مخالفت با اعمال طرح تنفس برای اَبَرپروژه‌های آبی

روزنامه شرق: برخي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با‌ توجه به تبعات گسترده سدسازي و اجراي شتاب‌زده پروژه‌هاي انتقال آب بر زندگي مردم، طرحي دو‌فوريتي به مجلس ارائه كردند كه در آن دولت موظف مي‌شد به مدت پنج سال، مطالعه، اجرا و توسعه طرح‌هاي انتقال آب و سدسازي را در حوضه‌هاي مختلف آبريز كشور متوقف كند. اما دو‌فوريت اين طرح با رأي حاضران در صحن علني ديروز مجلس رد شد.

رضا مكنون عضو هيئت علمي دانشگاه اميركبير معتقد است: بهتر است در اجراي بخشي از پروژه‌هاي مناقشه‌برانگيز در بخش آب، كمتر عجله كنيم و وزارت نيرو با دقت به اين طرح‌ها توجه كند.

نمایندگان مردم در خانه ملت با دو‌فوریت طرح الزام دولت به توقف مطالعه، اجرا و توسعه طرح‌های انتقال آب و سدسازی در حوزه‌های آبریز رودخانه‌ها، تالاب‌ها و دریاچه‌های محلی به مدت پنج سال مخالفت کردند. پيشنهاد‌دهندگان اين طرح دو‌فوريتي معتقد هستند كه در ۱۳ سال اخير، به دليل اجرا و عملياتي‌شدن شش طرح بزرگ انتقال آب و سدسازي‌هاي غير‌كارشناسانه در حوضه آبریز رودخانه‌ها و تالاب‌ها در دریاچه‌های داخلی مانند دریاچه ارومیه، کارون و کرخه، ضمن کاهش شدید آورد رودخانه‌ها زمينه نابودي هزاران هكتار باغ و كاهش توليد محصولات استراتژيكي نظير گندم فراهم شده است. آنها با اشاره به تبعات ناشي از سدسازي‌ها شامل حذف حقابه زمين‌هاي زراعي و تالاب‌ها، وقوع ريزگردها و مسائلي از ‌اين ‌دست، خواستار توقف كوتاه‌مدت اجراي پروژه‌هاي انتقال آب و سدسازي در حوضه‌هاي آبريز كشور شدند.

در ماده‌واحده این طرح آمده است: به استناد بندهای (۱)، (۵)، (۶) و (۹) سیاست‌های ابلاغی مقام ‌معظم‌ رهبری در حوزه حفاظت از محیط‌ زیست و مدیریت منابع آبی و همچنین بند (۲۰) سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران ابلاغی مورخ ۹/۴/۱۳۹۴ از سوی مقام‌ معظم‌ رهبری، با توجه به کاهش منابع آبی مورد‌نیاز تأمین حقابه احیای محیط‌ زیست استان‌های کشور، آب شرب سالم مورد‌نیاز شهرهای ذی‌نفع در استان‌های خوزستان متضرر و در راستای جلوگیری از گسترش کانون‌های داخلی تولید ریزگردها در ۲۳ استان که فقط در شرق و غرب اهواز به مساحت ۵۱۳ هزار هکتار است، پیشگیری از افزایش مرگ‌و‌میر شهروندان به دلیل گسترش بیماری‌های سرطانی، تنفسی و پوستی از رهگذر پایداری «پدیده ریزگردها»، «آلودگی شدید آب رودخانه‌ها، تالاب‌ها و دریاچه‌ها»، دولت جمهوری اسلامی موظف می‌شود برای مدت پنج سال مطالعه، اجرا و توسعه طرح‌های انتقال آب و هرگونه سدسازی در حوضه آبریز رودخانه‌ها، تالاب‌ها و دریاچه‌ها را متوقف سازد.

اين طرح اگرچه فرصتي به وزارت نيرو مي‌دهد كه در پروژه‌هاي خود تجديد‌نظر كند اما دو‌فورريت اين طرح در مجلس رد شد. رضا مكنون عضو هيئت‌علمي دانشگاه اميركبير در گفت‌وگو با «شرق» درباره لزوم بازنگري در طرح‌هاي آبي وزارت نيرو مي‌گويد: «در بخش آب نبايد تصميمات فوري گرفته شود. وزارت نيرو بايد سرعت روند تصويب طرح‌ها را كاهش دهد تا بتواند تصميمات استراتژيكی در رابطه با برنامه‌هاي آبي كشور بگيرد».

به اعتقاد او وزارت نيرو نبايد در اجراي طرح‌هايي كه درحال‌حاضر با علامت سؤال مواجه هستند، عجله كند. طرح‌هايي نظير آب‌هاي ژرف، پروژه‌هاي انتقال آب در برخي استان‌ها و... بايد با دقت بررسي شود.

اين عضو هيئت‌علمي دانشگاه اميركبير تأكيد مي‌كند: با عجله به دنبال استخراج آب‌هاي ژرف رفتن، كار اشتباهي است. برعكس بازيافت فاضلاب براي ما خيلي اولويت دارد زيرا همه آن را قبول دارند.

او ادامه مي‌دهد: وزارت نيرو نبايد در اجراي پروژه‌هايي كه همه روي آن اجماع دارند، دچار تعلل شود و اجراي اين پروژه‌ها را به عقب بيندازد. بايد اين وزارتخانه تلاش كند كه هيچ فاضلابي دور ريخته نشود.

مكنون بيان مي‌كند: پروژه‌هاي انتقال آب بزرگ را بايد با‌ دقت بازنگري كنيم و با فكر جلو برويم. انتقال آب بايد فقط براي تأمين نيازهاي شرب كشور انجام شود.

يكي از معضلاتي كه كشور همواره با آن درگير بوده، اين است كه به نام شرب پروژه‌هاي انتقال آب اجرا مي‌شود اما در‌نهايت اين آب به مصرف صنعت مي‌رسد. اين عضو هيئت‌علمي دانشگاه اميركبير درباره راهكارهاي جلوگيري از انحراف اين گروه از پروژه‌ها مي‌گويد: بايد نظارت بر اجراي اين پروژه‌ها تشديد شود. بايد مقدار آب مورد‌نياز براي شهر مورد نظر محاسبه شود. همچنين لوله انتقال آب به قدري كوچك انتخاب شود كه فقط نيازهاي شرب را تأمين كند.