رونق بازار کار، دوای درد بازار ارز است

رویداد ۲۴ نوشت: حاج‌اسماعیلی کارشناس مسائل اقتصادی، بر این عقیده است که دولت و نهادهای امنیتی نباید به تحولات اخیر بازار ارز ورود پیدا می‌کردند، زیرا این ورود نه تنها مخالف وعد‌ه و شعارهای دولت است، بلکه به هیچ عنوان یک راه‌کار فنی و کارشناسانه‌ای برای کنترل بازار ارز نیست.

نرخ دلار بعد از ماه‌ها روند صعودی، در حالی همچنان روند نزولی را تجربه می‌کند که بسیاری از کارشناسان بر این عقیده هستند که این کنترل و کاهش قیمت، نه تنها ثابت و مدام نیست، بلکه با دخالت دولت و موقتی است.

روزگذشته سرانجام بعد از چندهفته صرافی‌ها قیمت دلار را بر روی تابلوهای خود به نمایش گذاشتند. بعد از آنکه قیمت دلار به ۵ هزار تومان رسید و جو روانی زیادی را وارد جامعه و بازار کرد، بالاخره دولت برخلاف نظرکارشناسان برای کنترل و کاهش نرخ دلار، به بازار ارز ورود کردند و با دستگیری برخی از دلالان و تزریق ارز به بازار، نرخ هر دلار آمریکا را به زیر ۴هزار و پانصد تومان رساندند.

برخلاف دلار اما، سکه و طلا روند صعودی داشتند. هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۴۹ هزار و ۹۴۷ تومان به فروش رسید که نسبت به روزهای قبل افزایش ۲۳۱ هزار تومانی داشت.

نوسانات در بازار سکه و ارز، طبیعتا یکی از مهمترین موضوعاتی است که جامعه در یکسال گذشته خصوصا در چند ماه قبل، با آن مواجه بوده است. حسن روحانی و تیم اقتصادی دولت در حالی وعده کنترل بازار ارز را می‌دادند که قیمت دلار در چندهفته قبل به ۵ هزار تومان رسیده بود اما با گذشت زمان و با ورود دوباره دولت به بخش اقتصادی، روند صعودی جای خود را به روند نزولی داد تا کنترل و ثبات بازار ارز خصوصا قیمت دلار، همچنان در شرایط موقت قرار بگیرد.

حمید حاج اسماعیلی کارشناس مسائل اقتصادی و بازار ارز، در گفت‌وگو با رویداد۲۴، با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز و کاهش نرخ دلار به زیر ۴هزارو پانصدتومان، گفت: علت این نوسانات ناشی از ناپایداری شرایط اقتصادی کشور در طی چندماه اخیر است. بعد از شروع دولت دوازدهم وضعیت باثباتی را که دولت در سال گذشته دنبال می‌کرد، امسال نتوانست ادامه دهد. به هرحال شرایط خاص اجتماعی هم با این موضوع همراه شد و درعین حال مردمی که انتظار داشتند بهبود جدی را در وضعیت بازار کار و اقتصادی شاهد باشند، اتفاق نیافتاد.

حاج اسماعیلی، با بیان اینکه اعتراضات اقتصادی که چندماه قبل در سراسر ایران رخ داد، بر این نوسانات تاثیر گذاشت،خاطرنشان کرد: همه این اتفاقات دست به دست تا نوسانات در بازار ارز بیشتر شود. اما عامل مهم این نوسانات ناشی از عدم ثباتی بود که دولت نتوانست همانند سال‌های گذشته دنبال کند. اگر بازار کار ما دچار رکود شود و امیدی به گشایش در بازار کار نباشد و بیکاری هم افزایش پیدا کند،خود به خود بازار دلالی، واسطه گری و ... در کشور شکل می‌گیرد و کشور ما در این گونه‌ کارها مسبوق به سابقه است. ما چنین شرایطی را در دوران بعد از انقلاب بارها تجربه کرده‌ایم.

این کارشناس، ادامه داد: بازهم دخالت دولت در بازار ارز و بازهم دخالت نهادهای امنیتی، برای کنترل بازار ارز طبیعتا نمی‌تواند یک راه کار فنی و کارشناسی برای کنترل بازار باشد. به هرحال این کارها تاثیرگذار است و باعث کاهش قیمت‌ها می‌شود اما کاملا موقتی است.

حاج اسماعیلی، با تاکید بر اینکه نگاه دولت در بحث اقتصادی، عدم دخالت در بازار است، خاطرنشان کرد: برخلاف شعارها و سخنان دولت مبنی بر عدم دخالت در بازار، اما می‌بینیم که عملا این اتفاق در حال رخ دادن است. تزریق سکه و ارز، برخورد با فعالان این حوزه و مسدود کردن حساب‌های آنان، برخوردهای امنیتی و... همه و همه از جمله دخالت‌های دولت برای ثبات و کنترل بازار ارز است.

این کارشناس بازار سرمایه، ادامه داد: زمانی که ما برای فعالیت‌های اقتصادی، محدودیت جدی ایجاد می‌کنیم، به صورت طبیعی بازار واکنش نشان می‌دهد، اما این به معنای این نیست که ما براساس یک شرایط فنی، کارشناسی و علمی بازار را کنترل کرده‌ایم، بلکه برعکس ما با دخالت دولت و نهادهای امنیتی بازار را کنترل کرده‌ایم که به صورت کاملا موقتی است و نمی‌تواند در بلند مدت دوام داشته باشد.

حاج‌اسماعیلی، در ادامه تصریح کرد: ارز و سکه مانند هر کالای دیگری باید در جامعه وجود داشته باشد و هر فردی که در کشور فعالیت و چارچوب‌های قانونی را رعایت می‌کند، می‌تواند ارز و سکه تهیه کند. بنابراین این توجیح فنی و درستی نیست که دولت بگوید افرادی ارز می‌خرند که ارز گران شود. این نوع اقدامات در گذشته هم صورت گرفته است اما نتوانسته کارساز باشد. بنابراین آنچه که اتفاق افتاده است یک کار کاملا غیرکارشناسی در حوزه بازار بوده است ودولت با روش‌های غیر از شرایط اقتصادی و مولفه‌ها و متغیرهای اقتصادی، بازار را کنترل کرده است. به همین دلیل نباید انتظار داشته باشیم که این سیاست و شرایط تداوم داشته باشد.

این کارشناس با بیان اینکه دولت باید بیماری‌های بازار ارز را مداوا کند، خاطرنشان کرد: من معتقدم آن‌چه که مشکل اساسی دارد، بازار کار و شرایط اقتصادی کشور است. دولت در طی این مدت نتوانسته توسعه جدی و ظرفیت سازی در بازار کار صورت دهد. زمانی که بازار کار دچار رکود می‌شود، شرایط خود به خود برای کارهای همانند دلالی مستعد می‌شود.

حمیدحاج اسماعیلی، ادامه داد: بازار اکنون به شدت تحت تاثیر مداخلات اخیر دولت است و بعید است که ما پیش از سال نو شاهد این افزایش ناگهانی سکه و ارز باشیم. اما ببینید این شرایط بر روی همه کالاها و تعاملات اقتصادی تاثیر گذاشته است، که نمونه بارز آن را در بخش مسکن شاهد بوده‌ایم. ما از ابتدای بهمن ماه شاهد رشد ۲۰ درصدی قیمت مسکن را داشتیم، خب این نشان دهنده این است که نمی‌شود فقط با ابزارهای مداخله‌ای و امنیتی بازار را کنترل کرد. دولت حتما و حتما باید از بعد فنی و کارشناسی به دنبال حل مشکلات باشد.