فیلم هشتم اصغر فرهادی در ایران اکران می‌شود؟

تابناک: هشتمین فیلم بلند سینمایی اصغر فرهادی، سنت‌شکن جشنواره کن شده و پس از سال‌های متمادی، نخستین فیلمی است که علاوه بر نمایش به عنوان فیلم افتتاحیه، در بخش مسابقه نیز حضور دارد، تا پس از درخشش در این رویداد سینمایی، در اروپا اکران عمومی شود و دقیقاً اینجاست که چنین پرسشی مطرح می‌شود، آیا اثر این کارگردان بر پرده سینماهای ایران نیز نقش می‌بندد یا این نخستین فیلمی فرهادی خواهد بود که در کشورمان اکران نمی‌شود؟!

«همه می دانند / Evrybody Knows / Todos Lo Saben» به کارگردانی اصغر فرهادی از واپسین روزهای مرداد ۱۳۹۶ در اسپانیا ساخته شد و اصغر فرهادی با تیمی تماماً اسپانیایی و همچنین با نقش آفرینی خاویر باردم، پنه لوپه کروز، ریکاردو دارین، اینما کوئستا، ادوآرد فرناندس، خاویر کامارا و باربارا لنی تازه ترین اثرش را خلق کرد. بازیگران این فیلم پیش و حین تولید، توانایی فرهادی را تحسین و طرفدارانش را مشتاق تر کردند.

در میانه ساخت این فیلم، آگوستین و پدرو آلمودوار به دلیل عدم درک مشترک از تهیه‌کنندگی فیلم جدید اصغر فرهادی رسما کنار کشیدند. آگوستین برادر پدرو آلمادوار تهیه کننده و کارگردان برجسته اسپانیایی، در حاشیه جشنواره سویل به این جدایی اشاره کرد و درباره علتش گفت: «در مورد فرهادی خیلی متأسفم. دیگر درک درستی از هم نداشتیم و به این نتیجه رسیدیم قبل از بالا گرفتن کار از هم جدا شویم. خوشحالم که فیلم در اسپانیا تولید می‌شود و به عنوان یک تماشاگر به دیدنش می‌نشینم.»

این اتفاق باعث شده بود، برخی گمان کنند دومین تجربه فیلمسازی اصغر فرهادی در خارج از ایران نیز نتواند به موفقیت لازم دست یابد. فرهادی با «گذشته» که در فرانسه ساخته بود، نتوانست موفقیت چندانی به دست آورد؛ اما فیلم تازه او با ترکیبی از ستاره‌های مطرح سینمای جهان، شرایط متفاوتی دارد و باید بودجه ۱۰ میلیون دلاری این فیلم نیز در گیشه بازگردد، بنابراین آزمونی دشوار برای این کارگردان است؛ آزمونی که حالا با سنت‌شکنی جشنواره کن در مواجهه با فیلم او، احتمال می‌رود موفق باشد.

تریلر فیلم سینمایی «همه می‌دانند»، روز گذشته همزمان با مشخص شدن حضور همزمان این فیلم در مقام فیلم افتتاحیه هفتاد و یکمین جشنواره کن و یکی از فیلم‌های بخش مسابقه این دوره از جشنواره کن، منتشر شد. فضای فیلم نشان می‌داد با یک اثر حرفه‌ای و تکان دهنده روبه رو خواهیم بود که البته با استانداردهای فرهنگی اروپا ساخته شده است. از این منظر، فیلم «همه می‌دانند» شرایطی کاملاً متفاوت با «گذشته» دارد و هرچند احتمال موفقیتش به مراتب بیش از گذشته است، در عین حال، نمایش این فیلم با پیچیدگی‌هایی همراه خواهد بود.

آن گونه که حتی تریلر این فیلم نیز نشان می‌دهد، فیلم تازه اصغر فرهادی، نخستین اثر او خواهد بود که برای اکران در ایران با لیست بلندبالایی از ممیزی مواجه خواهد شد. این ممیزی صرفاً به حذف برخی صحنه‌های خاص محدود نخواهد بود، بلکه به واسطه نوع پوشش بازیگر زن این فیلم، لیستی از ممیزی برای پوشاندن برخی از این بازیگرها را نیز در بر می‌گیرد. این لیست فرهادی را در شرایط سختی قرار خواهد داد؛ او باید بین اکران این فیلم با پذیرش ممیزی گسترده و یا مقاومت در مقابل ممیزی و زدنِ قید اکران ایران، یکی را انتخاب کند.

واکنش تند فرهادی نسبت به درخواست ممیزی اندک برخی فیلم‌های پیشینش نظیر درخواست حذف صدای یک خواننده زن از پس زمینه یکی از سکانس‌های فیلم «فروشنده»، این احتمال را تقویت می‌کند که فرهادی حاضر به ممیزی گسترده نشود و در عین حال درخواست‌ها برای ممیزی را رسانه‌ای کند. در صورت رقم خوردنِ این وضعیت، فشار بخش قدرتمندی از اهالی سینما را بر مدیران سینمایی برای اکران این فیلم در ایران با حداقل ممیزی در پی خواهد داشت و این چالش تازه‌ای برای مدیریت سازمان سینمایی خواهد بود.

البته سرمایه گذاران فیلم تازه‌ اصغر فرهادی، احتمالاً نگاه جدی به درآمد حاصل از اکران این اثر در ایران نداشته‌اند و به نظر می‌رسد، قرار است کشورهای اروپایی سهم اصلی را برای بازگرداندن هزینه تولید این اثر داشته باشند. با این حال با توجه به آنکه فرهادی همواره بر اکران فیلم‌هایش در ایران تأکید داشته و درآمد قابل توجهی نیز از طریق داشته، احتمالاً برای تحقق این اتفاق تلاش می‌کند. در صورت قطعیت یافتن اکران این فیلم با اعمال ممیزی در ایران، احتمالاً این فیلم نیز همچون آثار پیشین فرهادی توسط فیلمیران اکران خواهد شد.