مشارکت بیش از ۶۰۰ کتابفروشی در عیدانه کتاب

روزنامه ایران: هشتمین طرح تخفیف فصلی فروش کتاب با عضویت بیش از ۶۰۰ کتابفروشی از سراسر کشور کار خود را آغاز کرد؛ با توجه به نقدهایی که از دوره نخست متوجه برگزاری این طرح شده، سرپرست خانه کتاب از احتمال ایجاد تغییراتی در نحوه برگزاری این طرح برای دوره‌های آینده خبر داد.

کاهش 10 روزه زمان برگزاری عیدانه 97
به‌گزارش «ایران»، هشتمین دوره این طرح که بنای برپایی‌اش در هفته کتاب سال ۹۵ با عنوان «کتابفروشی به وسعت ایران» گذاشته شد، با اختصاص ۲ میلیارد تومان از سوی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد تا دوازدهم فروردین ماه میزبان دوستداران کتاب و کتابخوانی خواهد بود.

شعار برگزاری این دوره با توجه به همزمانی‌اش با نوروز ۹۷، «کتاب عیدی دهیم» در نظر گرفته شده و خانه کتاب به‌عنوان نهادی که مسئولیت برگزاری آن را برعهده دارد از همه کتابفروشان سراسر کشور دعوت کرده تا بیست و چهارم اسفندماه جاری برای ثبت‌نام و عضویت در این طرح اقدام کنند.

نیکنام حسین‌پور، سرپرست خانه کتاب در همین رابطه به «ایران» گفت: «با توجه به اینکه کتابفروشان شهرستانی به نسبت کتابفروشان تهرانی دسترسی سخت تری به ناشران دارند تصمیم گرفتیم تا طرح عیدانه کتاب، در سایر استان‌ها و شهرهای کشورمان چند روزی زودتر از تهران آغاز شود.»

به‌گفته حسین‌پور، سومین عیدانه کتاب در شهرها و استان‌های کشور از بیست و دوم اسفند ماه(دیروز) آغاز شده و در تهران نیز علاقه‌مندان از بیست و پنجم می‌توانند با مراجعه به کتابفروشی‌ها از این تخفیف فصلی استفاده کنند.

البته تنها تفاوت برگزاری عیدانه کتاب ۹۷ با دوره‌های قبلی این طرح، در تفاوت زمان برگزاری آن در تهران و سایر نقاط کشور نیست، چراکه از این دوره قرار شده مهلت مراجعه مردم به کتابفروشی‌ها کاهشی ۱۰روزه داشته باشد.

در دوره‌های گذشته طرح‌های تخفیف فصلی طی دوره‌ای یک ماهه میزبان دوستداران کتاب بودند. این در حالی است که به گفته سرپرست خانه کتاب، عیدانه ۹۷ در دوره‌ای بیست روزه برگزار می‌شود.

وی در پاسخ به چرایی این کاهش ۱۰ روزه گفت: «این خواسته خود کتابفروشان و اتحادیه‌های مرتبط با آنان بود. مبلغ تخفیفی که معاونت فرهنگی توان پرداخت آن به هر کدام از کتابفروشان را دارد کمتر از میزان استقبال مردم است. از همین رو آن‌طور که تجربه برگزاری این چند دوره نشان داده طی همان چند روز نخست، مبلغی که قابل پرداخت به هر کدام از کتابفروشی هاست تمام می‌شود؛ این در حالی است که مردم تا پایان زمان مذکور همچنان خواهان خرید کتاب هستند.»

نگرانی کارشناسان فرهنگی از بدعادت شدن مردم!
بنابرگفته حسین‌پور، کتابفروشان گلایه کرده‌اند که بواسطه ادامه استقبال مردم آنان گاه ناچار به ارائه تخفیف از سوی خود می‌شوند.همان طور که در ابتدا نیز اشاره شد، یکی از نقدهایی که متوجه برگزاری نمایشگاه‌های استانی کتاب و از سویی طرح‌هایی از این دست شده نگرانی کارشناسان فرهنگی از این است که مردم عادت کنند کتاب را تنها در این زمان‌ها و در صورت اختصاص تخفیف خریداری کنند.

در ارتباط با همین مسأله، حسین‌پور ادامه داد:«با توجه به نقدهای مطرح شده احتمال بسیاری در ایجاد برخی تغییرات در جهت هدفمندتر شدن هر چه بیشتر این طرح تخفیفی وجود دارد. البته انجام هر تغییری وابسته به برگزاری جلسات نقد و ارزیابی دوره‌های قبلی و از سویی موافقت نمایندگان و تشکل‌های نشر و کتابفروشان است.»
در ارتباط با تفاوت دیگر برگزاری عیدانه کتاب 97 با طرح‌های فصلی قبلی می‌توان به یکسان‌سازی درصد تخفیف‌ها هم اشاره کرد. تا پیش از این کتاب‌های عمومی با تخفیف 20 درصدی و کتاب‌های کودک و نوجوان با تخفیف 25 درصدی ارائه می‌شدند. اما از این دوره تفاوتی میان تخفیف این دو گروه وجود ندارد و همه کتاب‌ها با تخفیف 20 درصدی به مردم عرضه می‌شوند.

سرپرست خانه کتاب در ادامه تصریح کرد:«علاقه مندان می‌توانند با در دست داشتن کارت ملی به کتابفروشی‌های عضو این طرح مراجعه کنند. نام و آدرس کتابفروشی‌های مذکور در سایت خانه کتاب ذکر شده و هر مراجعه‌کننده تا سقف 100 هزار تومان می‌تواند از این تخفیف استفاده کند.»

از نگرانی کارشناسان فرهنگی در ارتباط با آسیب‌های احتمالی این طرح در ارتباط با بدعادت کردن مردم در نحوه خرید کتابشان که بگذریم، مسئولان برگزاری عیدانه کتاب هم نگرانی‌هایی در خصوص احتمال وقوع برخی تخلفات از سوی کتابفروشان دارند.

آیین نامه‌ای برای کاهش تخلفات
البته حسین‌پور تأکید دارد که این مسأله طی دوره‌های قبل تنها از سوی برخی کتابفروشان انجام شده، آنچنان که بازرسان متوجه شده‌اند که تعدادی از اعضای عضو در این طرح به‌جای فروش کتاب‌های عمومی و کودک و نوجوان دست به فروش محصولاتی غیر از این هم زده‌اند.

وی در همین رابطه گفت:«هم‌اکنون قوانینی که کتابفروشان عضو در این طرح باید آنها را رعایت کنند در سایت خانه کتاب قابل دسترسی است. از همه دوستان کتابفروش خواهش می‌کنم با استفاده از این تخفیف تنها کتاب‌هایی که در حوزه‌های یاد شده جای می‌گیرند و در فاصله سال‌های ۹۰ تا ۹۶ منتشر شده‌اند را برای فروش به خریداران عرضه کنند.»

آن طور که سرپرست خانه کتاب تأکید کرد کتابفروشان متخلف از حضور در دوره‌های بعدی محروم خواهند شد، در همین رابطه هم‌اکنون خانه کتاب با همکاری معاونت فرهنگی ارشاد و همچنین نمایندگان تشکل‌های نشر و کتابفروشان در حال تدوین آیین نامه‌ای است که با اتکا به آن تخلفات و همچنین درصد خطای فعلی این طرح در دستیابی به اهدافی که مد نظر است به حداقل برسد.

از آنجایی که همچنان امکان ثبت‌نام کتابفروشان در این دوره وجود دارد نمی‌توان با قاطعیت درباره تعداد آنها صحبت کرد. ناشران تا آخرین زمان اداری روز بیست و چهارم اسفندماه برای ثبت‌نام در عیدانه کتاب مهلت دارند و تا به امروز بیش از ۶۰۰ کتابفروشی از سراسر کشور در آن عضو شده‌اند.

برطرف کردن مشکلات نشر در کوتاه مدت ممکن نیست
حسین‌پور با وجود نقدهایی که برخی به این طرح تخفیفی دارند معتقد است که تخفیف‌های فصلی کتاب در کنار سایر برنامه‌هایی که از سوی معاونت فرهنگی در راستای برطرف کردن مشکلات فعالان نشر و از سویی نهادینه کردن فرهنگ کتابخوانی انجام می‌دهد اقدام مؤثری است.

البته او منکر ضعف‌های فعلی آن نیست و در همین رابطه نیز افزود: «ما با برگزاری جلسات نقد و بررسی در تلاش هستیم تا ضعف‌های فعلی را برطرف کنیم. به عقیده من طرح‌های فصلی تخفیف از جمله اقدامات مؤثری به شمار می‌آید که در حوزه نشر شاهد اجرایی شدن آنها بوده‌ایم. به خاطر دارید که تا همین چند سال قبل اغلب کتاب فروشی‌ها گرفتار چه شرایطی بودند، برخی تعطیل شدند و برخی دیگر هم تا مرز ورشکستگی رفتند.»

به گفته حسین‌پور برای بهبود شرایط نشر باید در راستای نهادینه شدن فرهنگ کتابخوانی تلاش کرد و این چیزی نیست که در کوتاه مدت محقق شود. ارائه تسهیلات برای تجهیز و دایرکردن کتابفروشی هم یکی از همین مواردی است که سرپرست خانه کتاب به آن اشاره کرد. با وجود این باید منتظر ماند و دید که برنامه‌ریزی‌های مسئولان فرهنگی تا چه اندازه در بهبود شرایط مؤثر خواهد بود.