درد مشترک دنیا، آلودگی زیست محیطی است

خبرگزاری ایسنا: معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان این‌که فقر فرهنگی و اخلاقی بزرگ‌ترین درد جهان کنونی در عرصه محیط زیست است، اظهار کرد: طبق بررسی‌ها و مطالعات انجام‌شده، نگاه تمام ادیان به طبیعت، احترام و ستایش بوده است. درد مشترک دنیای امروز آلودگی زیست محیطی و مخاطرات ناشی از آن است.

عیسی کلانتری امروز (شنبه، ۱۵ اردیبهشت) در یازدهمین دور گفت‌وگوی دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با موضوع «ادیان و محیط زیست» که با حضور علما و اندیشمندانی از اسلام و مسیحیت برگزار شد، با بیان این‌که سازمان حفاظت محیط زیست در ایران تنها سازمانی است که وظیفه آن، حفظ و مراقبت از نسل‌های بعدی است، اظهار کرد: ما در سازمان محیط زیست مسئول و حامی نسل‌های بعدی هستیم که حقوق آن‌ها پایمال نگردد. آلودگی‌های محیط زیستی و مخاطرات ناشی از آن، یکی از مسائل مهم و درد مشترک دنیای کنونی است حتی در میان مسائل خطیر جهانی اندیشه متفکران، مسئولان و آحاد جامعه را به خود مشغول کرده است و نگرانی عمیقی در این زمینه وجود دارد.

وی در ادامه با بیان این مطلب که انفجار جمعیت، گرم شدن کره زمین، تغییرات آب و هوایی، آلودگی دریاها، بحران کمبود آب، بحران زباله، خطرات تسلیحات، جنگ‌های منطقه‌ای و قبیله‌ای همه ناشی از فعالیت‌های انسان زیاده‌خواه بر روی این کره زمین است. همه این مشکلات را باید در روحیه انسان و بی‌پروایی او در تسلط و تصرف در طبیعت جست‌وجو کرد. به جرأت می‌توان گفت؛ فقر فرهنگی و اخلاقی بزرگ‌ترین مشکل جهان است و انحراف در عمل و اخلاق و دور افتادن از محیط اصلی معنویت انسانی، عدم رعایت آداب و تعالیم دینی از عوارض این فقر است.

معاون رییس‌جمهور در ادامه افزود: طبق بررسی‌های انجام شده نگاه تمام ادیان به طبیعت، احترام و ستایش است. سایر ادیان الهی نمادهایی چون آب، آتش و خاک را مظهر پاکی و سمبل پاکی از بدی‌ها می‌دانستند که این نشان‌دهنده حرمت و ارزش بالای طبیعت برای ما بوده است. متاسفانه تمدن صنعتی و مادی‌گرایی، فناوری را برای مسائل اقتصادی، اجتماعی و تامین بیشتر رفاه گسترش داده است اما در مقابل نیروی تعالی‌بخش معنویت انسانی را که می‌توانست بر مخاطرات غیرقابل پیش‌بینی این فناوری فائق آید و عاملی بازدارنده باشد، به کلی بی‌اعتنا شده است و این بحرانی است که نظام فکری و تعامل انسان با طبیعت را در سایه قرار داده است. امروز این دامنه بحران تا آنجا گسترش یافته است که توانسته انسان خلیفه‌الله را نعوذبالله برده و حتی مخلوق خویش تلقی کند.

کلانتری در ادامه با بیان این‌که باورها، فرهنگ‌ها و ادیان می‌توانند اهرمی برای آگاهی و درک بهتر ارزش‌ها و اهمیت طبیعت باشند، تاکید کرد: بشر در گذشته از درون طبیعت به حکمت الهی پی برده است. دین اسلام طبیعت را آیت و مخلوق دانسته، در دین اسلام حقوق اجتماعی اهمیت بیشتری از حقوق فردی دارد. اسراف و تبذیر از طبیعت به‌معنی مصرف بی‌رویه و ریخت و پاش کردن است. از نظر قرآن مجید کسی که اسراف و تبذیر از طبیعت کند، همچنین تجاوز به طبیعت، تجاوز به حقوق انسان‌هاست و خلاف امانت‌داری الهی است. کامل‌ترین سفارش‌ها برای حفاظت از طبیعت و محیط زیست است. در حدود هزار آیه در توصیف حفظ و اهمیت طبیعت و محیط زیست در قرآن کریم وجود دارد. در کتب مسیحیت نیز نگاه بسیار مقدسی به طبیعت وجود دارد و هر عمل غیرمسئولانه انسان نسبت به سایر مخلوقات عملی زشت تلقی می‌شود و در کتب مسیحی نیز انسان برای مراقبت از زمین فرا خوانده شده است. هرگونه استفاده نامنظم عمومی از مواهب زمین نه تنها عملی توهین‌آمیز نسبت به خالق محسوب می‌شود بلکه دارای پیامدهای فاجعه‌باری برای ابنای بشر و محیط زیست است.

وی با بیان این‌که رهبر کاتولیک‌های جهان پاپ فرانسیس ویران کردن طبیعت و تخریب محیط زیست را در فهرست گناهان و مراقبت از آن را مشمول عمل خیر اعلام کرده است، گفت: طبیعت خانه انسان است و مقام معظم رهبری در ابلاغیه مهم به این امر اشاره داشته است. ماموریت قانونی این سازمان با الهام از مکتب اسلام توجه ویژه به حفاظت از طبیعت و محیط زیست است. مصوبه ۱۵ ماده‌ای به سازمان حفاظت محیط زیست کشور صادر و رهبری نیز بر حفاظت از محیط زیست تاکید فرموده‌اند.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان این‌که رییس‌جمهور نیز فردی اخلاق‌مدار و روحانی است که حفظ محیط زیست را سرلوحه اهداف دولت تدبیر و امید قرار داده است، خاطرنشان کرد: رییس‌جمهور در چهار سال اخیر و در گذشته نیز همواره بر حفظ محیط زیست تاکید کرده است و در راستای اشتراک مساعی ادیان در زمینه حفظ محیط زیست و طبیعت در قالب گفت‌وگوی تمدن‌ها، همایش‌ها و سمینارهای متعددی در سطح جهان و منطقه برگزار شده است. در این همایش نیز مباحثی همچون نقش ارزش‌های دینی و فرهنگی در عرصه حفاظت از محیط زیست، توسعه پایدار و آگاهی‌های عمومی مورد توجه قرار گرفته است و امید داریم که بتوانیم با حضور عالمان دینی در عرصه حفاظت از محیط زیست گام‌های مفید و شفاف‌سازی بیشتری برداریم.