سکته در مذاکرات شبه جزیره کره!

دنیای اقتصاد: «جیمز گریفیث» و «سوفی جئونگ»، گزارشگران سی‌ان‌ان، در ۱۶ می‌۲۰۱۸ نوشتند «کیم کای‌گوان»، معاون وزارت خارجه کره‌شمالی، در سرمقاله‌ای نوشت، آمریکایی‌ها اعلام کردند «در صورتی که تسلیحات هسته‌ای را کنار بگذاریم غرامت اقتصادی خواهند داد.» از این سخنان بوی تعلیق احتمالی مذاکرات با آمریکا به مشام می‌رسد.

آمریکا و کره‌جنوبی همواره گفته‌اند که این‌گونه تمرین‌ها صرفا برای مقاصد دفاعی است و برپایه یک توافق متقابل که در سال ۱۹۵۳ امضا شد انجام می‌شود. آنها همچنین می‌گویند که این تمرین‌ها برای تقویت آمادگی در صورت وقوع حمله خارجی ضروری است. سئول و پیونگ‌یانگ اوائل هفته جاری برای گفت‌وگو در روز چهارشنبه موافقت کرده بودند. قرار بود این مذاکرات در مجتمعی در نوار حائل غیرنظامی میان دو کشور موسوم به پانمونجوم انجام شود که در نهایت تعلیق شد. نمایندگان دوطرف قصد داشتند در این دیدار درباره گام‌هایی صحبت کنند که باید در راستای موافقت‌نامه‌های اجلاس نادر ۲۷ آوریل برداشته شود.

«گریفیث جئونگ» به نقل از معاون وزیر خارجه کره‌شمالی نوشتند: «ما هرگز انتظاری از آمریکا برای انجام و اجرای ساخت و ساز اقتصادی نداشتیم و نخواهیم داشت.» «کیم کای‌گوان» افزود: اگر دولت ترامپ «به راستی متعهد» به بهبود روابط با پیونگ‌یانگ باشد «پاسخی شایسته دریافت خواهد کرد. اما اگر ما را به کنج رینگ ببرند و تعلیق یکجانبه را از ما بخواهند، دیگر علاقه‌ای به این نوع مذاکرات نخواهیم داشت و باید در مورد نشست آتی تجدیدنظر کنیم.» ظاهرا دو طرف وارد دور جدیدی از لفاظی شده‌اند تا از یکدیگر امتیاز بگیرند. گزارشگران سی‌ان‌ان بر این باورند که اقدام اخیر کره‌شمالی پاسخی است به توئیت ترامپ در آوریل که گفته بود اگر مذاکرات در مسیر درست پیش نرود «میز مذاکره را ترک خواهد کرد.»

با این حال، «کانگ کوانگ هوا»، وزیر خارجه کره‌جنوبی، که با همتای آمریکایی خود گفت‌وگو می‌کرد گفت که طرف آمریکایی درحال تدارک و زمینه‌سازی برای دیدار کیم ترامپ است، اما افزود: «این رفتار کره‌شمالی را در نظر داشته و لحاظ خواهیم کرد.» برخی کارشناسان معتقدند کره‌شمالی به‌دنبال تغییر شرایط در زمین بازی مذاکرات است. «آدام مونت»، متخصص کره‌شمالی در فدراسیون دانشمندان آمریکایی، معتقد است پیونگ‌یانگ «در جست‌وجوی بازنگری در شرایط مذاکرات است نه پایان دادن به آن.» اکنون دور جدیدی از ماراتن امتیازگیری میان طرفین شروع شده است. او معتقد است: «آمریکا با گزینه‌ای حیاتی مواجه است: آمریکا یا به معامله‌ای با کره‌شمالی خواهد رسید که شرایط امنیتی خود و متحدانش را بهبود می‌بخشد اما به عاری‌سازی هسته‌ای دست نمی‌یابد یا از مذاکرات بدون هیچ دستاوردی بیرون خواهد کشید.»

بیانیه کره‌شمالی در مورد تعلیق مذاکرات با آمریکا اشاره‌ای هم به مواضع جان بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا، داشت که از «الگوی بالقوه لیبی برای عاری‌سازی هسته‌ای کره‌شمالی» سخن می‌گفت. در دسامبر ۲۰۰۳ پس از ماه‌ها مذاکره معمر قذافی پذیرفت که برنامه تسلیحات هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک خود را منحل کند. ۸ سال بعد، پس از اینکه واشنگتن در سودای کنار زدن قذافی بر آمد، با کمک ناتو او را سرنگون کرد و در نهایت به دست شورشیان کشته شد. رهبر کره‌شمالی اعلام کرد که اظهارنظرات بولتون نشانه‌ای است از «رفتاری زشت برای تبدیل سرنوشت این کشور باشکوه به سرنوشت قذافی یا صدام که به محض تسلیم برنامه‌های خود، فروپاشیدند.» رهبر کره‌شمالی افزود: «کاملا پوچ است که دولت هسته‌ای کره‌شمالی را با لیبی مقایسه کنیم؛ کشوری که در مراحل ابتدایی توسعه هسته‌ای بود. دنیا خوب می‌داند که کشور ما نه لیبی است نه عراق که به این سرنوشت خفت‌بار دچار شود.»

«قذافیزه» شدن کره‌شمالی؟

اکنون این سوال مطرح است که آیا کره‌شمالی «قذافیزه» خواهد شد؟ یعنی آیا سرنوشت قذافی در نهایت در انتظار کیم خواهد بود؟ «دانیل. آر. دپتریس»، تحلیلگر نشنال اینترست، در تحلیل ۱۴ می‌خود در این مجله نوشت سرعت تحولات در کره‌شمالی به‌گونه‌ای است که کاخ سفید مجبور شده به سرعت طرحی را برای مذاکرات طراحی کند. برخی معتقدند این مذاکرات به همان سرعتی که شروع شد ممکن است خاتمه هم بیابد. این تحلیلگر می‌نویسد یکی از ضعف‌های سخن جان بولتون این است که به لحاظ فنی درست نیست زیرا برنامه هسته‌ای کره‌شمالی در شرایط فعلی به جایی رسیده که اصلا قابل قیاس با لیبی نیست. باور به اینکه کره‌شمالی اجازه دهد کشورش به سرنوشت قذافی دچار شود چیزی بیش از یک وهم نیست. «دپتریس» می‌نویسد آنها که تصور می‌کنند الگوی لیبی برای عاری‌سازی هسته‌ای کره‌شمالی قابل سرایت است فراموش کرده‌اند که برنامه هسته‌ای قذافی در آن زمان و هنگام نابودی چقدر ابتدایی بود. «دونالد ماهلی»، مقام دولت بوش که مسوول خلع‌سلاح قذافی بود، در اظهارنظری گفت که وقتی به کوچک بودن برنامه هسته‌ای کره‌شمالی پی برد و دریافت که چه میزان سرمایه‌گذاری روی آن انجام گرفته شگفت زده شد.