شناسنامه زنان مطلقه، سفید می‌شود؟

روزنامه قانون؛ در گزارشی به بررسی طرح حذف واژه طلاق از شناسنامه زنان مطلقه وحقوق زنان جامعه پرداخته است.

برچسبي به نام طلاق

زنان مطلقه سال‌هاست با مشكلات عديده اجتماعي، اقتصادي و... مواجه هستند و برچسب مطلقه بودن در بسياري از موارد براي آن‌ها دردسرهايي را ايجاد كرده‌است. برچسبي كه به نوعي باعث تضييع برخي از حقوق آن‌ها شده و بسيار اتفاق افتاده كه وجود مهرطلاق در شناسنامه اين زنان، خريد يا اجاره ملك، يافتن شغل و...را براي آن‌ها دشوار كرده است. زناني كه به دليل مشكلات اقتصادي نياز به حمايت جدي دارند و جامعه بايد تلاش كند تا آن‌ها بتوانند از اين بحران جدي روحي، رواني و اجتماعي عبوركنند و به زندگي دوباره بازگردند. اما نگاه مردسالار جامعه نه تنها اين مسير پر پيچ و خم را براي آن‌ها هموار نكرده بلكه در بسياري از موارد با ايجاد دست‌انداز‌هايي، مسيري صعب‌العبور را پيش‌روي‌شان قرار داده است.

پس در اين زمينه ابتدا لازم است نگاه جامعه به زنان مطلقه تغيير يابد و آن‌ها بايد جزيي از بدنه اجتماعي محسوب شوند، نه اينكه با ايجاد مشكلاتي آن‌ها را به انزوا كشانده و به همين دليل نيز آن‌ها به اعمالي خارج از عرف و شرع روي بياورند. به عبارت ديگر هرچند طلاق، حلال ناپسندي در پيشگاه خداوند است اما باتوجه به افزايش اين پديده، نبايد ديدگاه جامعه به زنان مطلقه كه بسياري از آن‌ها نيز به ناچار تن به طلاق داده‌اند،منفي باشد. پس اولين و مهم‌ترين گام براي كاهش تبعات طلاق در جامعه تغيير ديدگاه جامعه به زنان بيوه است تا آن‌ها بتوانند در سايه اعتماد جامعه روزگار بگذرانند؛ البته اين مهم نيازمند فرهنگ‌سازي است، نه تصويب قانون.

شناسنامه كاغذي كم‌كم منسوخ مي‌شود

ژرژیک آبرامیان، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس درباره چگونگی حذف کلمه طلاق در شناسنامه زنان مطلقه به آفتاب یزد گفته‌است:«در اداره ثبت احوال، سامانه‌ای شروع به کار کرده که همه اطلاعات فردی یک ایرانی متولد شده در ایران از بدو تولد تا آخر زندگی ثبت می‌شود. به‌مرور هم این شناسنامه‌ کاغذی منسوخ می‌شود؛ یعنی نیازی به وجود کتابچه‌ای برای ثبت برخی اطلاعات فردی نیست».

آبرامیان در پاسخ به این سوال که اگر شناسنامه‌ای در کار نخواهد بود،‌ پس چه نیازی به چنین طرحی است که بخواهد حذف شود، تاکید کرده است: «بالاخره تا رسیدن مرحله حذف شناسنامه مشکلاتی مانند کلمه طلاق وجود دارد. در نهایت هم این موضوع به کمیسیون حقوقی و قضایی آمد و اعضا نظر مثبتی نسبت به آن داشتند. هرچند با تصويب اين طرح کلمه طلاق هنگام جاری شدن صیغه طلاق در شناسنامه قید نمی‌شود اما یک سامانه کلی وجود دارد که تمام احوالات افراد در آن ثبت می‌شود. یعنی در صورت نیاز به استعلام، از آن سامانه قابل استخراج است. البته این مساله موارد شرعی و فقهی هم دارد و ثبت یا ثبت نشدن کلمه بستگی به شرایطی دارد».

پنهان‌كاري در ازدواج خطرناك است

فريده غيرت، حقوق‌دان با بيان اينكه امروز در حوزه زنان موارد گوناگون مهمي‌وجود دارد كه لازم است در اولويت قانونگذاري قرار گيرد به «قانون» مي‌گويد: زنان در كشور ما نيازهاي قانوني بسياري دارند كه به بوته فراموشي سپرده شده يا حتي در مواردي نيز زنان تبعيض‌هاي زيادي كه در قوانين وجود دارد را تحمل مي‌كنند كه به اعتقاد بنده بهتر است كه آن‌ها مورد توجه قرار گيرند تا زنان جامعه كه امروز پابه‌پاي مردان در عرصه اجتماعي فعاليت مي‌كنند، دغدغه‌كمتري داشته باشند.

اين حقوق‌دان در رابطه با طرح حذف واژه طلاق از شناسنامه زنان مطلقه با بيان اينكه طرح اين مسائل هيچ‌گونه اثر مثبتي به همراه نخواهد داشت، خاطرنشان كرد: البته در گذشته و قبل از تدوين اين طرح نيز، اگر خانمي براي حذف طلاق اقدام مي‌كرد، ممكن بود آن را از شناسنامه‌اش حذف كنند و تدوين اين طرح اقدام موثر و مفيدي براي جامعه زنان و بانوان كشور نخواهد بود. اينكه كلمه طلاق در شناسنامه وجود داشته باشد يا خير به اعتقاد بنده آن‌قدر مهم نيست كه به صورت قانون در مجلس به تصويب برسد. مضاف بر آن اينكه ازدواج از مواردي است كه پنهان‌كاري در آن بسيار خطرناك است. زماني كه خانمي قرار است ازدواج مجدد داشته باشد در حالي كه روياي زندگي خوب و خوشبخت شدن را در سر مي‌پروراند، چرا بايد طلاق و زندگي ناموفق قبلي وي در شناسنامه‌اش حذف شود، مگر قرار است ازدواج و طلاق قبلي خود را از همسر آينده‌اش پنهان كند؟

غيرت ادامه داد: ازدواج رابطه‌اي خاص ميان دو شريك زندگي است كه به نزديك‌ترين فرم با هم ارتباط برقرار مي‌كنند و اگر قرار باشد اين مساله مهم يعني ازدواج قبلي خانم در نگاه اول پنهان بماند، به هيچ وجه درست نيست زيرا حق مرد است كه بداند با چه خانمي ازدواج مي‌كند، آيا درگذشته نيز ازدواج كرده است يا خير؟ پس به همين دليل همان‌طور كه دربالا نيز گفتم، تدوين و تصويب چنين طرح‌هايي به هيچ عنوان نمي‌تواند داراي آثار مفيد و مثبتي باشد زيرا به هرحال با يك استعلام ساده مرد مي‌تواند از گذشته فرد موردنظر خود آگاهي يابد.