ماکرون و معمای برجام

خبرگزاری مهر- محمد قادری: امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه طی یک سال اخیر، بیشترین همکاری ممکن را با دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در تقابل با برنامه موشکی ایران داشته است.

وی نخستین سیاستمدار اروپایی بود که تاکید کرد می توان با ایران بر سر تحدید توان موشکی و اعمال محدودیت های هسته ای (برای پس از سال ۲۰۲۵) مذاکرات جدیدی را آغاز کرد!

در حاشیه برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در شهریور ماه سال ۱۳۹۶ در نیویورک، ماکرون در دو دیدار جداگانه با رئیس جمهور آمریکا و نخست وزیر رژیم اشغالگر قدس از آمادگی خود برای هدایت بازی مشترک تروییکای اروپایی علیه برنامه موشکی ایران خبر داد.

به عبارت بهتر؛ نه تنها رئیس جمهور فرانسه اقدامی در راستای مهار سیاست ها و رفتارهای زیاده خواهانه آمریکا در قبال برجام صورت نداد، که عملا در مسیر تکمیل پازل چیده شده از سوی کاخ سفید گام برداشت.

یکی دیگر از اقدامات رئیس جمهور فرانسه، تلاش برای تحریم موشکی ایران با هدف صوری حفظ برجام از سوی ایالات متحده است. در این خصوص ماکرون بازی مشترکی را با ترزا می و آنگلا مرکل طراحی کرده است.

این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران مسائل بین الملل با توجه به انتصاب جان بولتون و مایک پمپئو در کاخ سفید معتقدند که ترامپ تصمیم نهایی خود را در تقابل با توافق هسته ای اتخاذ کرده و در این میان، اعمال تحریم های اروپا علیه ایران، نه تنها منجر به تغییر رویکرد واشنگتن در این خصوص نمی شود، که بی اعتباری اتحادیه اروپا و خصوصا تروییکای اروپایی را نیز در این باره بیشتر خواهد کرد.

بر این مبنا؛ شکست جلسه اخیر سران اروپایی در بروکسل و بی نتیجه ماندن آن در خصوص تحریم ایران در همین راستا قابل تحلیل و ارزیابی است.

از سویی؛ اخیرا روزنامه نیویورک تایمز گزارش معناداری را در خصوص روابط دوجانبه ماکرون و ترامپ منتشر کرده است. نیویورک تایمز در دیدگاهی به قلم «راجر کوهن» نوشته است:

«تنها راه جلوگیری از اینکه ترامپ در قبال برجام دست به بدترین کار نزند؛ تقویت رابطه دوستانه میان ترامپ و ماکرون با وجود اختلاف نظرهای فراوان است. شنیده می شود که این دو اغلب اوقات با هم صحبت می کنند. ترامپ در زمینه لزوم اصلاح بازار کار با ماکرون هم عقیده است. اولین ملاقات رسمی دولت ترامپ ماه آینده در دیدار با ماکرون در کاخ سفید خواهد بود. ترامپ از ماکرون به عنوان یک آدم بزرگ یاد می کند....»

واقعیت امر این است که بر خلاف تحلیل روزنامه نیویورک تایمز، حفظ یا ابطال برجام متغیری وابسته به روابط دوجانبه آمریکا و فرانسه نخواهد بود و آنچه مسلم است اینکه خروج یک جانبه آمریکا از توافق هسته ای، به مثابه شکست پرهزینه مشترک برای واشنگتن و تروییکای اروپایی به ویژه فرانسه است.

در اینجا باید دوباره تاکید کرد که پاریس و واشنگتن از زمان حضور ترامپ در کاخ سفید، بازی هسته ای و موشکی خود را در تقابل با تهران تکمیل کرده اند اما اصرار بر حق جمهوری اسلامی ایران بر معامله ناپذیر بودن برنامه موشکی کشورمان، مانع از تکمیل تصویر مشترک و زننده مقامات آمریکایی و فرانسوی شده است.

در هر حال، ماکرون نیز باید به زودی موضع نهایی خود را در خصوص حمایت مطلق از سند فعلی برجام یا خروج از برجام و پرداخت هزینه های آن اتخاذ کند و در این میان بر خلاف آنچه رئیس جمهور فرانسه تصور می کند، راه سومی وجود نخواهد داشت.