تحلیل CNN از خروج احتمالی ترامپ از برجام

رویداد ۲۴ نوشت: مقامات آمریکا روز جمعه در وین متحدان اروپایی خود را تحت‌فشار قرار دادند که تغییراتی را در توافق هسته‌ای ایران اعمال کنند، و این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا یک هفته پرآشوب را در خانه پشت سر گذاشت که می‌تواند پیامدهای بزرگی برای این توافق بین‌المللی داشته باشد.

ترامپ با شتاب تصمیم گرفت که مایک پمپئو، رئیس سیا را جایگزین رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا کند و مورد ویژه اختلاف‌نظرشان را هم اعلام کرد: ایران.

ترامپ پس از اعلام برکناری تیلرسون به خبرنگاران گفت: «زمانی که به توافق ایران نگاه می‌کنید، وحشتناک است. فکر می‌کنم تیلرسون با آن موافق است. من می‌خواهم آن را نابود کنم یا در موردش کاری کنم اما او کمی متفاوت فکر می‌کرد. با مایک، مایک پمپئو، ما فرآیند فکری مشابهی داریم. فکر می‌کنم که خوب پیش برود.»

ناظران ایران، تحلیل گران، مقامات دولت و دیپلمات‌ها می‌گویند اطمینان دارند که مسائل چطور «پیش خواهد رفت». آن‌ها آماده رویکردی سختگیرانه علیه ایران می‌شوند، آن هم پس از چند ماهی که شاهد پایبندی ترامپ به برجام بوده‌اند.

اما یک توافق لغو شده منجر به انتقادات در واشنگتن و خاورمیانه خواهد شد اما رهبران نظامی آمریکا که می‌گویند این توافق در راستای منافع امنیت ملی ایالات‌متحده است را ناامید می‌کند و روابط با اروپا را به هم می‌ریزد.

تحلیل گران معتقدند که خروج از توافق هسته‌ای نه‌تنها اعتبار آمریکا را تضعیف می‌کند، بلکه به ادعای ایرانیان مبنی بر اینکه آمریکا قابل اعتماد نیست، اعتبار می‌بخشد و بالاترین اولویت سیاست خارجی دولت یعنی راضی کرده کره شمالی به ترک برنامه هسته‌ای‌اش را پیچیده می‌کند.

جیمز کارافانو، کارشناس ارشد و معاون رئیس سیاست خارجی موسسه تحقیقاتی هریتج دراین‌باره گفت: «معتقدم واکنش ترامپ به این مسئله «برایم اهمیتی ندارد» باشد. رئیس‌جمهور تصمیم خودش را گرفته است. او همان چیزی که از اروپایی‌ها می‌خواهد را می‌گیرد، یا از توافق خارج می‌شود.»

بااین‌حال حضور تیمی از مقامات آمریکایی در وین طی روز جمعه برای مذاکره درباره توافق هسته‌ای نشان داد که در به‌طور کامل بسته نشده است.

بریان هوک، مدیر برنامه‌ریزی سیاسی وزارت خارجه آمریکا که ریاست تیمی از آژانس خود و شورای امنیت ملی را بر عهده داشت، گفت: «می‌توانیم در چارچوب توافق هست ای ایران کار کنیم تا کاملاً دقیق اجرا شود، و در عین حال روی تمام ابعاد بیرون از برنامه هسته‌ای ایران نیز کار کنیم.»

ترامپ خواهان تغییر توافق هسته‌ای ایران است و یک دیپلمات اروپایی تأکید کرد که در اکثر مسائل، «به هم نزدیک هستیم. به‌هرحال، اطمینان داریم که در جایی که با آمریکا همکاری داریم، می‌توانیم روی بسیاری مسائل مهم کار کنیم.»

اما این دیپلمات اروپایی خط قرمزی بر پیشنهاد هوک مبنی بر افزودن یک مکمل به توافق کشید. وی گفت: «این ایده وجود دارد که هیچ توافق جانبی، یا مکملی وجود ندارد. باز کردن دوباره برجام یا نادیده گرفتن آن، با توجه به دیگر نگرانی‌ها، ما را در شرایط بدتری قرار می‌دهد.»

یک دیپلمات اروپایی دیگر با اشاره به شش کشور حاضر در مذاکرات با ایران گفت که این گروه به دنبال راهی هستند که «اساساً باعث تضعیف توافق هسته‌ای نشود.» وی همچنین تأکید کرد که اروپا برجام را دوباره باز نخواهد کرد. وی گفت: «نمی‌توانیم این توافق را از نو بنویسیم.»

یکی از مقامات آمریکایی با اشاره به اینکه هیچ پیامد قانونی برای خروج از برجام وجود ندارد، چون یک پیمان نیست، گفت: «مسئله این است که چنین اقدامی پیامدهای شدیدی برای شرکای ما، اعتبار ما، کره شمالی، و اعتباربخشی به استدلال ایران که ما قابل اعتماد نیستیم را به دنبال خواهد داشت.»