معمای یک عکس سلفی سه نفره در پاریس

نامه نیوز: محمد بن سلمان که می شود حالا از او به عنوان مرد اول عربستان یاد کرد پس از سفر دو هفته ای به آمریکا به فرانسه رفت تا دور سفرهای تبلیغاتی خود را تکمیل کرده باشد. او روز سه شنبه مهیمان شام ماکرون رئیس جمهور فرانسه بود. میز شام ماکرون و بن سلمان اما نفر سومی نیز داشت.

در این ضیافت «سعد الحریری» نخست وزیر لبنان هم حضور داشت و دیدار سه جانبه ای میان سران سه کشور شکل گرفته بود. در این دیدار هیأت های رسمی در دو دولت فرانسه و عربستان نیز حضور داشته اند.

فرانسه بازیگری است که در بین دو کشور عربستان و لبنان نقش زیادی بازی کرده است. در روزهای حصر حریری در عربستان و تنشهای پیش آمده در مسائل داخلی عربستان، در نهایت این فرانسه بود که توانست با فشار بسیار خروج حریری از عربستان و برگشت دوباره به قدرت را باعث شود. به نظر می رسد در این سفر نیز، ترمیم این روابط شکننده در دستور کار بوده است.

معمای یک عکس سلفی سه نفره

عکس سلفی سه نفره حریری در اینستاگرام او در حالی منتشر شده است که بن سلمان دستش را روی شانه ماکرون انداخته و لبخند می زند. اما نتیجه سفر بن سلمان به قشنگی لبخندهای ثبت شده در این عکس نیست. گفته می شود رسانه های عربی با تیتر «سفر سرد» از حضور بن سلمان در فرانسه یاد کردند.

روزنامه الاخبار در مطلبی با عنوان "پایان سفر سرد به فرانسه: اختلاف بر سر ایران و قراردادهای به تاخیر افتاده" نوشت: بن سلمان سفر خود به فرانسه را با امضای تعداد محدودی قرار داد به پایان رساند که این بیانگر ادامه سردی روابط دو کشور در پرتو رویکرد کلی مخالف با سیاست‌های این شاهزاده سعودی است.

شکست مذاکرات علیه برنامه هسته ای ایران

به نوشته این روزنامه فضای سرد بر سفر بن سلمان به پاریس حاکم بود و به گفته یک منبع نزدیک به دولت سعودی، بن سلمان در آنجا مذاکرات سختی داشت که محور آن بر پرونده هسته‌ای متمرکز بود اما این مذاکرات نتوانست فرانسوی‌ها را به دیدگاه بن سلمان متقاعد کند، دیدگاهی که همچنان مبتنی بر تکرار دیدگاه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در قبال توافق هسته‌ای است.

همچنین این روزنامه در مطلب دیگری با اشاره به سفر محمد بن سلمان ولیعهد سعودی به فرانسه نوشت: باج‌خواهی بن‌سلمان از فرانسوی‌ها: سرمایه‌گذاری مقابل تحریم ایران. بر خلاف سفر بن‌سلمان به آمریکا ، سفر او به فرانسه با تنش همراه است، زیرا وی با لحنی توأم با باج‌خواهی تلاش کرد اعلام کند در صورت پافشاری فرانسه بر تعامل تجاری با ایران، پاریس از سرمایه‌گذاری‌های طرح معروف به "چشم‌انداز اقتصادی ۲۰۳۰ " محروم خواهد ماند. اما این تلاش‌ها با پاسخ مثبت مسئولان فرانسوی روبه‌رو نشد.

از محورهای دیگر گفت و گوهای بن سلمان با مقامات فرانسوی بحث ایران و "نفوذ ایران در منطقه" بود، موضوعی که عربستان برای به اصطلاح مهار آن خود را به آب و آتش می‌زند تا جایی که ولیعهد این کشور در سفرهای خود به آمریکا و انگلیس و فرانسه این موضوع را در صدر گفت وگوهای خود قرار داد اما برای اینکه چقدر در این کار موفق بوده است باید به نتایج حاصل از این سفرها از جمله سفر به پاریس مراجعه شود.

در این باره اهمیت چند نکته قابل یادآوری است؛

اشتباه بن سلمان این است که نگاه تفکیک شده ای به روابط خود با بازیگران مختلف ندارد. او فکر می کند همان روند و مسیری که با امریکا و ترامپ نتیجه می دهد، همان در مورد دیگر کشورها مخصوصا اروپایی نیز جواب می دهد. مسئله این است که اروپایی ها با امریکایی در فرهنگ و تاریخ و مسائل از این دست و همچنین در نگرش به مسائل مختلف از جمله روابط بین المللی متفاوت هستند. مخصوصا حضور ترامپ با روحیات مختص به خود و نگاه کاسب کارانه او این تفاوت را فاحش تر کرده است.

اروپایی ها از این لحاظ نگاه بلندمدت تری دارند و رفتار محافظه کارانه همراه با احتیاط و روشهای گام به گام را بیشتر می پسندند و ارتباط با آنها نیازمند حوصله و وسواس خاص و همچنین در نظر گرفتن حساسیت هایی است که آنها به صورت فردی و گروهی در قالب اتحادیه اروپا به آن پایبند هستند.

از این رو بن سلمان نمی تواند در مورد اهداف از پیش تعیین شده خود در رابطه با قراردادها و مسائل دو جانبه و همچنین مسائل بین المللی به مانند آنچه در امریکا برایش بوده، موفق بیرون بیاید.

فرانسه نمی تواند بدون در نظر گرفتن فشار گروههای حقوق بشری که اعتراضات بسیاری نسبت به سفر بن سلمان به فرانسه در رابطه با اقدامات سعودی ها در یمن داشتند، همه آنچه عربستان می خواهد را عملی کند.

همچنین موضوع ایران و توافق هسته ای آن با قدرتهای بزرگ نیز موضوعی است که در این میان چالش برانگیز است. عربستان که از ابتدای مذاکرات فشارها و اقدامات بسیاری شکل داد تا این توافق به نتیجه برسد، حال در صدد است تا آنچانکه ترامپ خواهان از بین بردن آن است، از ارتباط خود با اروپایی ها برای ناکام گذاشتن آن بهره ببرد.

همین موضوع اشتباه دیگر بن سلمان است. اروپایی ها خود روابط گسترده ای با ایران دارند و همچنان خواستار حفظ و گسترش این روابط با ایران در سایه حفظ و ادامه برجام هستند. هر چند فرانسه با گرفتن نقش پلیس بد هم در مذاکرات و هم در دوره ترامپ تلاش کرده است خود را با ترامپ هماهنگ نشان دهد، و سخنان ترامپ را در رابطه با برنامه های موشکی و حضور منطقه ای ایران را تایید کند، اما همچنان حامی اصل موضوع و برهم نخوردن نظم گذشته است.