پهباد؛ اسباب بازی یا جنگ قدرت، مساله این است!

رویداد ۲۴ نوشت: نزدیک به یک ساعت تیراندازی ممتد در منطقه «الخزامی» ریاض و انتشار اخبار ضد و نقیض از کشته شدن چند نفر در این درگیری‌ها و انتشار فیلم‌های نه چندان حرفه‌ای و آماتور اما مهم از این واقعه تنها در یک جمله خلاصه شد: «پهبادی که در آسمان ریاض به پرواز درآمده بود ساقط شد.»

در حالی که عربستان سعودی شیب تند اصلاحات اجتماعی را در پیش گرفته بود و در این بین جشن بازگشایی سینماها در این کشور پس از ۳۵ سال را بر پا کرده بود و «ام‌بی‌سی» پیش از هر زمان دیگری خود را در راس قدرت بزرگترین صادر کننده نفت جهان به نظاره نشسته بود، انتشار خبری از تیراندازی در منطقه الخزامی ریاض، جایی که محل استقرار پادشاه عربستان است بار دیگر این سوال را مطرح کرد که در این کشور چه خبر است؟

رسانه‌ها از ساعتی پس از انتشار این خبر به گمانه‌زنی درباره آن پرداخته و سناریوهایی را درباره آنچه می‌تواند رویای پادشاه سعودی و اطرافیانش را یک شبه برهم بریزد، مطرح کردند.

اگرچه وزارت کشور عربستان سعودی و خبرگزاری رسمی این کشور با صدور بیانیه و اطلاعیه‌هایی اقدام به اطلاع رسانی در این زمینه کرده و عنوان کردند پهبادی اسباب بازی کوچک بدون مجوز در حال پرواز در منطقه الخزامی بوده است و نیروهای امنیتی بر اساس دستوراتی که دریافت کردند اقدام به تیراندازی و اسقاط آن کردند اما این به چند دلیل دور از ذهن است و با واقعیت‌های موجود تطابق ندارد.

حمله با خودروهای حامل توپ‌های ۵۰ میلی متری، ساختگی بودن داستان پهباد اسباب بازی با هدف جلوگیری از بروز دردسر، هدف حمله سوء قصد به جان محمد بن سلمان ولیعهد سعودی و یا پدرش بوده است، تلاش برای کودتا از سوی افسران وابسته به شاهزاده معزول، اختلاف میان فرزندان ملک سلمان و... همه و همه سناریوها و گمانه‌زنی‌ها و اخباری است که در این باره تاکنون از سوی رسانه‌های مختلف منتشر شده است، و هر چه که بوده منجر به تیراندازی گسترده در ریاض شده است تا این کشور بار دیگر و این بار نه بخاطر اصلاحات، جنگ یمن و سوریه و یا دشمنی با ایران بلکه به خاطر آنچه در پشت پرده قدرت طلبی در این کشور در جریان است به صدر اخبار و تحلیل‌های رسانه‌های جهان تبدیل شود.

الرای الیوم در تحلیلی خواندنی از این واقعه می‌نویسد: «روایت رسمی ریاض درباره هدف قرار دادن پهباد اسباب بازی، برای بسیاری از فعالان و مخالفان قابل باور نیست زیرا یک هواپیمای تفریحی به این همه تیراندازی نیاز ندارد. صدای تیراندازی و پاسخ به آن شنیده شد؛ پس بنابراین این روایت هواپیما صحت ندارد و علامت سئوال درباره واقعیت ماجرا ایجاد می‌کند و درگیری میان طرفین را مورد تاکید قرار می‌دهد، خواه برای حمایت بوده یا برای حمله.»

در این بین مخالفان حکومت سعودی نیز حضور فعالانه‌ای پس از این حادثه در شبکه‌های اجتماعی داشتند و سناریوهای محتمل خود از این واقعه را مطرح کردند، مجتهد که یکی از افشاگران مشهور خاندان سعودی است در این باره نوشت که اطلاعات موجود درباره تیراندازی نشان می‌دهد که این حمله با خودورهای حامل توپ‌های ۵۰ میلی متری صورت گرفته و پاسخ به آن کورکورانه بوده است، یا الدوسری از فعالان سعودی مقیم انگلیس که در زمینه حقوق بشری فعال بوده نوشته بود تیراندازی در یکی از کاخ‌های پادشاهی در پایتخت، ریاض، خبرها از انتقال پادشاه به پناهگاهی در پایگاه هوایی حکایت می‌کند.

در شب مبهم الخزامی چه گذشت؟

در یکی از فیلم‌های منتشر شده از حادثه تیراندازی در منطقه الخزامی ریاض، که به نظر می‌رسد از سوی یکی از شهروندان سعودی که خانه‌اش در نزدیکی این منطقه و وقوع این حادثه قرار داشت گرفته شده بود، دیده می‌شود که چندین خودرو پلیس در حال تردد هستند و صدای تبادل آتش و تیراندازی به گوش می‌رسد، نکته قابل توجه‌تر، فضای رعب و وحشتی است که در این فیلم به خوبی احساس می‌شود و این شهروند سعودی خطاب به فردی که در کنارش قرار دارد تاکید می‌کند که دور شو دور شو و در نهایت می‌گوید در را ببند و ادامه فیلم‌برداری از درون خانه انجام می‌شود.

اما در پایان این فیلم، دوربین تلفن هوشمند این شهروند سعودی آسمان را نشان می‌دهد که شی‌ای در آن دیده می‌شود و به نظر می‌رسد یک پهباد است.

اینکه این پهباد یک اسباب بازی بی‌خطر بوده است یا پهبادی که حوثی‌های یمن برای جاسوسی و یا انجام عملیات دیگری به این منطقه ارسال کرده‌اند قطعا یکی از سناریوهای اصلی روی میز است، اما چرا سمت و سوی تیراندازی‌ها به سمت آسمان نبوده است؟ موضوع دیگر آن است که به خوبی صدای تبادل آتش در این فیلم به وضوح مشخص است و شنیده می‌شود که همین موضوع به گمانه زنی تمرد برخی شاهزادگان و یا افسران نظامی عربستان که از مخالفان سرسخت محمد بن سلمان هستند قوت می‌بخشد. چراکه محمد بن سلمان با برهم زدن ساختار قدرت در این کشور به ولیعهدی پدرش رسید و از آن زمان تاکنون تابوهای بسیاری را در عربستان شکسته است که به نظر می‌رسد به مذاق بخشی از جامعه محافظه کار سعودی خوش نیامده است.

رانندگی زنان، حضور آن‌ها در ورزشگاه‌ها برای مشاهده فوتبال، حضور زنان در بازار کار و بازگشت فعالیت سالن‌های سینما در این کشور و همچنین خوانندگی زنان در کنار راه اندازی جنگ یمن و شکست در سوریه از محمد بن سلمان که در غرب به ام بی سی معروف است شاهزاده‌ای ساخته است که مورد خشم و غضب بسیاری از حلقه‌های قدرت در این کشور قرار گرفته است.

قصه شب خزامی ریاض، پهباد بوده است یا جنگ قدرت شاهزادگان، هرچه که بود بار دیگر نشان داد که ساختار قدرت در عربستان سعودی بسیار شکننده و در لبه پرتگاه قرار دارد و بار دیگر یادآوری بر این موضوع است که اصلاحات در دیکتاتوری‌ها اگرچه امری مهم و حیاتی است اما نه از پوسته که از عمق باید آغاز شود.