اوج‌گیری اجاره‌ مسکن، باب طبع مشاوران املاک؟!

خبرگزاری ایسنا: به دنبال اجرایی شدن سیاست جدید ارزی، طی مذاکراتی بین بانک مرکزی و وزارت امور خارجه قرار بر این شده تا از این پس هزینه صدور ویزا به سفارتخانه‌ها به‌جای ارز، ریالی پرداخت شود.

دولت از ٢١ فروردین ماه سال جاری، سیاست جدیدی در حوزه ارزی به مرحله اجرا درآورد که طی آن کنترل ورود و خروج ارز و نظارت بر جریان ارزی متفاوت از قبل انجام شود، بر این اساس مسیر عرضه و تامین ارزی تغییر کرده و از کانال‌های مشخص شده و خارج از روال قبلی که عمدتا از طریق بازار آزاد و صرافی‌ها بود، انجام می‌شود. اما در این بین هستند تقاضاهای ارزی اغلب خردی که محلی برای تامین آن در سیاست فعلی پیش‌بینی نشده و بانک مرکزی به مرور در حال پوشش آن‌هاست.

‌اخیرا بانک مرکزی حذف پرداخت ارز از سوی مسافران به سفارتخانه‌ها را برای هزینه ویزا در دستور کار قرار داده است، سیاستی که ابعاد آن در گفت‌وگو با مهدی کسرائی پور - مدیرکل سیاست‌های ارزی بانک مرکزی- مورد بررسی قرار گرفت.

‌مدیر کل سیاست‌های ارزی بانک مرکزی با اشاره به دلایل پیشنهاد اخیر این بانک به وزارت امور خارجه در رابطه با ارز تحویلی اتباع ایرانی به سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های کنسولی مقیم به منظور صدور ویزا یا سایر خدمات کنسولی گفت: پس از اجرایی شدن سیاست جدید ارزی دولت و بانک مرکزی و پیش‌بینی مصارف ارزی کشور در مقررات جدید، برخی نیازهای خرد، جزو مصارف پیش‌بینی نشده و از این رو پس از دریافت بازخوردهای ذیربط، بانک مرکزی حتی‌الامکان سعی کرده است راهکارهایی برای پاسخ به این تقاضاها بیابد. در ارتباط با این تقاضا پس از مذاکراتی با مسئولان وزارت امور خارجه، ابتدا تصمیم بر این بود که سفارتخانه‌های مقیم در ازای خدمات کنسولی خود، ریال دریافت کنند که این موضوع بنا به برخی دلایل اجرایی نشد.

از جمله به دلیل الزامات داخلی برخی کشورها، سفارتخانه مقیم‌ باید خدمات کنسولی خود را در قبال دریافت ارز ارائه کند که نمونه آن خدمات صدور ویزا است. از سوی دیگر مردم به دلیل الزامات جدید ارزی امکان خرید ارز از صرافی‌ها را نداشته و نمی‌توانند این گونه مصارف را به راحتی تامین کنند، پس باید به این تقاضاها پاسخ داده می‌شد.

‌کسرائی‌پور ادامه داد: بانک مرکزی راهکاری را پیشنهاد کرد و با در نظر گرفتن ابعاد مختلف آن، مذاکراتی را با وزارت امور خارجه انجام داد تا بتواند این مشکل را برطرف کند؛ به طوری که هم متقاضی خدمات کنسولی (صدور ویزا، ...) در تامین ارز کمترین مشکل را داشته باشد یعنی بتواند با پرداخت ریال، امور خود را در سفارتخانه مربوطه انجام دهد و هم اینکه چنانچه سفارتخانه ذیربط که مایل به دریافت ارز است، بتواند ارز خود را در قبال ارائه خدمات کنسولی دریافت کند.

‌وی با بیان این که نتیجه مذاکرات بانک مرکزی با وزارت امور خارجه که در قالب یادداشتی به سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌هایاین روزها هر مستاجری که به دفاتر مشاور املاک مراجعه می‌کند با قیمت‌های عجیب و غریب نرخ‌های پیشنهادی اجاره مواجه می‌شود و در این بین مشاوران املاک سکوت معناداری را به نفع مالکان پیش گرفته‌اند.

به گزارش ایسنا، خیزش آرام اجاره‌بها در حالی آغاز شده که به نظر اتحادیه املاک سکوت پیشه کرده و منفعلانه به انتظار آینده نشسته است. در این بین اما دفاتر املاک با علم به این‌که در فصل جابه‌جایی تعداد معاملات بالا می‌رود هیچ نوع واکنشی نسبت به نرخ‌های پیشنهادی مالکان نشان نمی‌دهند و انگار بدشان نمی‌آید در این بازار آشفته، کمیسیون‌های خوبی به جیب بزنند.

کمیسیون اجاره بنگاهی‌ها بر اساس نرخی که آن هم بی سر و صدا در مردادماه ۱۳۹۵ توسط اتحادیه صنف مشاوران املاک به دفاتر اعلام شد یک چهارم اجاره ماهیانه از هریک از طرفین معامله به اضافه ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده است. بنابراین هرچقدر که اجاره بها بیشتر باشد سود دفاتر املاک نیز بالاتر می‌رود.

از سوی دیگر عمده دفاتر املاک که عمدتا معامله را به هر قیمتی جوش می‌دهند به متعاملین می‌گویند برای این‌که مالیات نپردازید و هزینه‌های شما پایین بیاید نیازی به دریافت کد رهگیری نیست. در حالی که بنا به اذعان مسوولان اتحادیه، عدم ارایه کد رهگیری عواقب خطرناکی برای طرفین معامله دارد. به طورمثال اگر پول پیش مستاجر پایمال شود شکایت او در هیچ مرجع قانونی قابل رسیدگی نیست.

حباب بازار اجاره، این روزها مستاجران را به استیصال کشانده است. از یک طرف هزینه‌های زندگی افزایش پیدا کرده و از سوی دیگر مالکان با استناد به افزایش قیمت مسکن و نیز رشد بازارهای موازی، اجاره‌ها را بالا برده‌اند. با این حال تحلیل‌گران می‌گویند که رشد اخیر قیمت مسکن کاملا حبابی است و هیچ دلیل منطقی برای آن وجود ندارد. بخش قابل توجهی از خریداران مسکن را سوداگران تشکیل می‌دهند. کاهش ۶.۳ درصدی معاملات مسکن در فروردین ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل و و رشد ۵۲ درصدی معاملات خانه‌های بالاتر از ۶۰۰ میلیون تومان، گواهی بر این ادعاست.

در شرایط فعلی، پیش‌بینی‌ها هم به چالش کشیده می‌شود. اغلب کارشناسان معتقدند که با توجه به بالا رفتن نرخ دلار و قیمت مسکن، در فصل تابستان اجاره‌ها بالا می‌رود اما کمتر کسی رقم واقعی آن را بیان می‌کند. به طور مثال حسام عقبایی، نایب رییس اتحادیه املاک گفته است: "در شهرهای بزرگ به نسبت تقاضا نرخ اجاره‌بها افزایش خواهد یافت". او بیان کرده "یکی از عواملی که موجب رشد نرخ اجاره می‌شود، سوداگری در این بازار است و نرخ اجاره به صورت حباب‌گونه و منطقه‌ای افزایش می‌یابد و برخی از سوداگران عامل رشد سفته‌بازانه نرخ اجاره‌بها در بازار هستند".

این اتفاق در شرایطی ایجاد شده که رییس اتحادیه املاک در روزهای اخیر کمتر مصاحبه می‌کند. مصطفی‌قلی خسروی البته به یکی از رسانه‌ها گفته است: "زمانی که مردم و یا مشاوران املاک می‌گویند گرانی در این بازار ایجاد شده، تمامی کالاها گران می‌شود، بنابراین باید صبورانه در این بازار کارها را پیش ببریم". کنسولی مقیم ایران اعلام شد گفت: سیاست از این قرار است که ساز و کاری فراهم شده تا هر سفارتخانه که خواهان دریافت ارز بابت خدمات خود باشد، بتواند به بانک مرکزی و یا یکی از بانک‌های عاملی که این سرویس را ارائه می‌کند مراجعه کرده و یک حساب ارزی مثلا به ارز یورو افتتاح کند. این حساب به یک پایانه فروش (POS) ارزی متصل می‌شود که در اختیار سفارتخانه متقاضی قرار خواهد گرفت. هنگامی که متقاضی دریافت خدمات کنسولی (ویزا، تایید اسناد، ...) به سفارتخانه مراجعه می‌کند، برای پرداخت وجه خدمات مورد نظر، کارت بانکی ریالی وی که می‌تواند متعلق به هر بانک عضو شبکه شتاب باشد، در پایانه فروش با وارد کردن مبلغ ارزی استفاده می‌شود.

اوادامه داد: متعاقب این امر معادل ریالی مبلغ ویزا به نرخ روز اعلامی بانک مرکزی از حساب متقاضی، به ریال کسر شده و در مقابل حساب سفارتخانه خدمات دهنده به ارز بستانکار می‌شود. برای مثال اگر هزینه صدور ویزای کشور سفارتخانه مورد نظر ۶۰ یورو باشد، با وارد کردن مبلغ ۶۰ یورو در پایان فروش معادل ریالی آن به نرخ روز اعلامی بانک مرکزی از حساب متقاضی (دارنده کارت) کسر شده و بلافاصله ۶۰ یورو به حساب سفارتخانه واریز می‌شود.

‌به گفته مدیر کل سیاست‌های ارزی بانک مرکزی هرگاه که سفارتخانه بخواهد می‌تواند با مراجعه به بانک عامل، تا سقف مبلغ موجودی حساب ارزی درخواست صدور حواله یا دریافت اسکناس ارز کند.