانک مرکزی حتماً در این خصوص پاسخ و توضیحات لازم را ارائه کنند و یا به کنترل بازار بپردازند، زیرا این روند افزایشی علاوه بر مردم تولیدکنندگان را هم با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد کرد.

احمد حاتمی یزد، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با رویداد۲۴، با اشاره به آخرین وضعیت بازار سکه و ارز، گفت: مهم‌ترین عاملی که اکنون باعث نوسانات در بازار سکه و ارز شده، نداشتن اسکناس یا همان ارز است. دولت برای عرضه اسکناس به مردم دچار مشکل شده است و آوردن اسکناس از خارج هم محدودیت و مشکلات خاص خود را دارد. به دست آوردن دلار و یورو اکنون برای دولت تبدیل به یک مشکل شده است.

این کارشناس با بیان اینکه دولت در حساب‌های بانکی خود در خارج از کشور مثلاً هند و چین دلار دارد، تصریح کرد: این‌که دولت و بانک مرکزی بخواهند این پول را به دلار تبدیل کنند و به کشور بیاورند و به دست مردم برسانند، کمی سخت است. نمی‌توان گفت این موضوع تنها عامل نوسانات در بازار سکه و ارز است اما خب این بحث نیز بسیار مؤثر است.

حاتمی یزد به فشارهایی که آمریکا در مسائل اقتصادی-سیاسی به ایران وارد می‌کند هم اشاره کرد و گفت: عامل اصلی این فشارها، تحریم‌هایی است که آمریکا بر ایران وارد می‌کند. اما اگر دولت به‌اندازه تأمین نیازهای روزمره مردم اسکناس در اختیار داشت، با چنین مشکلاتی مواجه نمی‌شد. اما زمانی که هم تحریم‌ها و هم کمبود اسکناس وجود داشته باشد، نوسانات در بازار ارز تشدید می‌شود.

این کارشناس در ادامه خاطرنشان کرد: اصل همان است که تحریم‌ها روز به روز در حال تشدید شدن است و آمریکا هرروز افراد و شرکت‌های بیشتری را در لیست تحریم خود قرار می‌دهد. ترامپ هم تهدید کرده است که اگر تا ۴ ماه آینده تغییرات لازم را در برجام انجام ندهید، از آن خارج می‌شویم و ... . این تهدیدها طبعاً اثرات خود را در اقتصاد ما بر جای می‌گذارد.

این کارشناس بازار با بیان اینکه بانک مرکزی در حد توانی که دارد می‌تواند بازار را کنترل کند، خاطرنشان کرد: بانک مرکزی زمانی که اسکناس در اختیار ندارد، چه کاری از دستش برمی‌آید؟ من در چارچوبی که برای دولت تعیین شده است، هیچ کوتاهی از سمت‌وسوی دولت نمی‌بینم، اما من همچنان بر روی تهدیداتی که نه تنها از سوی آمریکا، بلکه از سوی اروپا هم وجود دارد، تأکید می‌کنم و معتقدم این زمزمه‌ها و تهدیدات تأثیرات منفی خود را بر روی بازار ما خواهد گذاشت. نهایت حرف غرب به مسئولان جمهوری اسلامی این است که، شما بین توسعه اقتصادی و صدور انقلاب از طرف دیگر، یکی از آن‌ها را انتخاب کنید و تا زمانی که شما تصمیم به صدور انقلاب و فعالیت مسلحانه در خارج از کشور را داشته باشید، ما تهدیدات خود را ادامه خواهیم داد.

حاتمی یزد با بیان اینکه علاوه بر آمریکا و اروپا،‌ کشورهای ثالثی هم هستند که به ایران فشارهایی را وارد می‌کنند،‌ تصریح کرد:‌ کشورهایی مانند چین،‌ حساب افراد و شرکت‌های ایرانی را در این کشور مسدود کرده اند. اماراتی‌ها هم برای معاملاتی که صورت می‌گيرد، حتی اگر این معاملات صوری و برای دریافت و انتقال وجه باشد هم مالیات دریافت می‌کنند. تحریم‌ بانک‌های بین‌المللی همچنان پابرجاست و اعتبار اسنادی را هم برای ما باز نمی‌کنند. طبعاً همه این عوامل در روند اقتصادی کشور ما مؤثر است. تا پیش از برجام شرایط به‌مراتب برای ما سخت‌تر بود اما بعد از برجام روابط و شرایط تا حدودی بهبود پیدا کرد اما به نظر می‌رسد اکنون بار دیگر برخی به دنبال سنگ‌اندازی و ایجاد مشکل در این مسیر هستند.

این کارشناس با بیان اینکه سخنان رئیس‌جمهوری در خصوص داشتن ارز،‌ درست و صحیح است،‌ خاطرنشان کرد: ما در قبال فروش نفتمان ارز به دست می‌آوریم و کمبود ارز نداریم اما این پول‌ها در بانک‌های کشورهایی مانند چین و هند قرار دارد که ما نمی‌توانیم آن را وارد کشور کنیم. مشکل این است که این اجازه به ما داده نمی‌شود که بخواهیم پولمان را جابه‌جا کنیم. سیاستمداران ما معمولاً سخنانی را مطرح می‌کنند که هم درست است و هم اشتباه‌! یعنی هیچ موقع به‌صورت شفاف صحبت نمی‌کنند و اگر زمانی ما بخواهیم انتقاداتی را مطرح کنیم اعلام می‌کنند که سیاه نمایی نکنید. درصورتی‌که اکنون مردم بعد از تحمل این حجم از فشار،‌ نیاز دارند که بخواهند ریشه این مشکلات را بشناسند، جا دارد مسئولین صریح و شفاف با مردم در این خصوص صحبت کنند.

حاتمی یزد با بیان اینکه هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی درستی از وضعیت بازار سکه و ارز داشته باشد،‌ گفت:‌ هیچ فردی نمی‌تواند بگويد که قیمت ارز و سکه تا چه میزانی بالا خواهد رفت و همه سخنانی که در این خصوص مطرح می‌شود،‌ همه حدس و گمان است. کنترل بازار ارز یک امر شدنی است اما نیازمند یک مدیریت ظریف و دقیق است. بانک مرکزی باید یک مهارت و ظرافت خاصی را در کنترل بازار از خود نشان دهد. اگر بانک مرکزی بتواند قیمت ارز را ثابت نگاه دارد،‌ آن دسته از افرادی که به طمع افزایش قیمت ارز،‌ اقدام به خرید آن کرده بودند،‌ به‌صورت اتوماتیک‌وار ارز خود را به فروش می‌رسانند و همین موضوع باعث کاهش قیمت ارز در بازار خواهد شد.