خانواده‌های اروپایی چقدر پس انداز می‌کنند؟

روزنامه هفت صبح - علی هادی زاده: از سرمایه گذاری گرفته تا پس انداز به تازگی اتحادیه اروپا آماری از نحوه پس انداز، سرمایه گذاری و میزان بدهی و میزان ثروت به درآمد منتشر کرده است؛ آماری که تقریبا نشان می دهد خانوارها در هر کشور اروپایی چه وضعیتی دارند و پول خود را بیشتر صرف چه کاری می کنند.

ما گشتی در این آمارها زدیم تا ببینیم مردم در کدام کشور اروپایی مثل ما رفتار کرده و بیشتر به مواردی مثل سرمایه گذاری و ثروت اندوزی علاقه مند هستند تا پس انداز کردن پول در این بین با آمارهای جالبی روبرو شدیم که نشان می داد. خانوارها در بسیاری از کشورهای اروپایی آنچنان که فکر می کنیم زندگی راحتی نداشته و بسیاری از آنها تا حد زیادی زیر بار قسط و قرض زندگی می کنند.

خانواده های اروپایی چقدر پس انداز می کنند؟

به صورت متوسط خانواده های اروپایی حدود 11 درصد درآمدشان را پس انداز می کنند. این مسئله در کشورهای منطقه اروپا که واحد پول شان یورو است به حدود 13 درصد می رسد. تا پایان سال 2016 لوکزامبورگی ها 20.8 درصد درآمد خود را پس انداز کرده اند و در رده نخست قرار دارند و پس از آنها سوئدی ها با 18.8 درصد و آلمانی ها با 18.2 درصد قرار دارند. وقتی نمودار را ادامه دهیم اولین کشوری که پس اندازی زیر میانگین کشورهای اروپایی دارد، مجارستان است. بعد از آن هم با اسم های معروفی مثل اسپانیا، فنلاند، پرتغال، انگلستان روبرو می شویم. خانواده های انگلستان به عنوان یکی از قدرتمندترین کشورهای اروپا تنها پنج درصد از درآمدشان را پس انداز می کنند.

از سوی دیگر قبرسی ها با پس انداز منفی پنج درصد کمترین پس انداز را در بین کشورهای اروپایی داشته اند و پس از آنها مردم لیتوانی با منفی چهاردهم درصد و مردم لتونی با دو درصد قرار دارند. در این میان میانگین پس انداز خانوارهای کشور ترکیه هم مشاهده می شود، کشوری که در مقام مقایسه شباهت زیادی با ما دارند و اکنون نرخ پس انداز مردم در آن حدود 14 درصد است.نرخ پس انداز خانوارها به عنوان پس انداز ناخالص خانوارها، تقسیم بر درآمد ناخالص قابل تصرف آنها تعریف می شود. پس انداز زمانی افزایش پیدا می کند که درآمد ناخالص قابل تصرف با سرعت بیشتری از مخارج مصرفی نهایی افزایش پیدا کند.

خانواده های اروپایی چقدر از درآمد خود را سرمایه گذاری می کنند؟

در زمینه سرمایه گذاری با داستان کاملا متفاوتی روبرو هستیم. هر چند کشورهایی که بیشترین پس انداز را دارند. در بالای جدول دیده می شوند ولی هستند کشورهایی که از لحاظ پس انداز خیلی حرفی برای گفتن ندارند ولی سرمایه گذاری های خوبی هستند. در حقیقت می توان گفت خانوارها در این کشورها به جای پس انداز کمی آینده نگرتر بوده و دوست دارند ثروت خود را با سرمایه گذاری افزایش دهد. البته اروپایی ها هم مثل ایرانی ها به خانه اهمیت زیادی داده و بیشترین حجم از سرمایه گذاری خود را روی این زمینه انجام می دهد. یعنی یا خانه می خرند یا آن را بازسازی می کنند. این امر باعث شده تا از نظر سرمایه گذاری خانوارها، بیشترین سهم مربوط به خرید یا بازسازی خانه باشد.

اگر نگاهی به آمارها بیندازیم، متوجه می شویم که مردم دو کشور نروژ و ترکیه اهمیت زیادی به سرمایه گذاری می دهند. نروژی ها حدود 12.2 درصد درآمد خود را سرمایه گذاری کرده و ترکیه ای ها حدود 12 درصد پول خود را صرف این کار می کنند. بعد از آن به هلند و لوکزامبورگ می رسیم که به ترتیب با 11 و 10.5 درصد در مقام های سوم و چهارم سرمایه گذاری قرار می گیرند. خارج از این کشورهای آینده نگر اگر نگاهی به میانگین نرخ سرمایه گذاری بین همه کشورهای اروپایی بیندازیم متوجه می شویم که اروپایی ها خیلی ریسک پذیر نبوده و بیشتر از آن که نه سرمایه گذاری علاقه داشته باشند. به پس انداز کردن علاقه دارند چرا که میانگین پس انداز 28 کشور اروپا عدد 11 درصد را نشان داده و میانگین نرخ سرمایه گذاری عددی حدود 7.8 درصد را به نمایش می گذارد.

البته در اینجا هم کشورهایی که واحد پول شان یورو است کمی بیشتر سرمایه گذاری کرده و نرخ 8.5 درصد را ثبت کرده اند. نکته جالب این نمودار اینجاست؛ با این که قبرسی ها از نظر پس انداز منفی هستند ولی از لحاظ سرمایه گذاری با نرخی کمی کمتر از میانگین اروپا و حدود 7.7 درصد در اواسط جدول ایستاده اند. پایین تر از قبرس و میانگین اروپا هم شاهد حضور کشورهایی مثل انگلیس، لهستان، سوئد، اسپانیا، پرتغال هستیم. در حقیقت ذیل از لیتوانی با کمتری نرخ سرمایه گذاری بین کشورهای اروپایی یعنی 4.3 درصد، پرتغال قرار گرفته است که نرخ سرمایه گذاری آن حدود 4.3 درصد است. در این میان دو کشور مرفه اروپایی یعنی سوئد و سوئیس نیز در نیمه پایینی جدول قرار دارند که خود نکته قابل توجهی است.

میزان بدهی به درآمد خانواده های اروپایی چقدر است؟

به صورت میانگین میزان درآمد به بدهی اروپایی ها حدود ۹۳ درصد است. یعنی اگر کل بدهی ها را یک طرف گذاشته و درآمد یک سال یک خانوار اروپایی را هم یک طرف بگذاریم، به صورت میانگین حدود هفت درصد پول برای اروپایی ها باقی خواهد ماند. البته این حال کلی ماجراست. قبل از هر چیز به سراغ خانوارهایی که بیشترین بدهی به درآمد را دارند می رویم. رتبه یک این ماجرا با حدود ۲۵۰ درصد به دانمارکی ها می رسد.

یعنی یک خانوار دانمارکی باید حدود دو سال و نیم کار کند تا تمام بدهی هایش را تسویه کند. بعد از آن کشور هلند قرار گرفته است که میزان بدهی به درآمد آن حدود ۲۱۰ درصد است. در رتبه های بعدی نیز قبرس، نروژ، ایسلند و سوئیس قرار گرفته اند که نرخ حدود ۱۷۰ تا ۲۰۰ درصد بدهی به درآمد را ثبت کرده اند. بعد از این کشورها که به شدت زیر بار قرض رفته اند، تعداد معدودی کشور مثل بلژیک، اسپانیا، پرتغال و فنلاند وجود دارند که عدد صددرصد را به عنوان برج بدهی خود ثبت کرده اند.

یعنی همان پر به پر خودمان. البته این تصور برای شما ایجاد نشود که خانوارهای این کشورها در وضع بدی زندگی می کنند بلکه در قسمت بعدی خواهیم گفت که میزان ثروت این خانوارها به درآمدشان چقدر است و شما متوجه خواهید شد که صاف کردن بدهی برای بسیاری از خانوارها کاری ندارد. بعد از کشورهایی با بیشترین بدهی خانوار به سراغ بالای جدول می رویم.یعنی کشورهایی که میزان بدهی به درآمدشان بسیار پایین است.در این قسمت شاهد یک اتفاق جالب هستیم. دو کشور بلغارستان و ترکیه با حدود ۲۵ درصد میزان بدهی به درآمد در بالای جدول هستند. به دنبال آنها نیز کشورهای کمتر معروفی مثل لیتوانی مجارستان، اسلوونی و غیره قرار دارند.

میزان ثروت به درآمد خانوارهای اروپایی چقدر است؟

برای بسیاری از مردم واژه ثروت مفهوم مبهمی دارد. در علم اقتصاد ثروت اینگونه تعریف می شود: مجموعه کلیه دارایی های مشهود و نامشهود شخص یا موسسه ای با کسر همه بدهی ها از آن. به صورت خلاصه نرخ ثروت به درآمد یعنی دارو و ندار شما در یک سال به نسبت مجموع درآمد شما در یک سال. این نسبت با توجه به سودی که به دست می آید به صورت معمول حدود دو برابر درآمد است.اگر به نمودار میانگین نرخ ثروت به درآمد اروپا نگاهی بیندازیم متوجه می شویم که ثروت اروپایی ها در یکسال حدود ۲۵۰ درصد درآمد است.

در این بین میزان ثروت بعضی خانوارها سر به فلک گذاشته و در بعضی کشورها شاهد کمتر بودن میزان ثروت به درآمد هستیم. مثلا در بلژیک میزان ثروت به درآمد حدود ۴۵۰ درصد است. خانوارهای هلند هم بالای ۴۰۰ درصد ثروت دارند. بعد از آن نیز نوبت به سوئد و انگلیس با حدود ۳۵۰ درصد می رسد. در اینجا متوجه می شویم که چرا انگلیسی ها در زمینه پس انداز چندان قوی عمل نمی کنند چرا که بیشتر به سراغ سرمایه گذاری رفته و به ثروت اهمیت بیشتری می دهند.