زلزله‌های اخیر در ایران طبیعی است

خبرگزاری میزان: محمود فاطمی عقدا در گفت و گو با خبرنگار در خصوص زمین لرزه های اخیر در استانهای مختلف گفت: کرمانشاه بزرگترین زلزله اخیر در کشور ما بوده است و ادامه لرزش های متعدد تا ۵ ریشتر در این استان کاملا طبیعی محسوب می شود، بنابر این هیچ گونه جای نگرانی نسبت به وقوع مجدد زلزله ای با وسعت بالا در این منطقه وجود ندارد.

وی افزود: طی چند روز گذشته شاهد لرزش هایی در استان های بوشهر، یزد ، هرمزگان و ... بوده ایم که وسعت ۵ ریشتری این زمین لرزه ها نیز نگران کننده نیست.

زمین شناس و استاد دانشگاه خوارزمی در خصوص اخبار مربوط به فعالیت آتشفشان دماوند خاطر نشان کرد: لرزه های اخیر در کشور به هیچ عنوان ارتباطی به فعالیت کوه آتشفشان دماوند ندارد. این درحالی است که در برخی از مواقع شاهد خارج شدن بخار آب یا دودهایی از دهانه کوه دماوند هستیم اما نمی توان بر اساس علم زمین شناسی لرزه های اخیر را عاملی برای فعال کردن آتشفشان‌ها تلقی کنیم.

وی در ادامه عنوان کرد: فعالیت کوه های آتشفشانی ناشی از لغزش سنگهای سخت و کوچک در دامنه های زمین است. بنابر این تغییر دمای آب چشمه‌ها ، گرم شدن زمین ، لرزه های پشت سر هم با وسعت‌های کم و زیاد در محدوده‌های کوه های آتشفشانی از جمله نشانه‌های فعال شدن آتشفشان است.

فاطمی عقدا درباره لرزه خیزی کشور و احتمال وقوع زلزله ای شدید در استان تهران گفت: پتانسیل لرزه خیزی پایتخت بسیار بالا است ؛درحالی که فلات ایران بر اساس اطلاعات زمین شناسی جزو کشورهای لرزه خیز است ، حرکت پوسته‌های زمین در سمت جنوب شرقی این منطقه هر از چند گاهی می تواند منجر به زمین لرزه شود. بنابر این بر اساس آمارهای موجود در علم زمین شناسی زمین لرزه هایی با وسعت بالا، هر ده سال یکبار در کشور اتفاق می افتد. بر این اساس در صورت وقوع زلزله در تهران وسعت لرزشها تنها در حد ۷ الی ۷.۵ ریشتر خواهد بود و وسعتی بالاتر از این را برای زمین لرزه‌های احتمالی تهران پیش بینی نمی کنیم.

زمین شناس و استاد دانشگاه خوارزمی افزود: بعد از وقوع هر زمین لرزه مدت زمان بازگشت تعادل پوسته های زمین به حالت طبیعی نامشخص است. بنابر این بعد از وقوع هر زلزله لرزش‌های کوچک کاملا طبیعی محسوب می شود.

استاد دانشگاه خوارزمی در خصوص احتمال وقوع زلزله در تهران خاطر نشان کرد: احتمال وقوع زلزله در تهران وجود دارد، اما این به معنای نگران کردن مردم نیست، چرا که با پیشرفت های علمی در زمین شناسی و دانش و فناوری های موجود می‌توانیم به راحتی شرایط بحرانی را کاهش دهیم. این درحالی است که سابقه ساخت و ساز و نوسازی های اخیر بر اساس آیین نامه های زلزله احتمال آسیب پذیری شهر را کاهش داده و تنها باید نسبت به بازسازی ساختمانها و بافتهای فرسوده کشور بالاخص پایتخت اقدام شود. چرا که این امر منجر به ارتقا و ایمنی سازی در ساختمانهای شهر می شود.

وی در ادامه عنوان کرد: درحال حاضر خطر خاصی تهران را تهدید نمی کند اما این بدان معنا نیست که مسئولین به فکر مدیریت بحران نباشند. بر این اساس مسئولین باید راهکارهای آسیب پذیری شهری را ارائه و آمادگی لازم برای کاهش اثرات قبل و بعد از وقوع زلزله را داشته باشند.

فاطمی عقدا با تأکید بر توجه به دستورالعمل‌ها و نظارت در ساخت و سازهای شهری و روستایی گفت: زلزله احتمالی تهران در علم مهندسی زلزله به عنوان زلزله مبنای طرح تعریف می شود که در این دستاوردهای علمی پیش بینی شده است که لرزش ۷ الی ۷.۵ ریشتری در تهران با رعایت دستورالعمل ساخت و سازهای شهری آسیب پذیری زیادی نخواهد داشت چرا که از سال ۷۰ به بعد آیین نامه استاندارد زلزله در کشور اجباری شده و سنجش استحکام ساختمانها به طور مداوم انجام می شود.

زمین شناس و استاد دانشگاه خوارزمی اذعان داشت: بر اساس تجربیات زلزله های گذشته مشکل اصلی در خسارات وارده به شهرها دیوارهای جانبی و بارور ساختمانها است؛ چرا که در زمان وقوع لرزش در پوسته های زمین قابلیت حرکت دیوارها بر اساس تکانهای پوسته ای وجود ندارد و این امر منجر به ریزش دیوارها می شود.علاوه بر این فرهنگ دکوراسیون و چیدمان خانه ها از دیگر عوامل افزایش آسیب پذیری شهرها و ساختمانها محسوب می شود چرا که جایگاه نامناسب وسایلی چون یخچال، کمد و چیدمان ساختمانها به نحوی است که خطر سقوط و ریزش وسایل سنگین و آسیب جانی به افراد را دو چندان می کند.

وی در ادامه گفت: رسیدگی به بافتهای فرسوده ، ساختمان های قدیمی و دیوارهای بارور شهر می تواند سطح آسیب پذیری را کاهش داده و از ساختمان سازی‌های غیر اصولی جلوگیری کند.

زمین شناس و استاد دانشگاه خوارزمی در خصوص افزایش سطح خسارات وارده به مناطق زلزله خیز وتوجه به زمین‌های بهره برداری شده در این مناطق گفت: در مواقع وقوع زلزله موضوع زمین ساختمانی از جمله زمین های گود ،‌ پست و مجاور تپه ها به یک بحران تبدیل شده است. این درحالی است که در طی ۵۰ سال گذشته گودی ها و پستی و بلندی های بسیاری از زمین ها به طور غیر طبیعی پر شده و مورد بهره برداری برای ساخت و ساز قرار گرفته اند. این درحالی است که زمین های بکر و سطوح صاف برای ساختمان سازی مناسب بوده و اینگونه چاله پرکنی‌ها سطح آسیب پذیری زمین را افزایش می دهد که متاسفانه حجم وسیعی از این زمینها در پایتخت بوده ومورد بهره برداری قرار گرفته است.