سرگذشت عجیب طرح تعطیلات زمستانی

تابناک در گزارشی نوشت: طرحی که به منظور مقابله با آلودگی هوای ناشی از اینورژن، طراحی شده و بعد به دلایلی کنار گذاشته شد، قرار است با تلاش‌های وزیر آموزش و پرورش محقق شود؛ برای رفع ابهامات یکبار دیگر جملات قبلی را بخوانید تا انگشت به دهان شوید.

نه فرایند استحاله یک طرح از ابتدا تا زمان تصویب و نهایی شدن چیز جدیدی است و نه افزوده شدن تعداد نهاد‌های درگیر با آن، اما ظاهرا قرار است به زودی شاهد اتفاقی بسیار متفاوت برای یک طرح باشیم؛ طرحی که ارائه دهنده اش آن را کنار گذاشته، اما نهادی دیگر که از جمله مخالفانش بود، به جد پیگیر اجرایش شده!

درباره طرح «تعطیلات زمستانی» سخن می‌گوییم که شاید اگر به میان مردم برویم و از ایشان بخواهیم حدس بزنند بانی اش کیست، پاسخ هایشان فرسنگ‌ها با «وزرات آموزش و پرورش» فاصله داشته باشد چراکه تعطیلات در این بخش به قدری زیاد است که نیازمند ارائه طرح‌هایی برای کاهش آن هستیم نه افزایشش.

به رغم وفور تعطیلات در این بخش، وزارت آموزش و پرورش متولی اجرای طرح تعطیلات زمستانی شده و آنقدر در این خصوص جدی است که وزیر از انجام توافقات با برخی نهاد‌ها مانند سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ادامه رایزنی با مجلس شورای اسلامی خبر می‌دهد و حتی بخش‌هایی از آن را افشا می‌کند.

بطحائی به خبرگزاری مجلس می‌گوید: «در صورتی که در زمستان دو هفته تعطیلات در نظر گرفته شود باید مدارس یک هفته زودتر شروع شوند. همچنین پایان مدارس نیز با یک هفته تاخیر همراه است و دانش‌آموزان باید در هفته اول خرداد در کلاس‌های درس حاضر شوند که این موضوع به قانون و موافقت مجلس با تغییر شروع و پایان سال تحصیلی نیاز دارد.»

اما این طرح چیست، از کجا آمده، چه اهدافی را دنبال می‌کند و مزایا و معایبش چیست؟ کنکاش برای یافتن پاسخ این سوالات به نتایج عجیب و قابل تاملی منجر می‌شود. از جمله این که مبدع طرح تعطیلات زمستانی و خاستگاه آن، سازمان حفاظت محیط زیست کشور است. آن هم نه سازمان فعلی، که تیم مدیریتی و فکری قبلی این سازمان.

ماجرا به سال ۹۵ باز می‌گردد. به پایان تابستان آن سال و شروع سال تحصیلی جدید که «طرح تعطیلی زمستانی مدارس» مطرح شد. طرحی که معصومه ابتکار، رئیس وقت سازمان حفاظت محیط زیست آن را حاصل کار کارشناسان مختلف خواند و افزود: «اگر تعطیلات زمستانی داشته باشیم، فشار آلودگی در دی ماه در کلانشهر‌ها کاسته می‌شود.»

معنای سخنان آن روز معاون رئیس جمهور -که بعد‌ها در چند نوبت دیگر، تکرار شد- این بود که هدف از این طرح، توزیع تعطیلات مدارس و به دنبال آن، توزیع بار ترافیکی در کلانشهر‌ها و کاهش آلودگی هواست. آلودگی‌هایی که در اواخر پاییز و ابتدای زمستان به مدد وارونگی دما به شدت اوج می‌گیرند و ظاهرا به باور مسئولان، تنها راه مقابله با آن، کاهش ترافیک است.

طرح تعطیلات زمستانی مدارس البته عاقبت خوشی نیافت چراکه اشکالات فراوانی در آن به چشم می‌خورد؛ از جمله اینکه چرا محیط زیست برای تعطیلی مدارس برنامه ریزی می‌کند، چرا وزارت آموزش و پرورش در جریان ماجرا نیست، چرا نسخه رهایی کلانشهر‌ها از آلودگی هوا برای کل کشور پیچیده شده و.... انبوه اشکالاتی که کلیدی ترینشان، بی اطلاعی مسئولان وزارت آموزش و پرورش بود.

اشکالی که حالا ظاهرا به شکل اساسی و بنیادی رفع شده است، به گونه‌ای که سازمان حفاظت محیط زیست و هدف کلان طرح کنار گذاشته شده و با حذف «مدارس» از انتهای نام طرح «تعطیلات زمستانی»، وزارت آموزش و پرورش عهده دار پیگیری اجرای آن شده است. وزارت خانه‌ای که وزیر وقت آن در سال ۹۵ مدعی بود در جریان ماجرا نیست و تلویحا بر مشکلات طرح تاکید می‌کرد.

چرخشی حیرت آور در پروسه پیگیری یک طرح که موجب شده حالا وزارت آموزش و پرورش بکوشد نظر دیگران، از جمله مجلس را جلب کرده و مقدمات قانونی اجرای طرح تعطیلات زمستانی را فراهم آورد. چرا؟ معلوم نیست. بابت کدام منفعتِ آموزش و پرورش و دانش آموزان؟ این هم معلوم نیست!

ابهاماتی که شاید یکی شان برای پیچیدن نسخه این طرح برای همیشه کافی باشد، اما چندان مورد توجه قرار نگرفته اند. شاید از این رو که وزیر آموزش و پرورش برای این طرح مزایایی یافته و بر آن‌ها تاکید داشته که در طرح اولیه دیده نشده بودند. مثلا این مزیت که تعطیلات تابستانی کوتاه خواهد شد و کوتاه شدن وقفه آموزشی حسن است!

اما مگر می‌شود تعطیلات تابستانی را کوتاه کرد و دانش آموزان را دو هفته در تابستان به مدارس برد و همه چیز خوب باشد؟ مگر نه اینکه دست کم نیمی از کشورمان (اگر نگوییم بخش عمده آن) گرمسیری است و افزایش زمان حضور دانش آموزان در مدارس در تابستان، اشکالات فراوانی به همراه دارد؟

سوالی که پاسخ وزیر آموزش و پرورش به آن، به خوبی نشان می‌دهد چه طرح پرایرادی در مسیر نهایی شدن و اجرا قرار دارد. بطحائی در پاسخ به اینکه در مناطق گرمسیری با توجه به گرمی هوا امکان برگزاری کلاس‌های درس در خرداد ماه وجود ندارد؛ این طرح چگونه در این مناطق اجرایی می‌شود؟، به خانه ملت گفت: «در صورتی که تعطیلی دو هفته در زمستان مدنظر باشد چاره‌ای جز ادامه مدارس در خرداد ماه وجود ندارد.»