اروپا بعد از لغو برجام می‌تواند از ایران نفت بخرد؟

فرارو: حتی اگر اروپا، تحریم‌هایش را برنگرداند، بانک‌ها و بیمه‌کننده‌ها تمایلی به مخالفت با خواسته‌های ترامپ نخواهند داشت.

ضرب الاجل برجامی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، رو به پایان است. رسانه‌ها درباره خروج آمریکا از توافق هسته‌ای هشدار می‌دهند، تحلیلگران اقتصادی تبعات لغو این توافق برای اقتصاد ایران بویژه فروش نفت را مورد بررسی قرار می‌دهند. در همین رابطه، بلومبرگ طی یادداشتی به قلم ژولیان لی، استراتژیست نفتی، به بررسی اثرات تهدیدات ترامپ بر فروش نفت ایران پرداخت.

بنا به ادعای لی، اکنون که مایک پومپئو نامزد وزارت خارجه شده و جان بولتون در شورای امنیت ملی منصوب شده، تحلیلگران بانک‌های بزرگی مانند سیتی‌گروپ، سوسیته ژنرال، رویال بانک کانادا و گروه مالی میتسوبیشی همگی معتقدند که شانس بازگشت سریع تحریم‌های ایران "بسیار بزرگ‌تر" است. بسیاری از بانک‌ها در رابطه با سناریو‌های محتمل انرژی با ایران، سازوکار بازگشت سریع تحریم‌ها را در نظر می‌گیرند با این حال، این بانک‌ها به طور قابل توجهی درباره تاثیر روی عرضه نفت از ایران خوشبین هستند.

سوسیته ژنرال، معتقد است که صادرات روزانه ۵۰۰ هزار بشکه نفت ایران در خطر قرار دارد. دیگران، معتقدند این مقدار کمتر از ۳۵۰ هزار بشکه است. تحریم‌های سابق در اوج‌شان، تولید نفت ایران را به میزان ۱.۲ میلیون بشکه در روز کاهش دادند. بنابراین، ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا تحلیلگران بدبین‌تر نیستند.

آن‌ها می‌گویند بازگشت احتمالی تحریم‌های آمریکا، به اندازه گذشته وخیم نخواهد بود. زیرا اتحادیه اروپا، واردات نفت از ایران را ممنوع نخواهد کرد. در سال گذشته، اروپا تقریبا روزانه ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام از ایران وارد کرد و اروپا با خشم ترامپ درباره توافق هسته‌ای موافق نیست.

به نوشته لی، در اروپا این اعتقاد وجود دارد که برجام یک توافق هسته‌ای است و هرگز قرار نبود به سایر مسائل سیاست ایران مانند توسعه موشک‌های بالستیک یا فعالیت‌های ایران در منطقه بپردازد. بنابراین، این توافق باید حفظ شود نه اینکه دور ریخته شود.

بلومبرگ نوشت: "ممکن است مردم در حقیقت درباره عدم بازگشت تحریم‌های اروپا، درست بگویند، اما این شاید مهم نباشد. بازگشت سریع تحریم‌ها توسط ترامپ می‌تواند نفت خام بسیار بیشتر از آنچه تحلیلگران پیش بینی کرده‌اند، از بازار حذف کند. اگر خروج از برجام بر منبع درآمد خارجی اصلی ایران تاثیر محدودی بگذارد، خروج رئیس‌جمهور از توافق هسته‌ای فایده کمی خواهد داشت."

خروج آمریکا از برجام، یک اقدام یکجانبه و غیرقابل‌پیش‌بینی خواهد بود که بدون شک در قالب ۲۸۰ حرف در توئیتر اعلام خواهد شد. اما فرآیند واقعی سیاستی، پر هرج‌ومرج خواهد بود. طبق معمول، افراد مختلف در دولت ترامپ، چیز‌های متفاوتی خواهند گفت. هیچکس از افرادی که درگیر تجارت نفت ایران هست، نخواهد دانست که این مقامات چه موضعی خواهند گرفت. به گفته لی، این امر به خروج آمریکا از برجام، اثر بسیار قوی‌تری خواهد داد. بانک‌ها و بیمه‌کننده‌هایی که ارتباطاتی با آمریکا دارند، ناگزیر خواهند بود تا بدترین سناریو را پیش‌بینی کنند و با حداکثر احتیاط عمل کنند. هیچ‌کدام مایل نخواهند بود در توئیت ترامپ به طور منفرد ذکر شوند.

بلومبرگ ادامه داد: "هیچکس مایل نیست مورد زورگویی قرار گیرد. اما حتی شرکت‌های مالی که جریان نفت ایران به اروپا و آسیا را تسهیل می‌کنند هم باید برای نادیده گرفتن تهدید (ترامپ) به طرز چشمگیری شجاع باشند."

این کارشناس مسائل نفت به اعمال تحریم‌های نفتی باراک اوباما علیه خریداران نفت ایران در سال ۲۰۱۲ اشاره کرد و معتقد است که این سابقه ممکن است مجددا اتفاق بیافتد. اوباما در سال ۲۰۱۲، تحریم‌هایی اعمال کرد که به موجب آن، بانک‌هایی که به صورت آگاهانه تعاملات بانکی با بانک‌های ایران داشتند، جریمه می‌شدند. این تحریم‌ها فروش نفت ایران به آسیا را کاهش داد. این بار به گفته بلومبرگ، در غیاب تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران، این تحریم‌ها کشور‌های اروپایی را هدف قرار خواهند داد.