اهداف جایگزینی داستان‌نویسی با پیک‌نوروزی

رویداد۲۴: معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش درباره خبر حذف پیک نوروزی و طرح داستان‌گویی و داستان‌نویسی دانش آموزان گفت: تاکنون بازخوردهای مثبت و خوبی از ارائه این طرح داشتیم. اصحاب فرهنگ استقبال گسترده‌ای کردند. فاضل نظری رئیس کانون پرورش فکری اعلام آمادگی کرد که در ایام عید از کتابخانه همه شهرها حمایت خواهد شد که با باز بودن و در نظر گرفتن شرایط ویژه همه بچه‌ها حتی در مسافرت هم بتوانند کتاب امانت بگیرند. همچنین کتابخانه ملی هم وعده داده است که به مناطق محروم برای توزیع کتاب کمک می‌کند تا بچه‌ها در تحویل کتاب‌های مورد دلخواه‌شان مشکلی وجود نداشته باشد. هرچند این طرح تنها در قالب داستان‌گویی و کتاب‌های کتابخانه نیست.

امسال خاطرات مشترک همه دانش‌آموزانی تا دو سال گذشته پیک نوروزی با ایام عیدشان گره خورده بود، تبدیل به یک نوستالژی تکرار نشدنی شد. چون پیک نوروزی برای همیشه به تاریخ تکالیف مدرسه پیوست. آموزش‌وپرورش امسال در کنار خبرهای متنوعی که برای مقاطع تحصیلی داشت، در روزهای آخر سال از حذف پیک نوروزی خبر داد.

پیک نوروزی رفت و به‌جای آن داستان خوانی، داستان‌گویی و داستان‌نویسی آمد. این طرح هرچند مخالفانی هم دارد اما بیشتر اهالی فرهنگ و هنر و البته کارشناسان امور تربیتی از آن استقبال کردند. کارشناسان معتقدند پیک نوروزی یک فعالیت خشک درسی بود که اکثر دانش آموزان، یک‌روزه می‌خواستند آن را سیاه کنند و ااز شر آن خلاص شوند. اکنون نوشتن و پرداخت داستان رفتار جذابی است که دانش آموزان می‌توانند با آن تجربه‌های خوبی به دست آورند.

رضوان حکیم زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش در گفت و گو با رویداد۲۴ درباره اهداف حذف پیک نوروزی گفت: پیک‌های نوروزی یک تکلیف عیدانه بود که قرار بود کارکرد تثبت یادگیری داشته باشد. اما این یادگیری زمانی نتیجه‌بخش است که بچه‌ها تکالیف را با علاقه انجام دهند و روی آن تمرکز کنند و وقت بگذارند. ولی ما در انجام پیک‌های شادی بیشتر شاهد این بودیم که خانواده و اقوام آن را پر می‌کردند یا اینکه درنهایت یک‌روزه و نصفه و نیمه توسط خود دانش‌آموز حل می‌شد.

او ادامه داد: دلیلش هم این بود که شرایط عید به خاطر مسافرت و دیدوبازدیدها به‌گونه‌ای نیست تا بچه‌ها بتوانند فرصت کنند و تمرکز داشته باشند و تمرین‌های عیدانه را حل کنند. بررسی‌های ما نشان می‌دهد که پیک نوروزی برای دانش آموزان یک‌روند فرسایشی داشته است.

حکیم زاده افزود: در سال ۹۲ و ۹۳ هم برای حذف پیک نوروزی گامی برداشته شد. به‌جای اینکه پیک به‌صورت متمرکز توزیع شود قرار شد معلم‌ها تکالیفی را به دانش آموزان بدهند و حتی به معلم‌ها هم برای نوع این تکالیف آموزش‌هایی هم داده شد. اما بازهم به خاطر تنوع و شرایط نابرابر در کلاس‌های آموزشی مانند پرجمعیت بودن و یا شرایط آموزشی در شهرستان و روستاها معلمان فرصت نداشتند که تکالیف خوب و متناسب برای دانش آموزان تعیین کنند. نتیجه همان رونویسی، مشق و تکرار تمرین‌هایی بود که فایده‌ای نداشت.

معاون وزیر آموزش‌وپرورش اشاره کرد: برای همین تصمیم گرفته شد که امسال داستان خوانی، داستان‌گویی، داستان‌نویسی را به‌عنوان یک فعالیت تربیتی جایگزین کنیم. از فرصت عید می‌خواستیم متناسب با نیازهای دوران کودکی استفاده کنیم. تا هم‌زمان که بچه‌ها از عید خود لذت می برنند، همراه با کتاب مهارت‌های زندگی را یاد بگیرند.

او ادامه داد: در طول سال تحصیلی به دلیل حجم برنامه‌های درسی فشرده، امکان آموزش برخی از مهارت‌های پرورشی وجود ندارد و هیچ‌گاه فرصت آموزش آن‌ها هم پیش نمی‌آید. درصورتی‌که ما باید به مهارت گفتاری، شنیداری، مهارت خواندن و نوشتن، همچنین مهارت پروراندن خلاقیت و تخیل مجالی بدهیم تا دانش آموزان آن را فرابگیرند.

حکیم زاده درباره جزییات طرح تازه آموزش‌وپرورش تاکید کرد: این طرح، قالب متنوعی دارد و محدودیتی برای آن نیست. اینکه در کل ایام عید دانش آموزان می‌توانند فقط یک داستان بنویسند یا روایت کنند. بچه‌ها حق انتخاب هر نوع کتابی را که به آن علاقه‌مند هستند را دارند. این انتخاب هم فقط باید توسط بچه‌ها صورت گیرد و بزرگ‌ترها اصلا دخالتی در آن نداشته باشند. بهتر است بزرگترها درک کنند که همیشه نباید در دنیای کودکان سرک بکشند و دخالت کنند.

او افزود: بر اساس این طرح کودک می‌تواند با تخیل خود داستانی بنویسد. یا اینکه داستانی بخواند و خلاصه آن را نقل کنند. حتی می‌تواند پای داستان‌های مادربزرگ و پدربزرگ بنشیند و آن را بشنود و بعد خود آن را بنویسد. همچنین دانش آموزان می‌توانند داستان شنیده‌شده یا خوانده‌شده را روایت کنند. یعنی اینکه صدای خود را ضبط کنند و صوت آن را داشته باشد. حالا این صوت می‌تواند شعری از شاهنامه باشد یا روایت داستانی که از پدربزرگ و مادربزرگ شنیدند یا نقل داستانی امروزی که خوانده‌اند. حتی می‌توانند یک توصیف از فصل بهار داشته باشند یا چیزهایی که می‌بینند در قالب گزارش از یک روز طبیعت، آداب‌ورسوم شهرها و... بنویسد و نقل کنند.

معاون مقطع ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش اشاره کرد: تاکنون بازخوردهای مثبت و خوبی از ارائه این طرح داشتیم. اصحاب فرهنگ استقبال گسترده‌ای کردند. فاضل نظری رئیس کانون پرورش فکری اعلام آمادگی کرد که در ایام عید کتابخانه همه شهرها حمایت خواهند شد که با باز بودن و در نظر گرفتن شرایط ویژه همه بچه‌ها حتی در مسافرت هم بتوانند کتاب امانت بگیرند. همچنین کتابخانه ملی هم وعده داده است که به مناطق محروم برای توزیع کتاب کمک می‌کند تا بچه‌ها در تحویل کتاب‌های مورد دلخواهشان مشکلی وجود نداشته باشد.

او در پاسخ به این سوال که بین دروس علوم، ریاضی، هنری و... چرا داستان انتخاب‌شده است، گفت: داستان بهترین روش برای انتقال مفاهیم است. خداوند هم برای آموزه‌های دین از قالب داستان استفاده کرده است. ما بهترین داستان‌ها را در قصص قرآنی داریم. حالا این روش را برای دوران کودکی کاربرد دوچندان دارد. طبق تحقیقات گفته می‌شود که بازی و داستان بهترین روش تربیتی در دوران کودکی است. می‌توان هر آموزش و مفاهیم اخلاقی را از طریق داستان منتقل کرد. ما داستان را انتخاب کردیم، چون انعطاف‌پذیری بسیاری دارد و متناسب با سن و نیازهای دوران کودکی است.