راهکارهای طب ایرانی برای روزه‌داران

جام جم آنلاین: احتمالا شما هم در روزهای ماه رمضان و روزه داری دچار عطش و تشنگی شده‌اید و فکر می‌کنید در وعده سحری هرچه بیشتر آب بنوشید، بهتر است! اما سخت در اشتباه هستید. اگر می‌خواهید راه‌های علمی و همچنین راهکارهای طب ایرانی برای تغذیه در ماه رمضان را درباره رفع این عطش بدانید، با ما همراه باشید.

دکتر ناصر رضایی‌پور متخصص طب ایرانی در گفت‌وگویی گفت: یکی از اصول مهم داشتن تندرستی، رعایت عادت‌هاست؛ باید به عادت‌های خوب احترام گذاشت و عادات بد را نیز به تدریج ترک کرد. بیشتر ما عادت به خوردن سه یا دست‌کم دو وعده غذا در روز داریم. در ماه مبارک رمضان خوردن سحری در جهت رعایت این عادت، لازم است. سحری‌خوردن الزامی ست، حتی اگر در حد چند برگ کاهو و سکنجبین نعنایی باشد.

وی ادامه داد: برخی، دقایقی پس از یک وعده غذایی و به‌ویژه در ماه رمضان، دچار علایمی چون تهوع، سرگیجه یا سردرد می‌شوند. البته که تشخیص درست و درمان مناسب، نیازمند بررسی‌های بیشتر و دریافت شرح‌حال و انجام معاینه است، اما می‌توان گفت شایع‌ترین دلیل این حالت ها، ضعف معده و به‌ویژه دهانه بالایی آن است.

رضایی پور به این دسته از افراد توصیه کرد: پرخوری نکنید، همراه غذا از سالاد، ماست، ترشی و نوشیدنی استفاده نکنید، از شیرینی‌های نامناسبی چون زولبیا و بامیه بپرهیزید، لقمه‌های غذا را بسیار بجوید، از سبزی‌های مقوی گوارش چون جعفری و ریحان بهره ببرید،‌ حدود نیم ساعت پس از هر وعده، یک قاشق مرباخوری مربای به یا گشنیز خشک بخورید، مصرف عرق نعنا را به‌عنوان ضدنفخ، بسیار محدود کنید چون می‌تواند موجب تشدید مشکل شما شود، دست‌کم تا ۲-۱ ساعت پس از صرف غذا نخوابید و در آخر از غذاهای چرب، سنگین، نفخ آور و خیلی شیرین پرهیز کنید.

این متخصص متذکر شد: نوشیدن زیاد آب و دیگر مایعات در فاصله افطار تا سحر، کار اشتباهی است. فرایندهای تشخیص کاهش مایعات بدن، کارآمدند و به‌موقع احساس تشنگی را ایجاد می‌کنند. بدن ما به این حجم زیاد مایعات نیازی ندارد و آب موردنیاز خود را از همه مواد غذایی کسب می‌کند. زیادنوشیدن مایعات، موجب احساس سنگینی، کسالت، ضعف معده و سوءهضم می شود. البته مصرف مواد لعاب‌دار مانند نوشیدن شربت خاکشیر و همچنین مصرف متعادل سبزیجات و میوه‌جات تازه و همچنین آب‌میوه‌های طبیعی، موجب کاهش شدت عطش می‌شوند و از سوی دیگر منابع مفیدی برای تأمین املاح و ویتامین‌ها نیز هستند.

وی در رابطه به روزه اولی ها به جام جم آنلاین گفت: نوجوانان باید در رمضان از مصرف زیاد غذاهایی با طبع گرم و خشک اجتناب کنند، ازاین‌رو اکتفاکردن به موادی مانند عسل یا خرما در وعده سحر، قابل توصیه نیست و این خوراکی‌ها لازم است با غذاهایی مصرف شوند که این گرمی و خشکی را تعدیل کنند که در این مورد می‌توان شیر را توصیه کرد زیرا شیر به بیان حکمای ایرانی، هم تری‌بخش است و هم حفظ‌کننده رطوبت بنیادی بدن.

رضایی پور خاطرنشان کرد: عدس، گوشت گوساله و گاو، ادویه و سس‌های تند، تنقلات خشک و... نیز خشکی‌زا محسوب می‌شوند و در وعده سحر، به‌ویژه برای نوجوانان (روزه اولی ها) مفید نیستند. ولی در مقابل، گوشت گوسفند آب‌پز، به‌ویژه قسمت سردست و گردن آن، تری‌بخش و مقوی بدن است. همچنین زرده تخم‌مرغ عسلی، یکی از بهترین و کامل‌ترین مواد غذایی است که از دیدگاه پزشکی پارسی، مقدار زیادی خون، گرمی و تری معتدل و با قوام مناسب تولید می‌کند و تقویت‌کنندۀ قلب و سیستم عصبی است.

به گفته وی، افرادی که در هنگام سحر کم اشتها یا بی اشتها هستند باید دقت داشته باشند که خوب و به‌وقت و به‌اندازه بخوابند، حتماً نیم تا یک ساعت زودتر از اذان بیدار شوند و تدابیر وعده افطار را هم رعایت کنند تا در زمان سحر گرسنه باشند.

این متخصص راهکارهایی را در خصوص کاهش تشنگی در طول روزهای رمضان نیز بیان کرد و گفت: بوییدن سیب گلاب، خیار، لیمو و گلاب به کاهش تشنگی کمک زیادی می کند همچنین اسپری‌کردن گلاب خنک در فضای اتاق و شست‌وشوی سر و گردن و سینه با آب خنک یا گلاب، تنفس هوا و نسیم خنک که حرارت زاید قلب را کاهش‌می‌دهد، خواب روزانه حدود یک ساعت که بهتر است در حدود پیش‌ازظهر باشد یا دست‌کم نزدیک غروب آفتاب نباشد، کمترماندن در آفتاب و کاهش فعالیت‌های جسمی و درگیری‌های فکری به‌ویژه در محیط گرم، استفاده کمتر از رنگ‌های گرم و پوشیدن لباس‌هایی با رنگ‌های روشن و طبیعت خنک مانند کتان و پنبه، پرهیز از بوها و عطرهای گرم و بهره‌گیری از عطرهای خنک، مالیدن روغن بادام یا روغن بنفشه به بدن، شکم، گونه‌ها، پیشانی و پشت گوش و استراحت‌کردن در جای تاریک با ‌هوای خنک و بوهای خنک از جمله راهکارهایی برای کاهش عطش روزانه است.