صلح دو کره؛ تپل دوست داشتنی کوتاه آمد

مازیار آقازاده در عصر ایران نوشت: چند هفته‌ای نیست که تنش‌های سیاسی و نظامی در شبه جزیره کره در حال فروکش کردن است و در اتفاقی تاریخی و بی سابقه - در نزدیک به ۷ دهه گذشته - دیروز رهبران دو کره شمالی و جنوبی در روستای مرزی پانمونجوم در مرز دو کره با یکدیگر دیدار کردند و رهبر کره شمالی برای نخستین بار در تاریخ حیاتش پا در خاک همسایه جنوبی گذاشت و در اقدامی غیرمنتظره دست رییس جمهوری همسایه جنوبی را گرفت و با عبور از خط مرزی، چند ثانیه ای را نیز در خاک کره شمالی عکس یادگاری گرفتند. همه این اتفاقات در مقابل دوربین عکس و فیلمبرداری رسانه های جهان و به صورت زنده به جهان مخابره شد.

از زمانی که "کیم جونگ اون" ۳۵ ساله زمام قدرت را در کشور کره شمالی به دست گرفته ۷ سالی می گذرد و در طی این ۷ سال او ظاهرا توانسته به قدری از تثبیت قدرت خود در این بسته‌ترین کشور کمونیستی جهان مطمئن باشد که این چنین درهای کشورش را به روی صلح با جهان خارج باز کرده است؛ آن هم در شرایطی که درست چند هفته و چند ماه پیش او با انجام آزمایش‌های مکرر موشکی و حتی هسته‌ای شبه جزیره کره را تا مرز یک درگیری نظامی تمام عیار - حتی هسته‌ای- پیش برده بود.

غالب ناظران و تحلیلگران از سرعت روند تحولات شگفت‌زده شده‌اند و به دنبال واکاوی ذهن و روان رهبر کره شمالی هستند؛ چون نرمش مواضع این رهبر جوان تحصیلکرده در سوییس بوده که روند تحولات را تا به اینجای کار رسانده و دورنمای صلح و خلع سلاح کامل هسته‌ای را در آبنده شبه جزیره کره نوید می‌دهد.

برخی ناظران اما هنوز هم معتقدند که برای قضاوت کردن درباره اهداف و نیات رهبر جوان کره شمالی زود است؛ و برخی بدبین‌ترها حتی این مانور صلح و دوستی کیم جونگ اون را یک برنامه و نقشه جدید "موذیانه" از جانب او می‌دانند.

آیا رهبر کره شمالی که سلاح‌های هسته‌ای و توان موشکی کشورش را به عنوان تنها دارایی استراتژیک - که حتی قادر است تمامی نقاط ایالات متحده آمریکا را هدف گیرد- در ازای صلح معاوضه خواهد کرد؟

در شرایط کنونی کسی پاسخ این سوال را نمی‌داند و همه تحلیل‌ها و نظرها در حد گمانه زنی است؛ اما روند تحولات به سرعت در حال پیشرفت است و رهبران دو کشور روز جمعه در دیدار تاریخی خود در منطقه مرزی در خاک کره جنوبی تصمیم گرفته‌اند که مذاکرات چهارجانبه صلح را با حضور ایالات متحده آمریکا و چین پیگیری کنند.

تا اینجای کار روسیه و ژاپن از گردونه مذاکرات کنار گذاشته شده اند- روسیه و ژاپن دو کشور حاضر از اعضای سابق مذاکرات شش جانبه برای خلع سلاح کره شمالی بوده اند- و شاید از همین رو است که دولت توکیو با شک و تردید درباره روند جدید صلح بین جنوب و شمال شبه جزیره کره می‌نگرد.

ترامپ هم تا اینجای کار" بادی در غبغب انداخته" و عقب‌نشینی های مکرر رهبر کره شمالی از مواضع سابق خود را ناشی از سیاست‌های جدید واشنگتن و فشارهای همه جانبه ای می‌داند که از زمان روی کار آمدن او به پیونگ یانگ وارد آمده است؛ اما واقعیت مطلب این است که حکومت پیونگ یانگ از همان زمان شکل‌گیری به انزوا و فشار اقتصادی و تحریم عادت داشته است و تحولات اخیر در شبه جزیره کره و صلح طلبی کیم جونگ اون را به طور مطلق نمی‌توان در سبد اعتبار ترامپ جا داد؛ هر چند سیاست‌های دولت ترامپ نیز در این روند بی تاثیر نبوده است.

کیم جونگ اون دیروز در لنز دوربین خبرگزاری‌های مختلف جهان شخصیت و چهره‌ای متفاوت، جذاب و طالب صلح معرفی شد و "نرم‌نرمک" می‌توان انتظارداشت که چهره او به عنوان دیکتاتور حاکم بر بسته‌ترین کشور جهان در مطبوعات و رسانه‌های غربی تلطیف و بازسازی شود و این رهبر به واسطه اندام فربه در مذاکرات صلح شبه جزیره کره " تپل دوست داشتنی" شود.

شخصیت این رهبر جوان از زمانی که میراث قدرت مطلق را پس از مرگ پدرش تحویل گرفت دارای تضادهایی بود؛ از جمله اینکه او با انجام اصلاحاتی محدود در کشورش علاقه خود را به تغییر چهره کشورش به نمایش گذاشت- اصلاحاتی چون باز کردن فست فودهایی به سبک غربی و صدور مجوز پوشیدن شلوار جین و لباس غربی و..- و از سوی دیگر تسویه‌های خونینی را نیز به راه انداخت و برخی از بلندپایه ترین رهبران کشور و نزدیکان پدرش را با شیوه‌هایی بسیار خشن اعدام کرد.

در یک سال گذشته نیز او با انجام آزمایش‌های مکرر موشکی و حتی هسته‌ای توان موشکی و هسته‌ای کشورش را به رخ دنیا کشید و با خوشحالی و مسرت اعلام کرد که تمام خاک ایالات متحده آمریکا در تیررس موشک‌های کره شمالی است.

پس از انجام این اقدامات او چند هفته پیش به صورتی غیر منتظره اعلام کرد که حاضر است در ازای دریافت تضمین امنیتی کامل از آمریکا و متحدانش، درباره مساله خلع سلاح هسته‌ای در شبه جزیره کره به صورت مستقیم با رییس جمهوری آمریکا پشت میز مذاکره بنشیند، او هفته پیش نیز در اقدامی غیر منتظره دستور تعلیق انجام آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای را صادر کرد و دیروز در اقدامی تاریخی قدم در خاک کره جنوبی گذاشت و رهبر همسایه متخاصم جنوبی را به آغوش کشید و برای او "نودل" سوغات برد و ساعت ها با رییس جمهوری همسایه جنوبی مذاکره کرد و دو رهبر تصمیماتی را نیز تا زمان دیدار دوجانبه با ترامپ - در مکان و زمانی هنوز نامعلوم- در جهت پیشبرد روند صلح در شبه جزیره کره گرفتند.

ذکر این نکته نیز لازم است که رسانه‌های آمریکایی هفته گذشته پرده از سفر محرمانه " مایک پمپئو" وزیر امور خارجه جدید آمریکا - و رییس سابق سازمان سیا - به پیونگ یانگ و دیدار او با کیم جونگ اون برداشتند. چند روز پیش عکس این دیدار نیز منتشر شد؛ اما از محتوای مذاکرات دو مقام خبری مخابره نشده است؛ اما می‌توان حدس زد که دستور کار مذاکرات و هماهنگی‌های لازم برای دیدار دوجانبه رهبران آمریکا و کره شمالی در هفته‌های آتی محور مذاکرات دوجانبه اون - پمپئو بوده است.

آنچه برای بخش غالبی از ناظران مشخص است اینکه رهبر کره شمالی "استارت" ابتکار جدید صلح در شبه جزیره کره را زده است و از همین رو واکاوی ذهنیت رهبر کره شمالی از منظر انگیزه‌ها و اهداف - پنهان و آشکار- او می‌تواند در تحلیل روند اتفاقات کنونی و آینده، عاملی کلیدی باشد.

کیم جونگ اون به موازات عقب نشینی از مواضع سابق کشورش در زمینه خلع سلاح چهره‌ای محبوب و دوست‌داشتنی در محافل و رسانه‌های غربی خواهد شد و این سوال بزرگ هنوز پاسخ دقیقی ندارد که انگیزه‌ها و خواست‌های واقعی کیم جونگ اون از عقب نشینی‌های اخیرش چیست و او تا چه میزان حاضر خواهد شد در راه صلح، درهای کشورش را به روی جهان بیرون باز کند؛ چون ساختار و ماهیت حکومت کره شمالی به گونه ای است که در برابر باز شدن درهایش به روی جهان خارج بسیار آسیب‌پذیر است و شاید او انتظار دارد جهان در ازای خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی، همچنان شاهد و ناظر ادامه حیات بسته‌ترین و پلیسی‌ترین حکومت جهان بماند و در این صورت این سوال بزرگ تر پیش می‌آید که دنیا پس از خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی - و کشیدن دندان نیش پیونگ یانگ - از چه چیزی برای فشار بیشتر به منظور تغییر رژیم کره شمالی و پایان یافتن عمر بسته‌ترین حکومت جهان ، خواهد هراسید!