زیباکلام؛ یک استاد نادیده و سرمایه اجتماعی

مهدي زارع در رزونامه شرق نوشت: در روزهاي بعد از زلزله ٢١/٨/٩٦ ازگله سرپل ذهاب اخباري از كمك‌هاي مردمي به مناطق زلزله‌زده منتشر مي‌شد. يكي از اخبار با بيشترين بازتاب‌ها، مربوط به دكتر صادق زيباكلام، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران، بود. او شماره‌حسابي را اعلام كرد تا مردم كمك‌هاي نقدي را به آن حساب واريز كنند و او این كمك‌ها را به منطقه زلزله‌زده منتقل كند.

پس از چند روز ابعاد كمك‌ها آن‌قدر گسترده شد كه خود ايشان هم تصور نمي‌كرد. بنابراين حجم ريالي كمك‌ها ميلياردي شد و خود استاد نيز هيجان‌زده شده بود. در نهايت مطرح كرد كه قصد دارد روستايي مدرن با كمك استادان دانشگاه كردستان در منطقه زلزله‌زده بسازد. در چهار ماه گذشته در جلسات ارزيابي‌ بعد از زلزله ازگله، موضع تخصصي بعضي از همكاران عضو هيئت علمي را كه در زمينه بازسازي يا مديريت بحران كار مي‌كنند، در جهت نقد ايده دكتر زيباكلام ديدم. شخصا فعاليت مشاهيري مانند استاد زيباكلام و ساير افرادي را كه در جهت كمك به زلزله‌زدگان وارد شده‌اند، نه در راستاي مخالفت با دولت و نهادهاي رسمي، بلكه موجب افزايش سرمايه اجتماعي مي‌دانم. اين فعاليت‌ها اگر در جهت هم‌افزايي ملي تلقي و ارزيابي شود، در مديريت كاهش ريسك سوانح در كشور ما بسيار مؤثر خواهد بود. به دليل علاقه به تاريخ و علم سياست، بيشتر كتاب‌هاي استاد را خوانده‌ام و تقريبا فايل تمام سخنراني‌ها و مناظره‌هايش را گوش داده‌ام و مي‌شنوم.

الحق در توسعه دانش عمومي، تفكر علمي و آموزش ديدگاه و ذهنيت علمي براي مطالعه تاريخ و توسعه ايران حق بزرگي به گردن نسل معاصر دارد و زحمات زيادي كشيده و مي‌كشد. او انسان آزاده‌اي است و نظرات و فعاليت‌هايش را در جهتي كه مناسب و درست مي‌داند، نه‌فقط به‌عنوان يك استاد دانشگاه، بلكه به‌عنوان يك فعال فرهنگي و اجتماعي و يك مروج تفكر علمي دنبال مي‌كند. حتما مي‌توانيم با بخشي از نظرات و فعاليت‌هايش موافق نباشيم، ولي نمي‌توانيم زحماتش را براي توسعه و پيشرفت ايران و پايداري و بالندگي فرهنگ ملي و ديني ناديده بگيريم. او سرمايه‌اي اجتماعي است كه قضاوت در مورد كارهايش نمي‌تواند بدون درنظرگرفتن زحمات، علاقه و پايداري‌اش در راه دفاع از دين و مُلك و ملت انجام شود.

تلاش استاد براي نقد و سپس اقناع جواناني كه مي‌خواهند با ديدي راديكال همه مشكلات را به‌سرعت و ناگهانی حل كنند قابل‌ستايش است. در آستانه سال نو اميدوارم هم در حركتي كه براي كمك به مردم زلزله‌زده شروع كرده موفق و سلامت باشد و هم از نظرات متخصصان زلزله در كار بشردوستانه خود استفاده كند.