آتشفشانِ آسیب‌های اجتماعی در حال فوران است؟

روزنامه جوان نوشت: در ميانه خيابان، درست پشت جايگاه ايستگاه اتوبوس بي‌آر‌تي چمباتمه زده و فارغ از تمامي رفت‌و‌آمدهايي كه دور و برش وجود دارد و چشم‌هايي كه او را مي‌پايد، پايپش را چاق مي‌كند. امثال او كم نيستند. آمار رسمي‌شان ۸ ميليون نفر است، اما ‌طبق معمول آمار واقعي با آمار رسمي فاصله‌اي معنا‌دار دارد.

با وجود اين پذيرش همين آمار ۸ ميليوني معتادان هم كه از سوي معاون اجرايي مجلس شوراي اسلامي ارائه شده كافي است تا در‌يابيم از جمعيت ۸۰ ميليون نفري كشورمان ۱۰درصدشان در گرداب اعتياد گرفتار آمده‌اند. اعتياد اما تنها يكي از آسيب‌هاي اجتماعي است كه در كمين مردم كشورمان نشسته است و در كنار آن ۲۰۰ هزار سقط جنين، ۳۵ هزار مبتلا به ايدز، ۳ ميليون زن بي‌سرپرست، ۷۰۰ هزار زن رها شده، ۴ هزار و ۵۰۰ خودكشي و ۳ هزار مورد فرار از خانه آسيب‌هاي ديگري است كه در سايه انفعال و عدم درك مسئولان از آثار و عواقب اين آسيب‌ها روز‌به‌روز در حال فربه شدن هستند.

آسيب‌هاي اجتماعي جاري در جامعه ما حكايت ديروز و امروز نيست؛ اين تراژدي حكايت ماجراي سال‌ها بي‌توجهي به ريشه‌هايي است كه پايه‌هاي اين آسيب‌ها را موجب شده‌ و حالا مي‌رود تا ساختار‌هاي اجتماعي و حتي سياسي كشور را تحت‌تأثير خود قرار دهد. با تمام اينها انگار مسئولان مرتبط با حوزه آسيب‌هاي اجتماعي و ساختارهاي مرتبط با اين آسيب‌ها هنوز به عمق فاجعه پي نبرده‌اند و همچنان درك درستي از آثار و نتايج آسيب‌هاي اجتماعي بر سپهر جامعه ندارند و همين عدم اشراف به عمق فاجعه هم موجب شده تا با رها‌شدگي آسيب‌ها شاهد رشد، ‌تكثير و بازتوليد آنها در چرخه‌اي نحس باشيم.

آتشفشاني در شرف فوران

معتاداني كه در گوشه و كنار خيابان بي‌توجه به عبور رهگذرها در عمق نشئگي يا اعتياد خود فرو رفته‌اند و كودكان ژنده‌پوشي كه فال يا دستمالي به دست مي‌گيرند و با التماس خود را به پاي رهگذران بند مي‌كنند، تنها ويتريني از آسيب‌هايي است كه در سطحي گسترده‌تر زير‌پوست شهر جريان دارد و دير يا زود چون گدازه‌هاي آتشفشان در جايي فواره خواهد زد. نكته ماجرا اينجاست كه حكايت بروز اين آسيب‌ها حكايت ديروز و امروز نيست، حتي اگر امروز به مرز هشدار رسيده باشيم.

غفلت 20 ساله

معاون اجتماعي و پيشگيري از جرم قوه‌قضائيه با اشاره به انتقادات رهبر معظم انقلاب از غفلتي ۲۰ ساله در حوزه آسيب‌هاي اجتماعي مي‌افزايد: حدود سه سالي مي‌شود كه مسئولان آماري از اين مسائل ارائه مي‌كنند. در برابر آسيب‌ها تقويب نشديم. وي با بيان اينكه نهادهاي بين‌المللي جامعه ما را يك جامعه خشن مي‌دانند، ‌تصريح مي‌كند: ناگفته نماند وضعيت و شرايط خاصي در زمان‌هاي متعدد حاكم شد كه اين آسيب‌ديدگي را بر ما تحميل كرد كه جنگ، انقلاب و تحريم‌ها از جمله اين شرايط است. الفت معتقد است آسيب‌ها امروز متوجه ۸۰ ميليون نفر است و بايد اين ۸۰ ميليون نفر را توجيه كنيم كه آسيب ديده شده يا در معرض آن قرار دارند. معاون اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم قوه‌قضائيه با انتقاد از پرداختن‌هاي غيركارشناسي به موضوع آسيب فرار مغزها، نابرابري، بي‌عدالتي، رشوه، قاچاق انسان، خشونت، جرائم جنسي و... تأكيد مي‌كند: به‌رغم تلاش‌ها با توجه به غفلت ۲۰ساله در رسيدگي آسيب‌هاي اجتماعي، نياز به يك زمان ۲۰ ساله وجود دارد. تلاش مي‌كنيم آسيب‌ها را كنترل كنيم، اما افرادي كه در حوزه آسيب‌ها هستند، تلاش براي افزايش آسيب‌ها مي‌كنند.

تهديد امنيت اجتماعي

از نگاه علي افراشته، معاون اجرايي مجلس شوراي اسلامي هم بحث آسيب‌هاي اجتماعي دامنه‌اي وسيع و گسترده دارد و بايد در اين زمينه توجه جدي و همه‌جانبه داشته باشند. وضعيت آسيب‌هاي اجتماعي كشور به مرز بحراني رسيده و تا حدودي امنيت اجتماعي را تحت‌تأثير قرار مي‌دهد. وي مي‌پذيرد كه در مجلس شوراي اسلامي حتي در حوزه قانونگذاري هم به آسيب‌هاي اجتماعي توجه جدي نشده و علت هم اين است كه شايد فهم درستي از اين مسئله در كشور وجود ندارد. معاون اجرايي مجلس شوراي اسلامي در ادامه به برخي آسيب‌هاي اجتماعي در كشور اشاره مي‌كند و مي‌افزايد: هم‌اكنون ۲ ميليون و ۸۰۰ هزار معتاد به موادمخدر، ۵‌ميليون معتاد به مصرف مشروبات الكلي، ۲۰۰ هزار سقط جنين، ۳۵ هزار مبتلا به ايدز، ۳ ميليون زن بي‌سرپرست، ۷۰۰ هزار زن رها شده، ۴ هزار و ۵۰۰ خودكشي و ۳ هزار مورد فرار از خانه وجود دارد.