اولویت فرانسه روابط اقتصادی با ایران نیست

روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: روز پنجشنبه امانوئل مکرون رییس‌جمهور فرانسه طی اظهارنظری از لزوم قرارگرفتن برنامه موشکی ایران تحت نظارت بین‌المللی سخن گفت، به گزارش رویترز مکرون ضمن حمایت از حفظ برجام اعلام کرد: «استفاده از موشک‌های مرتبط با ایران در یمن و سوریه به‌دلیل ایجاد مشکلات امنیتی برای هم‌پیمانان فرانسه باید مورد توجه قرار گیرد، او همچنین ادامه داد من در خواست برگزاری مذاکرات میان طرف‌های منطقه‌ای و اعضای دائم شورای امنیت را همانند آنچه در توافق هسته‌ای واقع شد را دارم تا بتوانیم ناامنی در منطقه را کاهش دهیم.»

مکرون در انتها با تکرار ادعاهای پیشین درباره اقدامات بی‌ثبات‌ساز ایران در منطقه از ایجاد مکانیزم‌های کنترل و تحریم برای تقویت امنیت در منطقه سخن گفت و اظهار داشت سیاست خارجی ایران گاهی عامل بی‌ثباتی در منطقه می‌شود و باید با دولت ایران وارد گفت‌وگو شد.

طی ماه‌های گذشته این دومین‌بار است که رییس‌جمهور فرانسه بر شکل‌گیری گفت‌وگوهای موشکی با ایران تاکید می‌ورزد، پیش‌تر عباس عراقچی معاون سیاسی وزارت‌خارجه با رد هرگونه گفت‌وگو درباره توان دفاعی ایران گفته بود پیش از ورود به هر مذاکره دیگر باید از موفقیت برجام و استفاده ایران از مواهب آن اطمینان حاصل کنیم. سخنگوی وزارت‌خارجه نیز در واکنش به سخنان مکرون اظهار داشت: «اظهارات اخیر رییس‌جمهور فرانسه مبتنی‌بر نوعی پیشداوری و نگاه غیر‌واقع‌بینانه به تحولات منطقه است»

او ادامه داد: «داشتن چنین رویکرد جانبدارانه‌ای کمکی به بهبود اوضاع نخواهد کرد. جمهوری‌اسلامی ایران با نگاهی منطقی و واقع‌بینانه و با درک شرایط اروپای امروز و به‌ویژه شرایط فرانسه بعد از ایالات‌متحده آقای ترامپ انتظار دارد اروپا بتواند در مسیر همگرایی و استقلال و داشتن درک واقع‌بینانه از تحولات جهانی و این منطقه حساس، گام‌های دقیق‌تری جهت صلح و امنیت جهانی بر دارد. » اخیرا آمریکا برای تحت فشار قراردادن ایران در پرونده موشکی تلاش‌های گسترده‌ای را آغاز کرده است که این روزها با همراهی مضاعف فرانسه با این طرف مواجه هستیم، در برجام نیز فرانسه همواره نقش پلیس بد را به عهده داشت به‌طوری‌که در برهه‌ای کارشکنی‌های این کشور جریان مذاکرات را به سمت توقف سوق داد.

حالا با توجه به روابط اقتصادی ایران و فرانسه در پسابرجام پرسش اینجاست که آیا این مبادلات و همکاری اقتصادی می‌توانند ابزاری برای ایران در جهت کاهش فشار فرانسه و ایجاد شکاف میان فرانسه و آمریکا در موضوعات دیگر مربوط به ایران باشد؟ به‌همین‌دلیل گفت‌وگویی داشتیم با پیروز ایزدی کارشناس مسائل اروپا.

به نظر شما چرا همواره فرانسه در خط مقدم اعمال فشار به ایران درباره مسائل امنیتی بوده است؟

آقای مکرون میراث‌دار سیاست‌های فرانسوا میتران و شارل دوگل است. این دو رییس‌جمهور فرانسه در شکل‌گیری سیاست‌های داخلی و خارجی فرانسه بسیار موثر بوده‌اند، لذا به دنبال آن سیاست‌ها و افزایش نقش‌آفرینی فرانسه در سطح بین المللی است، به‌ویژه مناطقی که فرانسه از پیش در آنها صاحب نفوذ بوده است و با توجه به اینکه شرایط بین‌المللی به گونه‌ای رقم خورده است که کشورهایی چون انگلیس و آلمان به دنبال مسائل داخلی خود هستند و آمریکا هم تلاش می‌کند که از مسئولیت‌های بین‌المللی خود عقب‌نشینی کند فرانسه فضا را برای نقش‌آفرینی بیشتر مناسب دیده درعین‌حال فرانسه مایل است که برجام را به‌عنوان یک دستاورد بین‌المللی حفظ کند و همین که می‌تواند با استفاده از برجام با ایران قرارداد تجاری داشته باشد و کمک به رونق صنایع این کشور و گاهی اشتغال کند، درعین‌حال می‌خواهد آمریکا را هم راضی نگه دارد و این پیشنهاداتی که در زمینه برنامه موشکی ایران داده است درهمین‌راستا است و خب از نظر ایران قابل‌قبول نخواهد.

با توجه به روابط اقتصادی دو کشور در حوزه صنایع هوایی، خودرو و نفت، اگر قرار باشد فشار جدیدی به ایران برای نشستن پشت میز مذاکره صورت گیرد چرا تحت‌الشعاع قرار نگرفتن این روابط در اولویت فرانسه نیست؟

فرانسوی‌ها از ابتدا با برنامه موشکی ایران چندان موافقتی نداشتند و از طرفی هم لابی صهیونیستی در فرانسه دارای نفوذ است و به دولت فشار وارد می‌کند، فرانسه اهداف چندگانه‌ای دارد و در کنار نقش‌های مختلفی که در فضای بین‌المللی ایفا می‌کند منافع سیاسی و اقتصادی را نیز دنبال می‌کند که بعضا این موارد با یکدیگر دچار تعارض می‌شوند، به‌هرحال هدف فرانسه این است که به ایران فشار آورد بلکه از این طریق بتواند آن خواسته‌های آمریکا را هم تامین کند و به نوعی کار برای خودش راحت‌تر شود تا بهتر به اهدافش برسد، حال اینکه به کجا می‌رسد مشخص نیست اما آنچه مسلم است این است که ایران روی مواضع اصولی خود خواهد ایستاد.

با توجه به اینکه وابستگی متقابل در اقتصاد یکی از مولفه‌های امنیت‌ساز است، باتوجه به روابط دو کشور در زمینه اقتصادی، اگر قادر به شکل‌گیری گفت‌وگوهایی باشیم، فکر می‌کنید با فرانسه بهتر می‌توانیم به توافق برسیم؟

فرانسه تلاش دارد نقش میانجی را ایفا کند و شرایط را برای این کار هم مناسب می‌بیند، مخصوصا برای حفظ برجام اما در بحث وابستگی اقتصادی ایران پیش‌تر نشان داده است در دوران تحریم شرکای دیگری هم دارد که با آنها کار کند و توانسته است که اقتصاد خود را نیز مدیریت کند که البته هزینه بر بوده است، از طرف دیگر حجم روابط اقتصادی فرانسه با کشورهای جنوب خلیج‌فارس و آمریکا آن‌قدر زیاد است که اولویت برای فرانسه رابطه اقتصادی با ایران نخواهد بود در نتیجه این عوامل را باید در نظر گرفت.

با فرض تلاش فرانسه برای میانجیگری میان ایران و کشورهای منطقه برای شکل‌گیری گفت‌وگوهای امنیتی آیا فرانسه این نفوذ و قدرت را دارد تا زمینه را فراهم کند؟ بدون شک طرفین تضمین‌های امنیتی درخواست خواهند کرد.

به لحاظ امنیتی فرانسه در چنین موقعیتی قرار ندارد و ایران هم از فرانسه چنین انتظاری ندارد. تضمین‌های امنیتی را قدرت‌های بزرگ باید به ایران بدهند و فرانسه نمی‌تواند چنین تضمین‌هایی را به ایران یا دیگر کشورها بدهد.