دو سند درباره نحوه مومیایی کردن رضا شاه و انتقال به ایران

خبرگزاری تسنیم: سوم اردیبهشت ماه جاری بود که در عملیات طرح توسعه حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) جسد یک مومیایی کشف شد و اظهارنظرات درباره احتمال تعلق این مومیایی به رضاشاه پهلوی خبرساز شد و جوی از شایعات را درباره این مومیایی منتشر کرد.

به همین مناسبت موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی دو سند منتشرنشده درباره مومیایی کردن جنازه رضاشاه منتشر کرده که به شرح زیر است:

سند اول تلگرام حسین علاء، وزیر دربار شاهنشاهی خطاب به سفیر ایران در لندن و اعلام مراتب اعتراض و گلایه شاه از بی‌اعتنایی انگلیسی‌ها نسبت به حمل جنازه پدرش با هواپیمای انگلیسی از ژوهانسبورگ است.

متن این سند به شرح زیر است:

رمز به جناب آقای تقی‌زاده سفیر کبیر شاهنشاهی در لندن

پس از فوت اعلیحضرت فقید قریب بیک ماه است که بر حسب امر مطاع مبارک با سفارت کبرای انگلیس مذاکره در میان است که وسیله حمل جنازه را با طیاره فراهم آورند. متاسفانه تا کنون نتیجه مثبتی حاصل نشده و حتی امروز کاردار سفارت با بنده مذاکره و اظهار میدارد به واسطه مشکلات فنی و احتیاجات جنگی این عمل انجام‌ پذیر نیست. البته جای آن دارد که این عدم توجه مقامات انگلیسی در امری جزئی که برای آنها وسائل آن از هر حیث فراهم است خاطر مبارک ملوکانه را آزرده نماید.

و مخصوصا با علاقه‌ای که بسرعت حمل جنازه و تعیین تکلیف دفن و غیره دارند روش عادی که حضرات در قبال این موضوع اتخاذ کرده‌اند موجب تاسف میباشد. فعلا تصمیم گرفته شد جنازه را با کشتی باسکندریه و از آنجا با طیاره‌های ایرانی بتهران بیاورند. ولی در عین حال ضرورت دارد بنحوی که مقتضی بدانید گله‌مندی خاطر مبارک را از این عدم توجه بحضرات گوشزد فرمائید.
علاء

سند دوم نامه محمود جم، سفیر ایران در مصر خطاب به حسین علاء وزیر دربار پهلوی در تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۲۳ که گزارشی از مومیایی‌کردن جنازه رضاشاه در مصر ارائه داده است. متن این سند به شرح زیر است:

جناب آقای علاء وزیر دربار شاهنشاهی

کار مومیائی کردن جسد اعلیحضرت فقید طاب‌ثراه توسط متخصص روسی دکتر بولکاکف Dr.Boulgacov انجام پذیرفت. این شخص که بهترین متخصص این کار در مصر است هفده روز بواسطه فاسد شدن اسافل بدن زحمت کشیده و از خراب شدن بدن جلوگیری و عمل خود را انجام داد. بطوریکه مقرر فرمودید مراسم شرعی از حیث غسل دادن میت و کفن و نماز مطابق شرع انجام گرفت و در تاریخ ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان ماه ۲۳) با حضور والاحضرت شاهپورها و نماینده دربار و اینجانب با احترامات لازمه در سرداب مقبره خاندان سلطنتی در مسجد رفاعی امانت گذارده شد تا دستور حمل جنازه بایران یا عتبات صادر گردد.

مبلغ چهارصد لیره مصری از بابت حق‌الزحمه دکتر متخصص و دو نفر کمک مشارالیه و قیمت بعضی دواها پرداخت و قبض رسید گرفته شد. متمنی است مقرر فرمایید فورا اینوجه را برات نمایند که از بانک قرض کرده‌ام. وظیفه اینجانب نسبت به اعلیحضرت پهلوی بخوبی انجام گرفت. زیرا قبل از قبول مقام سلطنت مکرر بمن میفرمودند که شما باید تا من هستم با من باشید. الحمدلله که اینجانب بر طبق میل آنمرحوم وظیفه خود را انجام دادم. بیش از این زحمت‌افزا نمی‌شوم.

محمود جم