شواهد جدید از عرضه و تقاضا در بازار ارز

روزنامه دنیای اقتصاد: روز گذشته قیمت دلار برای دهمین روز متوالی بر تابلوی صرافی‌های منتخب بازارساز پایین آمد؛ با این حال شواهد جدید در بازار ارز نشان می‌دهد افت دلار در این بازه زمانی زمینه‌ساز ورود تقاضای جدید به معاملات شده است. یکی از این شواهد، فاصله‌گیری قیمت دلار در شهرهای مرزی با بازار تهران است. در روزهای اخیر شاخص بازار ارز در مناطق هرات، سلیمانیه و مشهد ارزش بالاتری نسبت به صرافی‌های تهران داشت؛ عاملی که موجب شده بود بخشی از تقاضای شهرهای اطراف به پایتخت منتقل شود.

شواهدی در بازار ارز وجود دارد که افت دلار به میزانی رسیده است که زمینه را برای ورود تقاضاهای جدید به بازار فراهم کرده است. یکی از این شواهد، فاصله‌گیری قیمت دلار در مناطق مرزی با قیمت بازار تهران است. به گفته فعالان، در روزهای اخیر قیمت دلار در مشهد، هرات و سلیمانیه عراق بالاتر از بازارتهران بود در ۲ روز ابتدایی هفته نیز بخشی از معامله‌گران شهرهای مرزی برای استفاده از این تفاوت به‌عنوان خریدار در برابر صرافی‌های منتخب بانک مرکزی صف بستند. روز یک شنبه، آخرین قیمتی که صرافی‌های منتخب بانک مرکزی بر تابلوی خود ثبت کردند، ۴ هزار و ۴۷۲ تومان بود که ۳ تومان کمتر از قیمت روز شنبه بود. این در حالی بود که به گفته عده‌ای از فعالان، قیمت دلار در شهرهای اطراف نزدیک به ۴ هزار و ۷۰۰ تومان بود و همین موضوع موجب می‌شد که برخی از افراد برای تهیه ارز و استفاده از این تفاوت قیمتی وارد بازار تهران شوند. از سوی دیگر میزان این تقاضا به اندازه‌ای بود که روند عرضه ارز به متقاضیان را کند می‌کرد و همین موضوع تب خرید را در میان معامله‌گران بالاتر می‌برد؛ به‌طوریکه برخی اظهار می‌کردند، حاضر هستند با قیمت‌های بالاتری از نرخ‌های ثبت شده در سامانه سنا اقدام به خرید کنند.

بخشی از این موضوع به این دلیل بود که خرید ارز از صرافی‌های منتخب در حجم خرد محدودیت‌هایی داشت. برخی متقاضیان عنوان می‌کردند که صرافی‌های منتخب تنها به پرداخت هزار تا ۵ هزار دلار به هر متقاضی اکتفا کرده بودند. بالاتر بودن ارزش دلار در مناطق مرزی دو اثر در بازار داشت. عده‌ای برای تهیه ارز برای مناطق مرزی وارد بازار تهران می‌شدند. عده دیگری تحت‌تاثیر اثر روانی این اتفاق سعی می‌کردند دلار خود را تهیه کنند. به‌نظر می‌رسد همانطور که «دنیای‌اقتصاد» چندین‌بار هشدار داده بود، افت زیاد دلار موجب شده است که بخشی از سفته‌بازان وارد بازار شوند.

محض اطلاع بازارساز

بازار ارز، معامله‌گران سنتی دارد که بیشتر به جذابیت‌های بازار تکیه می‌کنند و به سودهای درازمدت بیرونی توجه چندانی ندارند. به‌عنوان مثال، دیروز زمزمه‌هایی در میان برخی معامله‌گران شنیده می‌شد که حکایت از این داشت، این عده فعالیت در بازار ارز را به سپرده‌گذاری در بانک‌ها ترجیح می‌دهند. این عده عنوان می‌کنند نرخ سود بانکی مربوط به یک دوره ۳۶۵ روزه ۲۰ درصد است؛ حال آنکه، آنها باور دارند، در صورتی که قیمت دلار نوسان رو به بالا داشته باشد، می‌توانند در کوتاه‌مدت و به‌صورت نقدی و لحظه‌ای سود خود را دریافت کنند. در این شرایط، این عده تنها در صورتی فعالیت خود در بازار را کاهش می‌دهند که تصور نکنند قیمت به‌صورت قطعی با نوسان قابل‌ملاحظه‌ای همراه خواهد بود. با این حال به‌نظر می‌رسد قیمت دلار در روزهای اخیراز نظر این عده به اندازه‌ای پایین آمده است که زمینه را برای خرید مناسب کرده است.

بازارساز در هفته‌های اخیر اقدامات مناسبی را برای مدیریت بازار ارز صورت داد. ساماندهی معامله‌گران در کنار اقدامات پشتیبانی سه بندی که زمینه خروج بخشی از تقاضا را از بازار فراهم کرد، بخشی از این سیاست‌های مناسب بودند. با این حال، ضلع سوم مدیریت نوسانات بازار نحوه قیمت‌گذاری بود؛ در این شرایط، اگر نوع قیمت‌گذاری منجر به آربیتراژ شود، طبیعتا این روش تعیین قیمت در راستای ثبات نخواهد بود. بازارساز باید ضلع سوم که نوع قیمت‌گذاری است را همتراز با دو ضلع دیگر قرار دهد تا وضعیت کم‌نوسان ماندگار شود.