گفتگو‌های برجامی اروپا و آمریکا به کجا رسید؟

فرارو: اروپایی‌ها درباره برنامه موشکی و بازرسی‌ها از سایت‌های ایران با آمریکایی‌ها به توافق نزدیک شدند، اما در خصوص تاریخ انقضای برجام هنوز توافقی حاصل نشده است.

آینده توافق هسته‌ای در یک وضعیت متزلزل قرار دارد و نجات آن به موفقیت نامحتمل تلاش‌های کشور‌های اروپایی بستگی دارد.

در اواخر ماه جاری قرار است ایمانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان، به طور جداگانه به واشینگتن سفر کنند. احتمالا سران این دو کشور، آخرین رهبرانی باشند که قبل از ضرب الاجل ۱۲ ماه می‌ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با او دیدار کنند. ترامپ قول داده اگر بریتانیا، فرانسه و آلمان، برجام را "اصلاح" نکنند، آن را لغو خواهد کرد.

ایران گفته خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و بازگشت تحریم‌ها، این توافق را نابود خواهد کرد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مقامات آمریکایی و مشاوران بیرونی دولت ترامپ که در جریان گفت‌وگو‌ها هستند نوشته مذاکره‌کنندگان برای بار چهارم در هفته گذشته دیدار کردند و پیشرفت‌هایی داشتند، اما نتوانستند درباره همه مسائل توافق کنند. این مسئله به گفته منابع این خبرگزاری، سرنوشت توافق هسته‌ای را در دستان ماکرون و مرکل قرار خواهد داد. ماکرون و مرکل به ترتیب در ۲۴ و ۲۷ آوریل به واشینگتن سفر خواهند کرد.

مایک پومپئو، رئیس سازمان سیا و نامزد وزارت خارجه، پنج‌شنبه گذشته به قانونگذاران گفت: " این برای آن‌ها مهم است و هنگامی که آن‌ها در روز‌های آینده به اینجا، ایالات متحده، بیایند، می‌دانم که امید‌ها و نگرانی‌هایشان را مطرح خواهند کرد. "

مقامات گفته‌اند جلسه استماع سنا برای تایید پومپئو برای وزارت خارجه، یک روز پس از جلسه مذاکره‌کنندگان در وزارت خارجه برای بررسی چهار موضوع مرتبط با ایران اتفاق افتاد. ترامپ گفته برای استمرار در برجام باید این چهار موضوع حل شوند. این موضوعات عبارتند از: آزمایش موشک‌های بالستیکی، رفتار ایران در منطقه، بازرسی از سایت‌های مشکوک هسته‌ای و بند‌های غروب یا تاریخ انقضای برجام.

یک مقام بلندپایه آمریکایی گفته طرف‌ها درباره موشک‌ها و بازرسی‌ها "به توافق نزدیک شدند"، اما هنوز درباره بند‌های غروب به توافق نرسیده‌اند.

به گفته این مقامات، در یک جلسه جداگانه درباره فعالیت‌های ایران در منطقه، همچون حمایت از حزب الله، بشار اسد و حوثی‌های یمن، بحث‌وبررسی شد اما این جلسه بدون نتیجه پایان یافت.

منابع آسوشیتدپرس مدعی شدند که درباره برنامه موشکی و بازرسی‌ها توافق حاصل شد، اما جزئیاتی درباره اینکه دقیقا درباره چه چیزی توافق شد و اینکه آیا این توافق، ترامپ را راضی خواهد کرد یا خیر، چیزی نگفتند.

مقامات آمریکایی به آسوشیتدپرس گفته‌اند مانع عمده حصول توافق بین اروپا و آمریکا درباره برجام، بند‌های غروب هستند. اروپایی‌ها با درخواست آمریکا مبنی بر بازگشت خودکار تحریم‌ها در صورت درگیر شدن ایران در فعالیت پیشرفته هسته‌ای - فعالیتی که طبق برجام مجاز است- پس از انقضای محدودیت‌های برجام مخالفت می‌کنند.

یک مقام و یک مشاور بیرونی گفتند طرف‌ها در حال بررسی یک مصالحه هستند که به موجب آن اگر ایران زمان موردنیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای را به کمتر از یک سال کاهش دهد، تحریم‌ها علیه ایران بازخواهند گشت. آمریکایی‌ها ادعا می‌کنند که توافق کنونی زمان به اصطلاح "گریز هسته‌ای" را یک سال قرار می‌دهد. زمانِ گریز اصطلاحی است که برای مدت زمان لازم جهت غنی‌سازی برای رسیدن به یک بمب هسته‌ای به کار می‌رود.

اروپایی‌ها که گفته‌اند درباره برجام مذاکره مجدد نخواهند کرد، مخالف بازگشت خودکار تحریم‌ها به خاطر یک فعالیت مجاز هستند. با این حال، بنا به ادعای منابع این خبرگزاری، آن‌ها به طور کلی توافق کردند که کاهش دادن زمان گریز به کمتر از یک سال از سوی ایران، باید حداقل دلیلی برای در نظر گرفتن تحریم‌های جدید باشد. اما اینکه این زمان گریز چگونه تعیین می‌شود، هنوز تحت بررسی است.

با توجه به اختلافات باقی‌مانده، مقامات امنیت ملی آمریکا، برنامه‌ریزی برای سناریو‌های متعدد "روز پس" از لغو برجام را بیشتر کرده‌اند.