۵ سناریو برای تصمیم ترامپ

فرارو: دیروز رئیس جمهور آمریکا طبق معمول در توئیتر خود از یک اقدام قریب الوقوع خبر داد. او اعلام کرد امشب حدود ساعت ۱۰ و ۳۰ دقیقه به وقت ایران درباره توافق هسته‌ای تصمیم‌گیری می‌کند.

چند ماه قبل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای "اصلاح" برجام یک ضرب الاجل تعیین کرد که در ۲۲ اردیبهشت به پایان می‌رسد. با این حال، ترامپ چند روز قبل از پایان این ضرب الاجل، تصمیم گرفت نظرش درباره سرنوشت برجام را اعلام کند. اگر چه مقامات آمریکایی و اروپایی احتمال خروج ترامپ از برجام را محتمل دانستند، اما هنوز کسی به طور قطعی نمی‌داند که او چه تصمیمی خواهد گرفت.

برجام یک توافق بسیار پیچیده است و رئیس‌جمهور آمریکا چندین راه در پیش رو دارد. روزنامه واشینگتن‌پست، طی گزارشی پنج سناریو محتمل برای تصمیم برجامی ترامپ را بررسی کرد:

پایبندی به برجام

نخستین گزینه این است که ترامپ، تحریم‌ها را بازنگرداند و اعلام کند که آمریکا تا بی‌نهایت به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ احترام می‌گذارد.

به لحاظ نظری، هیچ دلیلی وجود ندارد که ترامپ پایبندی به توافق را ادامه ندهد. همه نهاد‌های بین المللی، از جمله آژانس بین المللی انرژی اتمی، می‌گویند که ایران به تعهداتش پایبند بوده است. به گفته واشینگتن‌پست، شانس اتفاق افتادن این سناریو، "اساسا صفر" هست.

تاخیر سه ماهه اعمال تحریم‌ها

سناریو دوم این است که ترامپ از اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران خودداری کند و بازگشت این تحریم‌ها را سه ماه دیگر به تاخیر بیندازد تا اگر ایران "امتیازات بزرگی" ندهد، آن‌ها را مجددا برگرداند.

اگر ترامپ چنین راهی را در پیش گیرد، او به سایر امضاکنندگان برجام، فضایی برای رفع نگرانی‌های بزرگ رئیس‌جمهور آمریکا خواهد داد. ترامپ به خاطر سه مسئله از برجام انتقاد می‌کند: تاریخ انقضای توافق هسته‌ای، برنامه موشکی بالستیکی ایران و حمایت آن از گروه‌هایی مانند حزب الله لبنان.

رهبران اروپایی می‌گویند امکان رفع برخی از نگرانی‌های ترامپ وجود دارد.

بازگشت تحریم‌ها بدون اجرای فوری آن‌ها

در این سناریو، ترامپ تحریم‌های ایران را مجددا اعمال می‌کند، اما اجرای فوری آن‌ها را به تاخیر می‌اندازد. مانند سناریوی دوم، این سناریو هم به اروپایی‌ها مهلتی برای رفع نگرانی‌های ترامپ می‌دهد. در این حالت، به نظر نمی‌رسد که اروپایی‌ها قادر باشند تغییرات چشمگیری ایجاد کنند. در صورت اجرای این رویکرد تهاجمی، ایران انگیزه کمتری برای مشارکت خواهد داشت.

بازگشت تحریم‌ها و اجرای آن‌ها

در این سناریو، ترامپ تصمیم می‌گیرد تحریم‌ها علیه ایران را بازگرداند و اعلام می‌کند که آمریکا کسانی که تحریم‌های ایران را نقض کنند، فورا مجازات می‌کند.

اگر ترامپ تصمیم بگیرد، تحریم‌ها را علیه بانک مرکزی ایران بازگرداند، کشور‌ها و شرکت‌ها ۱۸۰ روز فرصت خواهند داشت تا از خرید نفت ایران پرهیز کنند. آن‌هایی که چنین نکنند، از سوی آمریکا مجازات خواهند شد.

به گفته واشینگتن‌پست، احتمال اینکه چنین سناریویی ایران را به میز مذاکره بازگرداند، بعید است. هنوز معلوم نیست که بریتانیا، فرانسه و آلمان، ترامپ را در این سناریو همراهی کنند. رهبران این کشور‌ها گفته‌اند آن‌ها به پایبندی به برجام ادامه خواهند داد.

فروپاشی کامل برجام و اعمال تحریم‌های بیشتر

در این سناریو ممکن است ترامپ بیش از اینکه لازم باشد، تحریم‌هایی علیه ایران اعمال کند. او ممکن است نه تنها بانک مرکزی ایران، بلکه ۴۰۰ فرد و کسب‌وکار ایرانی را نیز تحریم کند.

واشینگتن‌پست در پایان نوشت: "مهم نیست که در سه شنبه چه اتفاقی بیافتد. عدم تمایل ترامپ به پایبندی به مفاد توافق (هسته‌ای) ایران، این توافق را، احتمالا به طور مهلکی، تضعیف کرده است".