وقتی وزارت نیرو دقیقاً نمی‌داند چه می‌کند

تابناک: از سال ۱۳۸۹ وزارت نیرو در صدد است با احداث سدی به نام «نرگسی» در بخش جره شهرستان کازرون وحوضه آبریز حله، برنامه‌هایی مثل افزایش سطح زیر کشت، تأمین آب تالاب پریشان و تأمین منابع آب صنعتی را در این شهرستان دنبال کند؛ برنامه‌هایی که شاید در نگاه محلی، زمینه توسعه شهرستان کازرون شود، اما از نگاه ملی چیزی جر افزایش تنش‌های آبی بین استانی نخواهد بود.

روز جمعه هجدهم اسفندماه و در حالی که در شرق استان اصفهان، تنش‌ها بر سر نبود منابع آب بالا گرفته بود و به درگیری‌های فیزیکی کشاورزان با مأموران یگان ویژه منجر شد، وزیر نیرو به عنوان مقام ارشد منابع آب کشور در شهرستان کازرون حاضر شد و از نزدیک از روند رو به پیشرفت احداث سد نرگسی دیدن کرد.

سد نرگسی که عملیات احداثش در بخش جره شهرستان کازرون از سال ۱۳۸۹ آغاز شده است، بر اساس برنامه‌های پیش بینی شده باید تا سال ۱۳۹۷ به پایان برسد و نویدبخش تحولی عظیم در اقتصاد و محیط زیست شهرستان کازرون باشد؛ سدی که شخص وزیر نیرو نیز به آن بسیار امیدوار است و گویی در آن جز خیر و برکت چیزی نمی‌بیند.

در همین رابطه، رضا اردکانیان، وزیر نیرو روز جمعه در حاشیه بازدید از سد نرگسی اظهار داشت: پروژه سد نرگسی، طرح ارزشمندی است؛ هم برای تأمین آب شرب و کشاورزی و هم در زمینه احیای محیط زیست می‌تواند نقش آفرین باشد.

به گفته اردکانیان، موضوع تداوم و شتاب بخشی احداث سد نرگسی از سوی مسئولان استان فارس و نماینده کازرون در مجلس و مدیران آب دنبال می‌شود و یک اولویت برای شهرستان کازرون است.

اردکانیان خاطرنشان کرد: امسال سد نرگسی ۵ میلیارد تومان اعتبار اجرا دارد و با توجه به ظرفیت موجود، این اعتبارات افزایش خواهد یافت.

وی گفت:: بهره‌برداری از سد نرگسی، مستلزم تداوم کار و استفاده از منابع مالی است و امیدواریم در این زمینه گشایش‌های بیشتر ایجاد شود.

گفته می‌شود، با اتمام عملیات ساخت سد نرگسی که بر روی سرشاخه‌های اصلی رود دالکی احداث می‌شود و حجم مخزن آن ۱۱۳ میلیون مترمکعب است و سالانه ۲۲۳ میلیون مترمکعب آب تنظیمی دارد، برنامه هایی، چون مهار سیلاب‌های فصلی، آبیاری ۱۵ هزار هکتار از اراضی شهرستان کازرون، بهره برداری صنعتی از آب پشت سد و نیز استفاده از آن برای احیای تالاب پریشان در دستور کار قرار دارد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، مسئولان سیاسی استان فارس از جمله استاندار، فرماندار شهرستان کازرون و نماینده مردم در مجلس به شدت پیگیر ساخت سد نرگسی هستند و همگی آن را تحولی بزرگ در استان فارس قلمداد می‌کنند که می‌تواند اکوسیستم از دست رفته تالاب پریشان را به آن بازگرداند.

این البته تنها نیمی از ماجرای مربوط به سد نرگسی و نحوه مدیریت منابع آب حوضه آبریز حله است که در درون مرز‌های سیاسی استان فارس جریان دارد و هیچ یک از مسئولان فارس و صد البته وزیر نیرو به خسارات و تبعات این اقدام در پایین دست و استان بوشهر توجهی نمی‌کنند.

سد نرگسی کازرون در حالی بر روی یکی از سه سرشاخه اصلی رود دالکی در حوضه آبریز حله احداث می‌شود که این رود در ادامه مسیر خود وارد شهرستان استان بوشهر می‌شود و پس از آنکه منابع آب آن مورد استفاده صد‌ها هزار کشاورز، دامدار و شهروند دشتستانی قرار می‌گیرد در ادامه به خلیج فارس می‌ریزد.

به گفته مردم و مدیران استان بوشهر احداث سد نرگسی اقدامی غیرکارشناسی و غیر اصولی است که با حمایت دولت در حال انجام است و از ورود اندک آبی که به استان خشک و کم آب بوشهر سرازیر می‌شود نیز جلوگیری خواهد کرد و مناطق کشاورزی بوشهر را با چالشی جدی روبه رو خواهد کرد.

نمایندگان مردم استان بوشهر در مجلس شورای اسلامی هم به همین علت در گفت: وگو با رسانه‌های استانی نگرانی خود را از ساخت سد روی رودخانه دالکی در محدوده استان فارس اعلام کرده و از مدیران وزارت نیرو خواسته اند، حق کشاورزان استان بوشهر را از این منبع آبی حفظ کنند.

بررسی‌های بیشتر نشان می‌دهد، مدیران سیاسی استان بوشهر که در رابطه با رود دالکی و منابع آبی آن موضع پایین دستی دارند، در صدد هستند تا با احداث سدی با نام دالکی در شهرستان دشستان مسئولان وزارت نیرو را متقاعد کنند که از احداث سد نرگسی صرف نظر کنند.

مرتضوی یکی از مدیران احداث سد دالکی پیشتر در ارتباط با تأثیر سد نرگسی در استان فارس بر سد دالکی اظهار داشت: با توجه به اینکه برای سد نرگسی فارس، هم نیاز‌های شرب، هم صنعت و هم آبیاری ۱۱ هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه دیده شده است لذا این موضوع شرایطی منفی برای این طرح به وجود می‌آورد.

وی ادامه داد: مشاور سد نرگسی هیچ توجهی به پایین دست این سد نکرده و تمامی هدف خود را معطوف به آبیاری ۱۱ هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه کرده است.

مشاور سد دالکی با بیان اینکه احداث سد نرگسی در استان فارس ممکن است پیامد‌های منفی اجتماعی برای استان بوشهر داشته باشد، خاطرنشان کرد: احداث سد دالکی در استان بوشهر تا حدود زیادی می‌تواند این پیامد‌ها را کاهش دهد، به طوری که هم در بالادست و هم در پایین دست امنیت کامل برقرار باشد.

آنچنان که از آخرین تحولات آبی حوضه آبریز حله برمی آید، متولیان آب کشور هنوز نتوانستند در این رابطه به یک نگاه ملی، فرابخشی و فرا استانی دست یابند و هنوز قادر نیستند این موضوع مهم را یکپارچه مدیریت کنند.

حضور وزیر نیرو در محل احداث سد نرگسی و تعریف و تمجید‌های محلی گرایانه‌ای که او از این سد کرد، در حالی است که امروز خسارات احداث سد برای مردم پایین دست‌های آبریز برای همگان آشکار شده است و این اقدام با حذف اندک حقابه‌های مردم دشستان در آینده امکان بروز تنش‌ها را در منطقه افزایش خواهد داد.

بر این اساس، متولیان آب کشور با چراغ سبزی که به مدیران محلی شهرستان کازرون داده اند، می‌خواهند توسعه این شهرستان و احیای تالاب پریشان را به قیمت حذف اندک منابع آب شهرستان دشتستان و استان بوشهر تأمین کنند؛ حقیقتی تلخ که تداعی کننده حرکت در مسیر‌های غلط گذشته است و اثبات می‌کند، آن‌ها هنوز از سیاست‌های گذشته خود عبرت نگرفته اند.