خروج جهانگیری از دولت؛ یک اشتباه بزرگ سیاسی

رویداد ۲۴ نوشت: اسحاق جهانگیری به عنوان یکی از مهره‎های کلیدی دولت حسن روحانی این روزها و به خصوص پس از آغاز دولت دوازدهم به سوژه اصلی اتاق فکر مخالفان دولت حسن روحانی تبدیل شده است.

موضوع استعفای جهانگیری در آغاز کار دولت دوازدهم از جمله مسائلی بود که تا مدت‎ها سوژه اصلی رسانه‎های اصولگرایان بود. با این وجود ماجرا زمانی شکل پیچیده‎تری به خود گرفته که پس از استعفای محمد علی نجفی از شهرداری تهران نام جهانگیری به عنوان یکی از گزینه های تصدی شهرداری تهران در فضای رسانه ای کشور منتشر شد.

این در حالی است که از گوشه و کنار خبر می‎رسد که اتاق فکر جریان اصلاحات هیچ تمایلی برای جدایی جهانگیری از دولت ندارد و اتفاقأ این کار را یک اشتباه بزرگ سیاسی قلمداد می‎کند.

به نظر می‎رسد اتاق فکر جریان اصولگرایی جهانگیری را در چهار محور استراتژی‎های خود قرار داده تا خود را از بن‎بست خارج کرده و به جای آن اصلاح‎طلبان را به بن بست بکشاند.

نخست اینکه اصولگرایان به خوبی به این نکته آگاهی دارند که جدایی جهانگیری به عنوان مهم‎ترین گزینه اصلاح‎طلبان برای انتخابات ریاست‎جمهوری آینده از دولت حسن روحانی به منزله عریان شدن فاصله اصلاح‎طلبان از دولت حسن روحانی و عمق بخشی به شکاف بیشتر است. در نتیجه تلاش می‎کنند در افکار عمومی جهانگیری را درحالت وسوسه خروج از دولت نشان بدهند تا به این شیوه احتمال این کار را افزایش بدهند.

دوم اینکه خروج جهانگیری از دولت به صورت طبیعی پایگاه رأی اعتدال‎گرایان و حامیان حسن روحانی را در انتخابات ریاست‎جمهوری آینده از پایگاه رأی اصلاح‎طلبان جدا می‎کند. در نتیجه این شرایط بهترین وضعیت برای اصولگرایان است تا ائتلاف شکل گرفته بین اصلاح‎طلبان و اعتدال‎گرایان را بشکنند. شکستن ائتلاف بین اعتدال‎گرایان و اصلاح‎طلبان نیز به معنای واقعی به معنای ظهور یک دولت راست سنتی و در بهترین حالتش راست مدرن پس از دولت حسن روحانی در ایران خواهد بود.

سوم اینکه با خروج جهانگیری از دولت عملأ اختلاف‎های داخلی دولت حسن روحانی آشکار شده و ممکن است این وضعیت به صورت دومینو در بین برخی از مهره‎های دیگر دولت نیز وجود داشته باشد. این در حالی است که براساس اخبار غیر رسمی برخی از وزرای دولت تمایلی به ادامه همکاری در دولت دوازده نداشته‎اند و تنها با اصرار حسن روحانی در دولت باقی مانده‎اند. در نتیجه اگر جهانگیری دولت را ترک کند احتمال از هم گسیخته شدن اتحاد مدیران در دولت حسن روحانی افزایش پیدا می‎کند.

چهارم اینکه خروج جهانگیری از دولت و حضور در هر سمتی از جمله شهرداری تهران وجهه اسحاق جهانگیری را برای انتخابات۱۴۰۰ تحت الشعاع قرار می‎دهد. تجربه تاریخی در فضای سیاسی ایران نشان می‎دهد که افکارعمومی بیشتر به سمت مدیرانی اقبال نشان می‎دهند که در بزنگاه‎ها و روزهای سخت مقاومت می‎کنند و تحت تأثیرفشارها صندلی خود را ترک نمی‎کنند.

در نتیجه اگر جهانگیری در این مقطع زمانی که دولت با چالش‎های عمیق داخلی و بین‎المللی مواجه شده دولت را ترک کند پایگاه رأی خود را برای انتخابات ۱۴۰۰ تحت تأثیر قرار داده است.

نکته مهم دیگری که نباید از آن غافل شد این است که جنس سیاست‎ورزی اسحاق جهانگیری در فضای سیاسی ایران از جنس کارگزارانی و همراه با تدبیر وسیاست‎ورزی است. در نتیجه نمی‎توان از این جنس سیاست‎ورزی که یادآور سیاست‎ورزی آیت‎الله هاشمی است انتظار حرکت‎های احساسی و مقطعی داشت. به همین دلیل نیز حضور جهانگیری تا پایان کار دولت حسن روحانی یک رویکرد عقلایی، منطقی و استراتژیک است که می‎تواند در سرنوشت آینده ایران تأثیر بالایی داشته باشد.