اشتباه بزرگ روحانی در مورد برجام

نامه نیوز: دوره حضور روحانی به عنوان رئیس جمهور ایران در فضای بین المللی بازتابهای زیادی داشته و باعث شده فضای جدیدی به روی ایران گشوده شود. در این فضا بود که تعاملات به بالاترین شکل خود برقرار شد و گفت و گوهای مستقیم ایران و امریکا به برجام و از بین رفتن تحریمها منجر شد. هر چند تنشها و تقابل ها با روی کار آمدن ترامپ دوباره همه چیز را به مرحله صفر برگرداند اما نگاهی تعاملی روحانی در سیاست خارجی در دوره دوم نیز حفظ شده است. در گفت و گو با استاد دانشگاه آلابامای امریکا این مسئله را پی گرفته ایم که چه نگاهی به حضور روحانی به عنوان رئیس جمهوری ایران وجود دارد؟ ایرانیان مقیم امریکا چه ذهنیتی به حضور روحانی و استراتژی او در حوزه بین المللی دارند؟

به نظرتان در بعد بین المللی حضور روحانی برای دور دوم چه ابعادی داشته است؟ ذهنیت بین المللی نسبت به او همچنان به عنوان کسی است که آمده است تا با جهان تعامل داشته باشد؟

به طور کلی حضور آقای روحانی در دوران دوم ریاست جمهوری ایشان در بعد بین المللی با عکس العمل مثبتی استقبال شده است. البته این برداشت در مورد آمریکا, اسرائیل و یا اکثر کشورهای عربی خلیج فارس صدق نمیکند چون هدف آنها انزوای بین المللی ایران است و سیاست آنها دور حاشیه نشاندن ایران در سطح منطقه ای و بین المللی است.

شما با ایرانیان در شهری که زندگی می کنید ارتباط دارید؟ خبر دارید رای روحانی در این منطقه چگونه بود؟ ذهنیت آنها بعد از هفت ماه از دور دوم او تغییر کرده است یا فکر می کنند او هنوز بهترین گزینه برای ایران می تواند باشد؟ شما چطور فکر می کنید؟

من متاسفانه با توجه به کار سنگین دانشگاهی و تحقیقاتی با ایرانیانی که در شهری که زندگی میکنم تماس چندانی ندارم و فقط با یکی دو نفر که آنها هم در دانشگاه هستند تماس دارم. تعداد ایرانیان شهر ما کم است و تعداد بسیاری از آنها صاحبان مغازهای کوچک هستند که من تماسی با آنها ندارم. ولی به طور کلی ایرانیان شهری که من در آن زندگی میکنم از نظر سیاسی فعال نیستند و فکر نمیکنم که آنها به آقای روحانی یا شخص دیگری رای داده باشند. به نظر من آقای روحانی در دوران ریاست جمهوری خود با مشکلات زیادی روبرو هستند. در داخل ایران شکافهای اجتماعی و اقتصادی گسترش پیدا کرده اند. به نظر من یک اشتباه بزرگ آقای روحانی این بود که اهمیت برجام را خیلی در ذهن مردم ایران بزرگ کرده بود و بعد از اینکه مردم متوجه شدند که دستاوردهای برجام و تاثیر آنها بر زندگی روزمره ایرانیان ناچیز است دولت آقای روحانی با مشکلات داخلی روبرو شد. در سطح بین المللی روی کار آمدن ترامپ و دشمنی شخص و دولت او با ایران و برجام و پر و بال دادن به کشورهائی مانند عربستان مشکلات آقای روحانی را بیشتر کرده اند. عزل رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا و انتخاب مایک پمپئو رئیس فعلی سازمان سیا که همواره یکی از دشمنان سر سخت ایران بوده است دولت آقای روحانی و ایران را با چالشهای بیشتری روبرو خواهد کرد.

به نظرتان تعامل ایران و امریکا با حضور روحانی و ترامپ به کجا خواهد رسید؟ اگر شخصی مانند احمدی نژاد سر کار بود چه شرایطی داشتیم؟

همانطور که در پاسخ سؤال قبلی به آن اشاره کردم, با وجود شخصی مانند ترامپ و به خصوص افزایش قدرت افراطیون و جنگ طلبان در دولت او من متأسفانه آینده روشنی در رابطه ایران و آمریکا نمیبینم. اگر شخصی مانند احمدی نژاد سر کار بود موقعیت ایران وخیم تر می شد چون ترامپ میتوانست جو ضد ایران را در سطح جهانی تقویت کند

از نگاه بین المللی و جامعه ایرانیان به نظرتان روش ایران در رابطه با برجام صحیح است یا ذهیت دیگری وجود دارد؟

به نظر می رسد که ایران در این مقطع زمانی راهی جز ادامه سیاست کنونی خود در رابطه با برجام ندارد. گرچه برخی از مسؤلین گه گاه میگویند که اگر آمریکا از برجام خارج بشود ایران نیز میتواند به دوران قبل از برجام برود و در چندین روز برنامه هسته ای خود را باز سازی کند, این کار بسیار مشکل خواهد بود چون باز سازی صنعت هسته ای ایران حتی در بهترین شرایط مدتهای زیادی طول خواه کشید. به علاوه, این کار یک برگ برنده به ترامپ خواهد داد که دوباره اروپا و کشورهای مهم آسیا را در ائتلاف ضد ایران خود وارد کند. مخمصه ای که ایران در حال حاضر با آن روبرو است باید در دوران مذاکرات برجام مطرح می شد نه اکنون که آب از زیر پل گذشته است.