فعالیت غیرسیاسی؛ از شروط آیین‌نامه انجمن ادبی

روزنامه فرهیختگان: نشست خبری ساماندهی انجمن‌های ادبی با حضور مهدی قزلی، مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان با هدف تشریح این فعالیت برگزار شد.

مهدی قزلی در این نشست گفت: «برای اولین‌بار است که در جمهوری اسلامی آیین‌نامه‌ای برای انجمن‌های ادبی صادر می‌شود، هرچند پیش از این، انجمن‌ها مشغول فعالیت بودند اما هویت حقوقی نداشتند و هرکدام در قالب‌های مختلفی مشغول فعالیت بودند؛ البته این تعدد و تکثر انجمن‌ها بد نیست و این آیین‌نامه دنبال از بین بردن این تعدد نبوده و دولت نیز دنبال از بین بردن تکثر انجمن‌ها نخواهد بود بلکه می‌خواهد اطلاعات آنها را ساماندهی کند. تا پیش از این انجمن‌های ادبی نمی‌توانستند هویت جمعی داشته باشند و در آیین‌نامه برای ساماندهی فعالیت‌های انجمن‌ها از الفاظی مانند مجوز استفاده نشده بلکه از لفظ شناسه استفاده شده است و در طول این مدت کوتاه که فراخوان ثبت‌نام انجمن‌ها منتشر شده ۱۸۰ انجمن در سامانه ثبت‌نام کرده‌اند تا شناسه‌دار شوند.»

قزلی افزود: «طبق ماده 6 آیین‌نامه انجمن‌های ادبی، کارگروهی که به ریاست مدیرعامل بنیاد تشکیل می‌شود بر روند فعالیت انجمن‌ها نظارت دارد. معاون امور استان‌های بنیاد، مدیریت امور موسسات فرهنگی در ارشاد و سه نفر از فعالان انجمن‌های ادبی در این کارگروه عضویت دارند. فراخوان ثبت درخواست در سامانه منتشر شده و امیدواریم انجمن‌ها در روز اختتامیه که روز آخر نمایشگاه کتاب تهران است ثبت‌نام کنند و پیش‌بینی ما این است که 500 انجمن ادبی در کشور داشته باشیم و امیدواریم 60 درصد از این میزان درخواست شناسه کنند و در مجمع حضور داشته باشند تا دبیر مجمع نیز انتخاب شود.»

وی تاکید کرد: «کف اعضای انجمن‌های ادبی را 10 نفر پیش‌بینی کرده‌ایم و عناوینی مانند غیروابسته بودن و جلسات منظم برگزار کردن را از دیگر شروط حیات یک انجمن در نظر گرفته‌ایم. هر مجموعه بیش از 10 نفر که طبق تعاریف انجمن‌ها قرار بگیرد می‌تواند در این سامانه ثبت‌نام کند و مورد حمایت قرار گیرد. این شناسه برای انجمن‌هایی است که می‌خواهند در خانه انجمن‌های ادبی عضو شوند یا از دولت مطالباتی دارند. در غیراین صورت اگر انجمنی نخواهد در این سامانه ثبت‌نام کند، اصراری بر این امر نیست. پشتیبانی هویتی از انجمن‌های ادبی در این طرح صورت می‌گیرد و البته باید یادآوری کنم که انجمن‌ها در قبال فعالیت‌های خود مسئول هستند.»

قزلی ضمن اشاره به بودجه 800 میلیون تومانی انجمن‌ها در سال جاری گفت: «اکنون فرصتی فراهم شده است که انجمن‌های ادبی بتوانند یک تشکل منظم بگیرند، در زمانی کمتر از نیم ساعت می‌توان درخواست خود را روی سامانه ثبت کرد و ما تلاش داریم بروکراسی اداری را در روند ثبت درخواست‌ها کاهش دهیم.»

وی در پاسخ به سوالی مبنی‌بر ضمانت تداوم این طرح در تغییرات مدیریتی در کشور گفت: «آیین‌نامه انجمن‌ها از سوی وزیر ارشاد ابلاغ شده و تعطیلی یا لغو این آیین‌نامه از سوی شخص وزیر ارشاد ممکن است و این مسیر اگر به خانه انجمن‌های ادبی ختم شود و دیگر دولت نقشی در آن ندارد. اینکه فعالیت انجمن‌ها در حد شعار باقی بماند یا خیر، بیشتر به خود انجمن‌ها بستگی دارد و ما در مقام دولت کاری برای پیشرفت آن نمی‌کنیم و خودشان باید برای فعال شدن این خانه تلاش کنند. حمایت از این فعالیت ارتباط زیادی با پول ندارد بلکه به جدیت و پیگیری انجمن‌ها وابسته است و این حرکت یک پیش‌نیاز دارد که ما آن را فراهم می‌کنیم.»

مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان همچنین درباره فعالیت سیاسی تشکل‌های فرهنگی و جلوگیری از سیاسی‌کاری در این خانه و فعالیت‌های انجمن‌ها ‌گفت: «استفاده غیرابزاری و فعالیت غیرسیاسی از شروط آیین‌نامه است. البته متولیان در حوزه فرهنگ و ادبیات همواره از موضع‌مند بودن و بی‌خاصیت نبودن ادبیات استقبال کرده‌اند و ما هم معتقدیم که انجمن‌ها حتما باید خاصیت داشته باشند اما در آیین‌نامه تصریح شده که انجمن‌ها باید غیرانتفاعی و غیرسیاسی باشند و اگر از این شرایط عدول کنند در آیین‌نامه شیوه‌نامه‌ای دیده شده که شناسه آنها لغو شود اما هنوز کارگروه انجمن‌ها تشکیل نشده که به مرحله صدور یا لغو شناسه برسیم. همچنین سیاسی‌کاری بی‌شک مطلوب نیست.»