گام‌های محتاطانه اردن برای نزدیکی روابط با قطر

خبرگزاری فارس: شاهزاده علی‌ بن الحسین برادر عبدالله دوم که سمت رئیس فدراسیون فوتبال غرب آسیا را بر عهده دارد اخیرا برای شرکت در مسابقات نهایی جام حذفی به قطر سفر کرده بود و پس از پایان مسابقات، وی و تعدادی از اعضای فدراسیون با «تمیم بن حمد آل ثانی» دیدار گرم و صمیمانه‌ای برگزار کردند.

ناظران سفر این شاهزاده اردنی به دوحه در سایه گذشت یک سال از بحران به وجود آمده در روابط قطر با چهار کشور عربی را پیامی آشکار برای گرم شدن روابط دو کشور می‌دانند در حالی که اردن در یکسال گذشته تحت فشارهای عربستان و امارات مجبور به کاهش روابط دیپلماتیک با دوحه و تعطیلی دفاتر الجزیره شد که به گفته سیاستمداران اردنی این اقدامات به منظور کاهش فشارها از امان صورت گرفت زیرا ابوظبی و ریاض در همان دوره از اردن خواسته بودند که روابط خود با دوحه را به طور کل قطع کند و حتی از اردن خواستند دانشجویان قطری در امان را که تعداد آنها به بیش از یک‌هزار نفر می‌رسد از این کشور اخراج نماید.

عربستان و امارات در قضیه انتقال سفارت آمریکا به قدس به اردن پشت کردند

برخی ناظران معتقدند که یکی از دلایل نزدیکی اردن به قطر این است که امارات و عربستان اخیرا در قضیه مقابله دیپلماتیک با تصمیم آمریکا برای انتقال سفارت این کشور به قدس اشغالی، به اردن پشت کردند امری که ضربه‌ای به قیمومیت اردن بر مقدسات اسلامی و مسیحی در این شهر مقدس وارد آورد و در واقع نوعی دور زدن نقش تاریخی اردنی به شمار می‌رود در حالیکه قطر از همان لحظه نخست همبستگی خود با اردن را اعلام کرد و در دسامبر گذشته شاه اردن و امیر قطر تلفنی گفت‌وگو کردند و در همان ماه عبدالله دوم با ارسال تلگرافی به امیر قطر عید ملی این کشور را تبریک گفت.

شبکه الجزیره به نقل از برخی منابع آگاه اردنی گزارش داد که دوحه از همان لحظه نخست اقدامات اردن در راستای کاهش روابط با دوحه در پرتو فشارهای عربستان و امارات را درک کرد به خصوص اینکه اردن در طول تاریخ بر کمک‌های عربستان و امارات برای مقابله با بحران‌های شدید اقتصادی تکیه کرده است در حالیکه ابوظبی و ریاض به سمت قطع کمک‌های مالی خود از اردن که در بدترین شرایط اقتصادی قرار داشت، پیش رفتند تا جایی که میزان بدهی‌های این کشور به ۳۹ میلیارد دلار رسید.

جالب توجه اینکه چند ماه قبل نیز عبدالله دوم در جمع شماری از دانشجویان اردنی گفت که «برخی‌ها می‌خواهند ما در ازای کمک‌های مالی از مواضع خود در قبال قدس چشم‌پوشی کنیم.»

«محمد المومنی» سخنگوی دولت اردن نیز اخیرا در جمع روزنامه‌نگاران گفت: «فشارهایی که ما به خاطر مواضع منطقه‌ای با آن مواجه هستیم، کوه هم نمی‌تواند تحمل کند.»

پیام‌های نزدیکی اردن و قطر

یکی از پیام‌های اردن و قطر برای نزدیکی روابط، مشارکت بازرگانان اردنی و قطری در افتتاح خط دریانوردی بین العقبه و دوحه به منظور انتقال کالاهای اردنی به قطر است و این خط دریایی به مرحله پایانی نزدیک است و در صورت بهره‌برداری این زمینه را فراهم می‌کند تا ظرف کمتر از یک هفته کالاها و تولیدات به دوحه انتقال یابد در حالیکه در یکسال گذشته به دلیل بحران به وجود آمده بین قطر و چهار کشور عربی، صادرات بین اردن و قطر نیز خسارت دیده بود.

دو روز پیش نیز نمایندگان پارلمان اردن در یادداشتی به «هانی الملقی» نخست‌وزیر این کشور خواستار بازگشت روابط دیپلماتیک با قطر به روال سابق شدند.

در این یادداشت آمده بود که دلیل درخواست آنها علاقمندی به حفظ روابط برادرانه با قطر و تحقق منافع دو ملت برادر است.

خبرگزاری رسمی اردن نیز دو روز پیش خبری در خصوص مذاکرات قطر و اردن درباره افزایش تعداد دانشجویان قطری در دانشگاه‌های اردن منتشر کرد.

با وجود همه این تحولات، سوالی که اکنون مطرح است این است که آیا امان به ارسال پیام‌های نزدیکی روابط با قطر اکتفا خواهد کرد و یا اینکه تصمیم به بازگشت روابط به روال سابق خواهد گرفت؟ برخی‌ها در اردن نسبت به آینده روابط با دوحه بسیار خوش‌بین هستند و در مقابل برخی دیگر نیز معتقدند که تغییر ائتلاف‌های دیرینه بنا به دلایل زیادی دشوار است و در همین رابطه «محمد ابورمان» تحلیلگر و نویسنده برجسته اردن در مقاله‌ای در روزنامه الغد نوشت که فضای مانور اردن کاملا محدود است زیرا وضعیت بسیار پیچیده‌‌ای است و با بحران مالی و اقتصادی داخلی اردن و شرایط متشنج منطقه‌ای درهم‌ آمیخته است.