کارگردان کامبوجی در جشنواره جهانی فیلم فجر

بانی فیلم: ریتی پان کارگردان و تهیه‌کننده ۵۳ ساله کامبوجی که جزو تحسین‌شده‌ترین مستندسازان سینمای جهان و شناخته‌شده‌ترین کارگردان سینمای کامبوج است، به‌منظور دریافت «جایزه صلح» در سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر حضور می‌یابد.
این کارگردان کامبوجی به دلیل ساخت فیلم‌هایی که به نسل‌کشی خمرهای سرخ در کامبوج پرداخته است به شهرت جهانی رسید. او در بیشتر فیلم‌های خود ضرورت صلح در جهان را مورد توجه قرار داده است.

ریتی پان متولد ۱۸ آوریل ۱۹۶۴ در پنوم پن در کامبوج است. پدر او مدتی معاون وزارت آموزش، سناتور، معلم مدرسه و بازرس مدارس ابتدایی بود. خانواده پان در سال ۱۹۷۵ توسط رژیم خمرهای سرخ از پایتخت کامبوج بیرون رانده و سختی‌های زیادی را متحمل شد. پان پس از آن که شاهد رنج والدین، مرگ خویشاوندان از سوءتغذیه یا بیگاری شد، در ۱۹۷۹ به تایلند گریخت و مدتی در اردوگاه پناه‌جویان زندگی کرد.
او سپس به شهر پاریس در فرانسه کوچ کرد و در حالی که در یک مدرسه فنی حرفه‌ای مشغول یادگرفتن فن نجاری بود به سینما علاقه‌مند شد. پان سپس از موسسه مطالعات سینمایی دانش‌آموخته شد و به کامبوج بازگشت، اما محل اصلی زندگی او پاریس است.
«ایستگاه ۲» (۱۹۸۹) نخستین فیلم مستند پان با موضوع پناه‌جویان کامبوجی در یک اردوگاه در دهه ۱۹۸۰، برنده جایزه بزرگ مستند از جشنواره آمینی شد. فیلم بلند او «برنج‌کاران» (۱۹۹۴) در تاریخ سینمای کامبوج نخستین فیلم است که برای رقابت در بخش بهترین فیلم خارجی زبان اسکار به آکادمی علوم و هنر سینمایی معرفی شد. «برنج‌کاران» که به سبک مستند روایت شده است به تلاش‌های یک خانواده روستایی برای زندگی پس از برچیده شدن سلطه خمرهای سرخ در کامبوج می‌پردازد. فیلم در بخش رقابتی جشنواره کن ۱۹۹۴ نیز پذیرفته شد. مستند دیگر او «سرزمین ارواح سرگردان» (۲۰۰۰) بازهم ماجرای تلاش‌های یک خانواده را دستمایه قرار داده و ورود مردم کامبوج به دنیای مدرن را نمایش می‌‌دهد. مستند «اس-۲۱: ماشین کشتار خمرهای سرخ» (۲۰۰۳) درباره زندان «تیول اسلنگ» است که در آن زندانیان قدیمی از جمله هنرمندی به نام وان ناث و زندانبان‌های سابق آن‌ها رودرروی هم قرار می‌گیرند تا تاریخ خشونت‌بار کامبوج نقد شود.
شاید مهم‌ترین و مشهور‌ترین مستند ریتی پان، «تصویر گمشده» باشد. این مستند در سال ۲۰۱۳ به نمایندگی از کامبوج به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی معرفی و نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد. «تصویر گمشده» که یک روایت شخصی از دوران هولناک دیکتاتوری پل پوت در کامبوج دهه ۱۹۷۰ است، در جشنواره کن آن سال برنده جایزه اصلی بخش نوعی نگاه شد. پان «تصویر گمشده» را بر مبنای کتاب خاطرات خود با عنوان «حذف» ساخت. او در این فیلم تجربیات خانواده خود را در دوران حکومت خمرهای سرخ در کامبوج که به مرگ پدر و مادر و خواهرش منجر شد، به تصویر کشیده است. «تصویر گمشده» با استفاده از تصاویر آرشیوی همین‌طور عروسک‌های گلی ساخته شد.
ریتی پان همچنین یکی از تهیه‌کنندگان فیلم «اول پدرم را کشتند» به کارگردانی آنجلینا جولی است که سال گذشته نماینده کامبوج در بخش فیلم خارجی‌زبان نودمین دوره جوایز اسکار بود و نامزد جایزه گلدن گلوب و بفتا شد.
سال گذشته مستند «تبعید» به کارگردانی پان در بخش نمایش‌های ویژه (آثار برگزیده بزرگان سینما) سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر نمایش داده شد. این مستند به دوران پس از نسل‌کشی خمرهای سرخ در کامبوج می‌پردازد. «تبعید» در بخش نمایش‌های ویژه شصت و نهمین جشنواره فیلم کن نیز حضور داشت.
سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر ۱۹ تا ۲۷ آوریل ۲۰۱۸ (۳۰ فروردین تا ۷ اردیبهشت ۱۳۹۷) به دبیری سیدرضا میرکریمی در تهران برگزار می‌شود.