جشنواره جهانی فیلم فجر، در بوته نقد و بررسی

جهانگير كوثري در روزنامه اعتماد نوشت: مديريت جشنواره جهاني فيلم فجر در سه، چهار سال اخير به‌گونه‌اي بوده كه بسيار قابل‌تحسين است؛ عملكرد شخص رضا ميركريمي در چند سال گذشته به جايگاه جشنواره تعريف تازه بخشيده و توانسته ابعاد بين‌المللي آن را گسترش دهد. طي چند سال گذشته آثار شاخص‌تري از دنيا در جشنواره جهاني نمايش داده مي‌شود.

شكي نيست مهمانان ويژه‌اي كه هركدام داراي موقعيت بين‌المللي خاص هستند در اين رويداد حضور پيدا مي‌كنند. ورك‌شاپ‌هايي كه برگزار مي‌شود نمايش فيلم‌ها و نظمي كه جشنواره از آن برخوردار است همه و همه قابل‌تحسين است و به نظر من شخص رضا ميركريمي در ارتقاي سطح جشنواره بسيار موثر بوده. خصوصا افرادي كه در زيرمجموعه اين رويداد حضور دارند همه آنها داراي انديشه و نوآوري هستند و به‌وضوح مشخص است كه آنها در بخش‌هاي مختلف به‌خوبي كار مي‌كنند و باز تاكيد مي‌كنم كه بيشتر از اينها بايد از ميركريمي و توانايي اي كه او دارد تعريف كنم اما آنچه مسلم است اينكه من قطعا با جدا شدن جشنواره بين‌المللي از فجر موافق نبوده و نيستم و دليل محكمي هم براي اين ادعاي خود دارم. وقتي سينماي نوين ايران از دهه شصت پا گرفته؛ ابعاد مختلفي از آن در همه زمينه‌ها ازجمله اجتماعي و سياسي مورد توجه بود و از همان زمان پايه‌هاي درستي براي آن تعريف‌شده است. سينماي نجيب ايران از همان زمان در جهان متجلي شد و درواقع از همان دوران بود كه جشنواره فجر با سينما به هم وابسته شد و هر دو از يك منبع خوبي استفاده كردند.

زماني كه جشنواره فيلم فجر هم ملي و بين‌المللي برگزار مي‌شد و متمايز از يكديگر نبود استعدادها و كارگردانان ايراني در جهان معرفي مي‌شدند و همزمان با فجر آنها هم از سينماي ايران ديدن مي‌كردند و هم ملاقات زيادي با سينماگران داخلي داشتند در خلال برگزاري جشنواره، تبادل اطلاعات زيادي صورت مي‌گرفت و شخصيت‌هاي زيادي از نمايندگان جشنواره‌هاي جهاني به ايران مي‌آمدند. تمام فيلم‌هاي خوب سينماي ايران در همان زمان نمايش داده مي‌شد. اما در حال حاضر با تفكيك جشنواره جهاني از ملي ما نمي‌توانيم تمام فيلم‌هاي خوب دنيا را در اين رويداد به نمايش درآوريم چون ناچار به رعايت قانون مميزي هستيم. درواقع نمايش خيلي از فيلم‌هاي خوب خارجي با معيار‌‌هاي سياسي و ديني ما جور درنمي‌آيد اين در حالي است كه بسياري از اين نكات كه در كشور ما با قانون مميزي همراه مي‌شود براي خارجي‌ها عادي است و نكته مهم‌تر اينكه خارجي‌ها تقريبا نسخه كامل فيلم‌هاي خارجي را ديده‌اند؛ آنها به ايران مي‌آيند تا فيلم‌هاي ايراني را ببينند تا استعدادهاي جوان ايراني را ارزيابي كنند؛ قطعا زماني كه اين دو جشنواره در كنار هم برگزار مي‌شد فيلم‌هاي ايراني بيشتري براي خارجيان نمايش داده مي‌شد.

از وقتي جشنواره جهاني از ملي جدا شد هميشه به اين فكر مي‌كنم كه يك عمل جراحي ناقص روي جشنواره انجام‌شده من تا به امروز نتوانستم اين تفكيك را هضم كنم. سينماي ايران برترين جوايز فستيوال‌هاي معتبر جهاني را در اسكار و كن كسب كرده؛ اين شوخي نيست؛ اين يعني به سينماي ايران در دنيا بهاداده مي‌شود من به‌شخصه از مديريت جشنواره جهاني و شخص آقاي مير‌كريمي تشكر مي‌كنم اما لازم است بگويم نتيجه و راندمان كار خوب نيست.