پاسخ به یک سوال رایج درباره امر به معروف

خبرگزاری مهر: مراجع عظام تقلید نسبت به مسئله امر به معروف و نهی از منکر حساسیت خاصی را دارند و آن را امری واجب و ضروری برای اصلاح جامعه می دانند.

امربه معروف و نهی از منکر دو فروع مهم دین اسلام است که در قرآن کریم و روایات اسلامی بر آن تأکید فراوان شده و یکی از راه های اصلاح جامعه، رواج امر به معروف و نهی از منکر در میان مردم است.

این دو فریضه الهی آنچنان اهمیت بالایی دارد که رسول گرامی اسلام از کسانی که امر به معروف و نهی از منکر را در جامعه انجام نمی دهند با عنوان مومن ضعیف یاد می کنند.

حجت الاسلام سید محسن محمودی با انتقاد از عدم اجرای اصل هشتم قانون اساسی در کشور بیان داشت: متأسفانه مجلس و دولت های پس از انقلاب در زمینه اجرای اصل هشتم قانون اساسی کوتاهی کردند وهمت لازم را در اجرای آن به خرج ندادند.

امام جمعه موقت ورامین افزود: خدا، مردم وشهدا از کنار مسائل مهم فرهنگی نخواهند گذشت، ویترین برخی مغازها و پاساژها و برخی معابر جامعه اسلامی، عرق شرم بر پیشانی می نشاند و باید چه کسی به این وضعیت رسیدگی کند.

نویسنده کتاب مسائل جدید از دیدگاه مراجع تقلید عنوان کرد: مراجع تقلید بارها از عدم اجرای امر به معروف و نهی از منکر در سطح ادارات دولتی، بیمارستانها، مراکز عمومی و سطح جامعه انتقاد کردند و خواستار توجه بیشتر مسئولان به این مسئله شدند.

وی اضافه کرد: امروز برای اصلاح جامعه چاره ای جز اجرای امر به معروف و نهی از منکر توسط مردم و مسئولان نیست اما باید توجه داشت که باید تذکر لسانی و امر به معروف با آرامش، به صورت دوستانه و بازبان نرم صورت پذیرد تا در طرف مقابل اثر گذار باشد.

محمودی ادامه داد: مراجع عظام تقلید نیز امر به معروف و نهی از منکر را واجب وضروری دانسته اند که نظرات این بزرگان در ادامه می آید:

استفتا:

سوال: آیا امر به معروف و نهی از منکر وظیفه حکومت است یا مردم؟ توصیه حضرتعالی در این زمینه چیست؟

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای:

اگر موضوع و شرایط امر به معروف و نهى از منکر محقق باشد، تکلیف شرعى و وظیفه واجب اجتماعى و انسانى همه مکلفین است و حالت‏هاى مختلف مکلّف مانند مجرّد یا متأهل بودن در آن تاثیر ندارد و به صرف اینکه مکلّف مجرد است، تکلیف از او ساقط نمى‏شود.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی:

امر به معروف و نهی از منکر بر آحاد مردم در صورت اجماع شرائط واجب است، ولی باید مراتب آن رعایت شود، مثلا در موردی که اگر با لحن ملایم امر و نهی شود، موثر باشد، برخورد با خشونت جایز نیست و اگر برخورد با خشونت موثر باشد، زدن جایز نیست و باید توجه داشت که در بعضی مراتب آن مانند مجروح نمودن، محتاج به اجازه مجتهد است و در این مورد به رساله اصلاح با امر به معروف و نهی از منکر نوشته حقیر مراجعه کنید.

حضرت آیت الله العظمی بهجت:

با مرعات شرایط آن بر همه واجب است.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی:

وظیفه همه مسلمانان است که در موارد تحقق شرائط، باید به آن بپردازند و در روایت است که ترک آن مستوجب تسلط ظالمان بر جامعه است.

حضرت آیت الله العظمی فاظل لنکرانی:

امر به معروف و نهی از منکر زبانی بر عهده همه مردم است اما اگر مستلزم عمل و برخورد فیزیکی باشد، باید طبق نظر مسئولین ذیربط باشد.

حضرت آیت الله العظمی تبریزی:

امربه معروف و نهی از منکر بر هر مکلفی که واجد الشرائط امر به معروف و نهی از منکر باشد، واجب کفائی است.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی:

امر به معروف و نهی از منکر سه مرحله دارد: اول و دوم، مرحله قلب و زبان است یعنی متنفر بودن از گناه و علاقمند بودن به اطاعت و افراد خطاکار را با زبان به ترک خطایشان دعوت کردن.

این دو مرحله وظیفه آحاد مردم است که از طریق صحیح به نصیحت افراد خطاکار بپردازند و مرحله سوم جنبه های عملی است مانند برچیدن مراکز فساد و دستگیر کردن افراد تبهکار و مانند آن که اینها وظیفه حکومت است نه آحاد مردم.

بنابراین تمامی مراجع عظام تقلید بر انجام امر به معروف و نهی از منکر به صورت زبانی و با روی گشاده تأکید دارند و به حکومت نیز توصیه می کنند، در مواردی به اجرای امر به معروف و نهی از منکر بپردازد.